Belgia utrzymuje wysoki poziom bezpieczeństwa żywności, ale rośnie liczba skarg i ofiar zatruć – raport AFSCA

Federalna Agencja ds. Bezpieczeństwa Łańcucha Żywnościowego AFSCA/FAVV opublikowała w poniedziałek raport roczny, z którego wynika, że bezpieczeństwo żywności w Belgii pozostaje zasadniczo na wysokim poziomie. W 2025 r. przeprowadzono 182 420 kontroli w 56 456 przedsiębiorstwach, a 85,9 procent z nich zakończyło się wynikiem pozytywnym. Jednocześnie ubiegły rok przyniósł także sygnały budzące niepokój: rekordową liczbę skarg od konsumentów oraz dwukrotny wzrost liczby zgonów związanych z zatruciami pokarmowymi.

Wysoki poziom kontroli i zgodności

AFSCA/FAVV prowadzi codzienne, intensywne kontrole, których celem jest zapewnienie bezpieczeństwa żywności na całej drodze produktu – od pola aż po stół. Poza inspekcjami obejmującymi wszystkie etapy łańcucha żywnościowego w 2025 r. przebadano także 62 168 próbek. Zgodność z obowiązującymi normami potwierdzono w 98,1 procent przypadków.

Środki podejmowane wobec nieprawidłowości

W razie wykrycia uchybień agencja podejmuje określone działania kontrolne i administracyjne. W minionym roku wystawiono 14 776 ostrzeżeń, sporządzono 9 954 protokoły, a w 1 458 przypadkach zajęto produkty. Gdy zagrożone jest zdrowie konsumentów, AFSCA/FAVV może również czasowo zamknąć dane przedsiębiorstwo. W 2025 r. zastosowano ten środek 508 razy.

Belgijskie przedsiębiorstwa spożywcze przeprowadziły ponadto 279 wycofań produktów z rynku, głównie ze względu na zagrożenia chemiczne lub mikrobiologiczne. Wydano również 99 ostrzeżeń, najczęściej z powodu braku informacji o alergenach albo błędów w ich oznaczeniu.

Rekordowa liczba zatruć pokarmowych

W 2025 r. w Belgii z powodu zatruć pokarmowych zmarło 12 osób, czyli dwa razy więcej niż rok wcześniej, gdy odnotowano sześć takich zgonów. Ten wzrost był w dużej mierze związany z sierpniowym ogniskiem bakterii STEC w domach opieki. Śledczy ustalili, że najbardziej prawdopodobnym źródłem zakażenia był skażony filet américain, czyli surowa pasta z mielonej wołowiny, choć badania laboratoryjne nie potwierdziły tego jednoznacznie. Z samym ogniskiem STEC powiązano dziewięć zgonów.

W ciągu całego roku zgłoszono 773 ogniska zatruć pokarmowych. Dotknęły one łącznie 3 375 osób, z czego 71 wymagało hospitalizacji.

Oszustwa, salmonella i ptasia grypa

Agencja przeanalizowała również 450 podejrzeń oszustw. Jedna z poważniejszych spraw dotyczyła jaj skażonych salmonellą, po których zachorowało 146 osób. Śledczy ustalili, że przedsiębiorstwo objęte ograniczeniami nadal dostarczało jaja do sklepów, używając sfałszowanych pieczęci. W tej sprawie zajęto około 1,5 miliona jaj.

Dużym obciążeniem dla służb pozostawała także ptasia grypa. W hodowlach drobiu odnotowano 20 ognisk choroby, a wśród dzikiego ptactwa 350 zakażeń. Ubito około 665 000 sztuk drobiu. Po raz pierwszy wirusa wykryto również u dwóch wolno żyjących kotów.

Kontrole na granicach

Ze względu na duże porty lotnicze i morskie Belgia jest jedną z głównych bram wjazdowych do Unii Europejskiej. Na belgijskich granicach skontrolowano 132 010 przesyłek, z czego 1 267 odrzucono.

Skargi konsumentów i nowe narzędzie

Punkt kontaktowy dla konsumentów otrzymał w 2025 r. rekordową liczbę 6 268 skarg, czyli o 20 procent więcej niż rok wcześniej. Ponad połowa zgłoszeń doprowadziła do konkretnych działań w terenie. Od listopada 2025 r. mieszkańcy Belgii mogą dodatkowo sprawdzać wyniki kontroli higieny restauracji, piekarni i sklepów za pomocą nowego internetowego narzędzia Food Hygiene Rating.

Planowane cięcia budżetowe

Raport ukazuje się w chwili, gdy belgijski rząd federalny planuje ograniczenie budżetu AFSCA/FAVV o 24 procent do 2029 r. Organizacja konsumencka Testaankoop ostrzega, że takie cięcia mogą osłabić system kontroli bezpieczeństwa żywności i zwiększyć ryzyko przyszłych kryzysów w tym obszarze. Wskazuje przy tym, że należy spodziewać się wzrostu importu żywności z Ameryki Południowej w związku z umową handlową UE-Mercosur. Rząd potwierdził, że ograniczenia budżetowe są planowane, ale nie przedstawił dotąd dodatkowych szczegółów.