Bony kasowe wracają do łask – banki oszczędzają na podatku bankowym

BNP Paribas Fortis, Belfius i CPH ponownie promują w ostatnich tygodniach bony kasowe (bons de caisse/kasbons). W przeciwieństwie do lokat terminowych produkty te nie podlegają podatkowi bankowemu, który w 2027 r. zostanie podwyższony. Pozwala to bankom zaoszczędzić miliony euro. Pod koniec lipca 2026 r. łączna wartość bonów kasowych przekraczała 7,54 miliarda euro i od początku roku wyraźnie wzrosła.

Atrakcyjniejsze od kont oszczędnościowych

Bony kasowe znów przyciągają oszczędzających. W ostatnich tygodniach kilka banków, w tym największe, ponownie wprowadziło je do oferty, licząc na przyciągnięcie klientów szukających wyższego zysku niż na regulowanych kontach oszczędnościowych.

Na początku września BNP Paribas Fortis zaprezentował bony kasowe o różnych terminach zapadalności, a kilkanaście dni później podniósł ich oprocentowanie, aby odzwierciedlić tendencje na rynku obligacji. Największy bank w kraju oferuje obecnie 2,17 procent netto rocznie za bon piętnastomiesięczny oraz 2,31 procent netto za bon na dwa i pół roku.

Belfius, również aktywny na tym rynku, proponuje obecnie bony na okres od dwóch do dziesięciu lat, z rentownością netto od 2,17 do 2,52 procent w zależności od terminu. Z kolei niewielki bank CPH oferuje bony na okres od roku do pięciu lat, z oprocentowaniem netto od 1,92 do 2,10 procent.

Powrót bonów kasowych

Pozostali gracze na rynku – KBC/CBC, ING, Argenta czy Crelan, który we wrześniu przedterminowo zamknął swoją emisję – nie oferują obecnie bonów kasowych. Mimo to ostatnie ruchy w sektorze pokazują, że produkt ten cieszy się coraz większym zainteresowaniem.

Według najnowszych danych Narodowego Banku Belgii pod koniec lipca 2026 r. łączna wartość bonów kasowych przekraczała 7,54 miliarda euro. To najwyższy poziom od prawie roku. Kwota ta najpewniej jeszcze wzrosła, biorąc pod uwagę atrakcyjne oprocentowanie oferowane w ostatnich tygodniach.

Dlaczego banki ponownie stawiają na bony kasowe, zamiast proponować na przykład lokaty terminowe o podobnym oprocentowaniu. Z punktu widzenia oszczędzających oba produkty wydają się niemal identyczne – obejmuje je gwarancja do 100 000 euro, mają stały termin i nie wiążą się z opłatami za zakup. W rzeczywistości jednak banki, zwłaszcza największe, mają wyraźny interes w promowaniu bonów kasowych zamiast lokat terminowych, gdy chcą przyciągnąć nowe depozyty.

Niższy rachunek podatkowy

Ich główną zaletą jest to, że nie podlegają podatkowi od instytucji kredytowych, powszechnie nazywanemu „podatkiem bankowym". Po podwyżce w 2027 r. wyniesie on 0,19286 procent zobowiązań banku wobec klientów, czyli depozytów, do kwoty 50 miliardów euro oraz 0,25626 procent od nadwyżki powyżej 50 miliardów euro. Ta druga stawka dotyczy największych banków w kraju.

Do obliczeń wliczane są rachunki bieżące, oszczędnościowe i lokaty terminowe, ale nie bony kasowe, ponieważ nie są one depozytami, lecz dłużnymi papierami wartościowymi (obligacjami). W efekcie miliard euro utrzymywany przez cały rok w bonach kasowych zamiast na lokatach terminowych pozwoli w 2027 r. uniknąć od 2 do 2,5 miliona euro podatku bankowego, w zależności od progu, w którym znajduje się bank.

Europejski Bank Centralny w opinii wydanej pod koniec 2025 r. sam zwracał uwagę, że podwyżka podatku bankowego „skłoni banki do obniżenia oprocentowania i atrakcyjności depozytów dla gospodarstw domowych i firm, ze szkodą dla nich, oraz do sięgania po inne źródła finansowania", takie jak bony kasowe.

Nawet przy wartości 7,54 miliarda euro bony kasowe pozostają daleko w tyle za innymi produktami oszczędnościowymi. Pod koniec lipca na lokatach terminowych gospodarstw domowych w Belgii znajdowało się ponad 43 miliardy euro, a saldo regulowanych kont oszczędnościowych wynosiło 307,79 miliarda euro.