Blisko 800 tysięcy nieformalnych opiekunów w Belgii – coraz trudniej pogodzić opiekę z pracą

W Belgii około 800 000 osób w wieku od 18 do 74 lat sprawuje nieformalną opiekę nad partnerem lub innym członkiem rodziny w wieku co najmniej 15 lat, który jest chory, pozostaje w sytuacji zależności albo ma niepełnosprawność. Dane pochodzą z nowych wyników badania aktywności ekonomicznej ludności opublikowanych we wtorek przez urząd statystyczny Statbel. Taka opieka często wymaga poświęcenia kilku godzin tygodniowo i coraz bardziej utrudnia łączenie obowiązków rodzinnych z pracą zawodową.

Kto sprawuje opiekę i ile poświęca na nią czasu

W 65,5 procent przypadków pomoc trafia do partnera lub członka rodziny mieszkającego poza gospodarstwem domowym opiekuna. W przypadku blisko jednej trzeciej osób sprawujących opiekę osoba wymagająca wsparcia mieszka pod tym samym adresem.

Nieformalną opiekę nieco częściej sprawują kobiety niż mężczyźni – odpowiednio 10,6 procent i 8,6 procent.

Obowiązki te wymagają znacznego nakładu czasu. Pięćdziesiąt osiem procent opiekunów przeznacza na nie ponad pięć godzin tygodniowo. Także wśród osób aktywnych zawodowo 52 procent poświęca na opiekę więcej niż pięć godzin w tygodniu. Kobiety deklarują przy tym większe zaangażowanie czasowe niż mężczyźni.

Coraz trudniejsze godzenie opieki z pracą

Ponad jedna trzecia pracujących osób sprawujących nieformalną opiekę, dokładnie 35,1 procent, deklaruje, że musiała dostosować swoją pracę, aby móc pogodzić zatrudnienie z opieką nad bliskim.

Kobiety znacznie częściej niż mężczyźni zmieniały z tego powodu swoją sytuację zawodową – 45,3 procent wobec 25,4 procent. Kobiety częściej ograniczają wymiar czasu pracy, podczas gdy mężczyźni chętniej decydują się na zmianę rozkładu godzin.

Problemy z łączeniem obu ról stają się coraz poważniejsze. W 2025 r. 44,8 procent osób pracujących i jednocześnie sprawujących opiekę deklarowało napotykanie przeszkód, podczas gdy w 2018 r. odsetek ten wynosił 33 procent. Najczęściej wskazywaną barierą był długi czas pracy – wymieniło go 13,7 procent badanych. Kolejne miejsca zajęły wymagający charakter pracy zawodowej, wskazany przez 11,1 procent, oraz nieregularne godziny pracy, o których wspomniało 10,4 procent respondentów.

280 tysięcy osób w pokoleniu kanapkowym

Statbel szacuje również, że około 280 000 osób jednocześnie opiekuje się dzieckiem lub wnukiem poniżej 15. roku życia oraz partnerem albo innym członkiem rodziny, który jest chory, pozostaje w sytuacji zależności lub ma niepełnosprawność.

Około 150 000 z tych osób łączy podwójną odpowiedzialność opiekuńczą z pracą zawodową.

Opieka jako powód wycofania się z rynku pracy

Sprawowanie opieki nad bliskim może również prowadzić do rezygnacji z aktywności zawodowej. Wśród osób poniżej 65. roku życia pozostających bez pracy 16,7 procent wskazuje obowiązki opiekuńcze jako główny powód bierności zawodowej.

W przypadku kobiet odsetek ten wynosi aż 23,6 procent, podczas gdy wśród mężczyzn sięga 4,7 procent.

Osoby te wskazują, że powrót do zatrudnienia byłby łatwiejszy dzięki bardziej elastycznemu rozkładowi godzin pracy, krótszemu wymiarowi zatrudnienia, możliwości pracy zdalnej albo większej dostępności usług opiekuńczych.