Reforma emerytalna uderzy w nauczycieli w stanie dyspozycyjności – „To zmiana reguł w trakcie gry”

Od 1 stycznia 2027 r. reforma emerytalna przygotowana przez rząd federalny wpłynie na sytuację mianowanych nauczycieli, którzy z powodu braku godzin zostali przeniesieni w stan dyspozycyjności. Chodzi o pracowników zatrudnionych na stałe, tracących część lub wszystkie godziny dydaktyczne wskutek spadku liczby uczniów albo likwidacji kierunków i oczekujących na ponowne przydzielenie do pracy. Jeden z licznych zapisów reformy przeszedł niemal bez echa, choć – jak ujawnił dziennik L’Echo – może realnie obniżyć emerytury tej grupy.

Od 1 stycznia 2027 r. okresy, w których nauczyciele nie otrzymują już wynagrodzenia przejściowego, określanego jako traitement d’attente, nie będą wliczane do wyliczenia emerytury. Przepis zawarty w reformie przyjętej 30 maja bieżącego roku przez rząd Barta De Wevera (N-VA) zmienia dotychczasowe zasady, zgodnie z którymi takie okresy można było zaliczać do stażu pracy przez maksymalnie pięć lat.

Gabinet minister edukacji Valérie Glatigny (MR) zapewnia, że nie był konsultowany w tej sprawie, mimo że jej ugrupowanie współtworzy federalną większość. „Ani naszej uwagi, ani uwagi administracji nie zwrócono na ten konkretny punkt ustawy programowej” – przekazano.

Około stu nauczycieli w tej sytuacji

Zmiana obejmie pracowników, którzy nie otrzymują już pełnego wynagrodzenia. Gabinet ministerialny podaje przykład nauczyciela wcześniej zatrudnionego na cały etat, któremu z powodu spadku liczby uczniów wymiar zajęć zmniejszono o 20 procent, przez co pracuje już tylko na 80 procent etatu.

Przez pierwsze dwa lata utrata dochodu jest w pełni rekompensowana wynagrodzeniem przejściowym. „Otrzymuje 80 procent za godziny, które nadal prowadzi, oraz wynagrodzenie przejściowe, w całości rekompensujące 20 procent utraconego wymiaru. Łącznie nadal pobiera więc 100 procent swojego wcześniejszego uposażenia” – wyjaśnia gabinet.

Od trzeciego roku rekompensata zaczyna stopniowo maleć. Nie może jednak spaść poniżej minimum wyliczanego na podstawie stażu pracy nauczyciela. „Od chwili, gdy łączny dochód nie osiąga już 100 procent wynagrodzenia za czynną pracę – czyli od trzeciego roku – dany pracownik nie jest już uznawany za osobę pobierającą pełne wynagrodzenie” – dodaje gabinet. Według danych z 1 maja 2026 r. w takiej sytuacji znajdowało się około 109 nauczycieli.

Ograniczenie okresów zaliczanych do stażu

Za pomocą reformy emerytalnej rząd Barta De Wevera chce zachęcić mieszkańców Belgii do dłuższej aktywności zawodowej oraz zwiększyć znaczenie rzeczywiście przepracowanych okresów, ograniczając wagę czasu zaliczanego do stażu bez faktycznego wykonywania pracy.

W komentarzu do ustawy wskazano, że dalsze zaliczanie takich okresów nie znajduje już uzasadnienia w sytuacji niedoboru nauczycieli. Zdaniem ustawodawcy „prawo do nauczania wysokiej jakości może być zagwarantowane wyłącznie wtedy, gdy nie brakuje nauczycieli”.

Publiczna sieć szkół Wallonie-Bruxelles Enseignement (WBE) uspokaja jednak, że skala skutków tej zmiany może być ograniczona. Organ prowadzący przypomina, że nauczyciele przeniesieni w stan dyspozycyjności mają pierwszeństwo przy ponownym przydzielaniu do pracy. „Wielkość i oferta edukacyjna naszego organu prowadzącego pozwalają nam ponownie przydzielać ich do pracy już od początku roku szkolnego” – podkreśla oficjalna sieć. „Staramy się w jak największym stopniu przewidywać częściową utratę godzin i uzupełniać ją poprzez dopasowanie przydziałów do potrzeb naszych placówek”.

Choć przepis obejmie jedynie ograniczoną liczbę nauczycieli, związki zawodowe uznają go za kolejny cios wymierzony w sektor w imię oszczędności, które ich zdaniem będą niewielkie. „Znów tego nie przewidzieliśmy” – ubolewa Roland Lahaye, sekretarz generalny chrześcijańskiego związku zawodowego nauczycieli CSC Enseignement. „To zmiana reguł w trakcie gry. Nauczyciele na tym stracą”.