Parlament brukselski przygląda się lokalom bez dzieci – rezolucja w sprawie mody na „no kids”

Parlament brukselski zajął się rosnącą popularnością miejsc stosujących politykę „no kids”, czyli restauracji, hoteli, wydarzeń i innych przestrzeni publicznych, które ograniczają dzieciom wstęp, aby zapewnić dorosłym spokojniejsze otoczenie. W lipcu izba jednogłośnie przyjęła rezolucję wzywającą do uważnego monitorowania tego zjawiska, skuteczniejszego egzekwowania obowiązujących przepisów antydyskryminacyjnych oraz uproszczenia procedury zgłaszania praktyk mogących prowadzić do wykluczania dzieci i rodzin. Debata odbywa się w czasie, gdy coraz więcej miejsc reklamuje się jako przeznaczone „tylko dla dorosłych”, co rodzi pytania o możliwy dyskryminujący charakter takich zasad.

Spór o „adultyzm”

Temat wywołał szeroką dyskusję we Francji, gdzie ponownie znalazł się w centrum uwagi po krytyce oferty francuskiego przewoźnika kolejowego SNCF pod nazwą „Optimum Plus”, obejmującej ciche wagony. Początkowo przedstawiano ją jako niedostępną dla dzieci poniżej 12. roku życia.

Po fali krytyki SNCF zmienił opis usługi i wyjaśnił, że strefy ciszy są dostępne dla pasażerów od 12. roku życia, podczas gdy młodsze dzieci nadal mogą podróżować w pozostałych częściach pociągów.

Francuska Krajowa Komisja Konsultacyjna ds. Praw Człowieka (CNCDH) określiła później trend „no kids” jako możliwy przejaw „adultyzmu”. Termin ten odnosi się do postrzegania dzieci przede wszystkim jako problemu wymagającego zarządzania, a nie jako obywateli posiadających własne prawa. Komisja zaapelowała do władz, aby zadbały o obecność dzieci w przestrzeni publicznej i uwzględniały je w decyzjach dotyczących ich codziennego życia.

Jak wygląda to w Belgii

Część francuskich mediów przedstawia Belgię jako centrum tego zjawiska, zwracając uwagę na liczbę restauracji, które nie przyjmują dzieci. W 2023 r. stacja TF1 przygotowała materiał zatytułowany „Ces restaurants belges qui refusent les enfants”, czyli „Belgijskie restauracje, które nie przyjmują dzieci”, poświęcony lokalom przeznaczonym wyłącznie dla dorosłych.

Jak wynika z reportażu, powołującego się na dane branży gastronomicznej, co dziesiąta restauracja w Belgii odmawia dzieciom wstępu. Stosowanie zasady „tylko dla dorosłych” nie jest nielegalne w świetle belgijskiego prawa, pod warunkiem że właściciel lokalu przedstawi uzasadniony powód wprowadzenia takiego rozwiązania.

Kwestia ta od lat wywołuje kontrowersje. W 2008 r. w parlamencie Walonii odbyła się ostra debata dotycząca wakacji przeznaczonych wyłącznie dla dorosłych. Jeden z deputowanych określił wówczas taką politykę jako formę „segregacji społecznej”.

Osobiste doświadczenie u źródeł brukselskiej inicjatywy

Autorką rezolucji jest deputowana Ecolo Margaux De Ré, która w rozmowie z RTBF przyznała, że zainteresowała się tematem częściowo z powodu własnych doświadczeń po zostaniu matką. Od znajomych otrzymała voucher do restauracji, ale później dowiedziała się, że nie może pojawić się tam z niemowlęciem. Po rozmowach z innymi matkami zauważyła, że wiele kobiet znalazło się w podobnej sytuacji.

„Realia bywają różne” – wyjaśnia deputowana. Niektóre lokale otwarcie informują, że dzieci nie są wpuszczane. Inne nie wprowadzają formalnego zakazu, ale w praktyce pozostają niedostępne dla rodzin, między innymi z powodu braku miejsca na wózki dziecięce.

Rezolucja nie przewiduje kar finansowych dla lokali, które nie przyjmują dzieci. Jej celem jest wzmocnienie istniejących zabezpieczeń prawnych i zapobieganie ograniczaniu praw dzieci. Organizacja Ligue des familles krytykuje natomiast niedostateczną infrastrukturę przyjazną rodzinom w Belgii, wskazując między innymi na stacje transportu publicznego niedostępne dla wózków oraz zbyt wąskie chodniki.

Znak „Kids Friendly” i inicjatywy gmin

W Brukseli promowane są również działania zmierzające w przeciwnym kierunku. W 2023 r. uruchomiono oznaczenie „Kids Friendly”, przyznawane miejscom publicznym, które aktywnie otwierają się na rodziny. Znak zwraca uwagę na takie udogodnienia jak dostępność dla wózków, kąciki zabaw, odpowiednio przystosowane toalety oraz przestrzenie do karmienia piersią. Jak podaje Les Grenades, na początku tego roku oznaczenie otrzymało 16 kolejnych lokali.

Ligue des familles prowadzi także inicjatywę „Communes actives pour les familles”, która zachęca gminy do wdrażania rozwiązań przyjaznych rodzinom przed wyborami w 2030 r. Chodzi między innymi o zwiększenie liczby placów zabaw, dostosowanie usług publicznych do potrzeb dzieci oraz tworzenie przestrzeni przeznaczonych na wydarzenia rodzinne.