Od 1 listopada 2026 r. jedne federalne ramy walki z oszustwami i praniem pieniędzy – Belgia likwiduje cztery dotychczasowe struktury

Od niedzieli 1 listopada 2026 r. w Belgii zacznie obowiązywać nowa organizacja walki z oszustwami, praniem pieniędzy i innymi formami zorganizowanej przestępczości gospodarczej. Rząd federalny nowym dekretem królewskim likwiduje cztery dotychczasowe organy antyfraudowe, które działały równolegle przez ponad 15 lat, i zastępuje je jednymi federalnymi ramami koordynacji. Jak podaje portal ekonomiczny Business AM, reforma jest odpowiedzią na wnioski komisji parlamentarnej ds. Panama Papers oraz na zalecenia międzynarodowej Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF).

Według rządu przestępcy działają według jednej, zintegrowanej logiki, tymczasem państwo do tej pory ścigało nielegalny kapitał w rozproszonych procedurach. Oszustwa podatkowe i pranie pieniędzy są ze sobą ściśle powiązane: oszustwo generuje nielegalne przepływy pieniędzy, a pranie jest często kolejnym krokiem, by wprowadzić te zyski do legalnego obrotu. Mimo to przez lata oba zjawiska zwalczano w osobnych strukturach.

Cztery dekrety znikają naraz

Nowe przepisy uchylają jednocześnie cztery dekrety królewskie z lat 2008, 2013, 2020 i 2025. Znika w ten sposób podział, w którym walka z oszustwami podatkowymi i socjalnymi z jednej strony oraz walka z praniem pieniędzy pochodzących z przestępstw z drugiej strony toczyły się osobnymi torami.

W raporcie dla króla rząd wprost powołuje się na ustalenia komisji parlamentarnej badającej aferę Panama Papers. Komisja już lata temu stwierdziła, że siatki przestępcze stosują swoje mechanizmy bez względu na granice proceduralne, instytucjonalne czy terytorialne.

Komitet ministerialny i kolegium

Cała struktura zostanie skupiona w jednych federalnych ramach koordynacji, obejmujących zorganizowaną przestępczość gospodarczą, finansową, socjalną i podatkową. Opierają się one na dwóch organach. Komitet ministerialny odpowiada za kierownictwo polityczne i strategiczne na szczeblu federalnym. Kolegium to z kolei strategiczny organ koordynacyjny, który ma usprawnić współpracę i wymianę informacji między służbami.

Głównym celem jest szybszy przepływ informacji. Dane, sygnały o oszustwach i analizy ryzyka mają sprawniej krążyć między urzędami, organami nadzoru i wymiarem sprawiedliwości. Dzięki temu państwo chce szybciej rozpoznawać najgroźniejsze zjawiska przestępcze i ustalać wspólną, długoterminową strategię.

Zalecenia FATF

Termin reformy nie jest przypadkowy. W ostatnim raporcie oceniającym FATF wyraźnie zaleciła Belgii pilne wzmocnienie krajowej koordynacji i wspólnej oceny ryzyka. Nowe ramy mają pozwolić spełnić te międzynarodowe standardy.

Niezależność i autonomia poszczególnych służb zostają zachowane. Nie zmieniają się kompetencje specjalnej inspekcji podatkowej ISI/BBI, inspekcji socjalnych ani belgijskiej jednostki analiz finansowych CTIF/CFI. Bez zmian pozostają też zasady prowadzenia dochodzeń, ścigania, zajęcia mienia i nakładania sankcji.