Coraz więcej zgłoszeń przestępstw seksualnych w Belgii – rośnie też liczba osób szukających pomocy w wyspecjalizowanych ośrodkach

W ciągu ostatnich dziesięciu lat w Belgii wyraźnie wzrosła liczba zgłaszanych przypadków napaści na tle seksualnym i zgwałceń. W ubiegłym roku odnotowano 12 196 takich spraw, podczas gdy w 2016 r. było ich 7 949, co oznacza wzrost o 53 procent. Między 2024 a 2025 r. liczba zgłoszeń zwiększyła się o 6 procent. Jednocześnie, jak wynika z danych Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (IVGM/IEFH), w 62 procentach przypadków osoby pokrzywdzone znały sprawcę, a wśród młodszych ofiar odsetek ten jest jeszcze wyższy.

Statystyki policyjne pokazują tylko część zjawiska

Dostępne statystyki nie pokazują pełnej skali problemu. Dane policyjne obejmują bowiem wyłącznie zdarzenia zgłoszone organom ścigania, a nie przypadki, do których doszło, lecz o których służby nigdy nie zostały poinformowane.

Skalę zjawiska pomagają lepiej oszacować badania. Z analizy przeprowadzonej w 2018 r. w ramach Security Monitor wynika, że około 82 procent napaści seksualnych i gwałtów nigdy nie zostaje zgłoszonych.

Dziesięć ośrodków pomocy i rosnąca liczba zgłoszeń

Bardziej optymistyczny obraz wyłania się z danych dotyczących wsparcia udzielanego osobom pokrzywdzonym. Działające w Belgii ośrodki pomocy dla osób po przemocy seksualnej (CPVS/ZSG) przyjmują coraz więcej osób. W latach 2017-2025 z pomocy całej sieci skorzystało 22 500 osób.

Tylko w 2025 r. do placówek zgłosiło się ponad 5 000 osób, czyli średnio 14 dziennie. Obecnie sieć obejmuje dziesięć ośrodków, a kolejne mają powstać w Halle-Vilvoorde, Tournai i Ottignies.

Średni wiek osób korzystających z pomocy tych placówek wyniósł 24 lata. Dziewięć na dziesięć osób zgłaszających się po wsparcie to kobiety.

Kobiety znacznie częściej doświadczają przemocy seksualnej

Kobiety od lat stanowią większość osób pokrzywdzonych przestępstwami seksualnymi. Z badania przywoływanego przez ośrodki pomocy wynika, że kontaktowej przemocy seksualnej doświadczyły dwie na pięć kobiet oraz jeden na pięciu mężczyzn. Zgwałcenia zgłosiło 19 procent kobiet i 5 procent mężczyzn.

Jednocześnie jedynie 7 procent uczestników badania, którzy określili się jako osoby pokrzywdzone, przyznało, że skorzystało z profesjonalnej pomocy.

Problem dotyczy wszystkich pokoleń. To samo badanie wykazało, że 64 procent osób w wieku od 16 do 69 lat doświadczyło w ciągu życia jakiejś formy przemocy seksualnej – od molestowania po wykorzystywanie seksualne.

Co oferują ośrodki pomocy

Przytaczane dane pokazują, jak ważną rolę odgrywają wyspecjalizowane placówki. Osoby pokrzywdzone mogą tam otrzymać pomoc medyczną i psychologiczną, przejść badanie sądowo-lekarskie oraz zabezpieczyć ewentualne dowody. Osoby dorosłe mają również możliwość złożenia na miejscu zawiadomienia na policji.

Decyzja o zgłoszeniu sprawy nie musi być podejmowana natychmiast. Ośrodki przechowują materiał zabezpieczony podczas pierwszego badania, dzięki czemu osoby pokrzywdzone mają więcej czasu na zastanowienie się nad dalszymi krokami.

Rzeczywistej skali zjawiska nie da się ustalić

Rosnąca liczba osób zgłaszających się do ośrodków nie oznacza, że w takim samym tempie zwiększa się liczba przypadków przemocy seksualnej. Wraz z otwieraniem kolejnych placówek oraz wzrostem ich rozpoznawalności poprawia się przede wszystkim dostęp do specjalistycznego wsparcia.

Ponieważ jednak nie wszystkie przypadki są zgłaszane organom ścigania i nie każda osoba pokrzywdzona zwraca się po pomoc do wyspecjalizowanego ośrodka, ustalenie rzeczywistej liczby mieszkańców Belgii dotkniętych przemocą seksualną pozostaje niemożliwe.

Przyczyny milczenia są różne. Osoby pokrzywdzone mogą obawiać się, że nikt im nie uwierzy, odczuwać wstyd albo po prostu nie wiedzieć, jak wygląda procedura zgłoszenia przestępstwa.

Sytuacja staje się jeszcze trudniejsza, gdy osoba pokrzywdzona zna sprawcę. Zgłoszenie przestępstwa może wówczas wpływać na relacje rodzinne, sytuację zawodową czy kontakty towarzyskie. W przypadku dzieci problem jest szczególnie poważny, ponieważ sprawcą może być osoba, od której są zależne lub z którą regularnie mają kontakt.

Jeśli doświadczasz przemocy lub znajdujesz się w trudnej sytuacji, pomoc jest dostępna. W Belgii można skontaktować się z bezpłatną linią wsparcia 1712, działającą w sprawach przemocy, a także zgłosić się do najbliższego ośrodka pomocy dla osób po przemocy seksualnej.