Nowe przepisy od 1 czerwca 2026 r. – zmiany dotyczące tytoniu, szczepień, emerytur i usług społecznych

Od 1 czerwca 2026 r. w Belgii zacznie obowiązywać szereg nowych przepisów, które wpłyną na codzienne życie mieszkańców kraju. Zmiany obejmą między innymi sprzedaż wyrobów tytoniowych, refundację szczepień, zasady dotyczące emerytur urzędniczych, eko-bony, bony usługowe oraz finansowanie opieki domowej. Oto najważniejsze nowości.

Neutralne opakowania dla wyrobów tytoniowych

Od czerwca wszystkie wyroby tytoniowe oraz produkty ziołowe przeznaczone do palenia będą musiały trafiać do sprzedaży w neutralnych opakowaniach. Nowe przepisy mają ograniczyć atrakcyjność takich produktów, szczególnie wśród dzieci i nastolatków. Regulacje obejmą między innymi cygara, cygaretki, tytoń fajkowy, a także akcesoria do palenia, takie jak fajki, fajki wodne, urządzenia do palenia CBD, bibułki, filtry czy tubki.

Przez pewien czas w sklepach nadal będą mogły znajdować się produkty w starszych opakowaniach, ponieważ dla sprzedawców przewidziano okres przejściowy umożliwiający wyprzedanie dotychczasowych zapasów.

Refundacja szczepionki przeciw HPV dla większej grupy osób

Rozszerzona zostanie refundacja szczepionki Gardasil9 przeciw wirusowi HPV, odpowiedzialnemu m.in. za rozwój raka szyjki macicy. Od czerwca refundacja obejmie osoby do 30. roku życia. Cena szczepionki wynosi obecnie nieco ponad 120 euro, a pełne szczepienie wymaga podania trzech dawek. Dzięki refundacji pacjent będzie płacił jedynie 12,8 euro za każdą dawkę.

Minister zdrowia Frank Vandenbroucke z partii Vooruit szacuje, że rozszerzenie programu pozwoli na podawanie około 60 000 dodatkowych szczepionek rocznie. Budżet przeznaczony na ten cel wynosi około sześciu milionów euro.

Wirus brodawczaka ludzkiego jest bardzo zakaźny i przenosi się drogą płciową. Eksperci podkreślają, że niemal każda osoba ma z nim kontakt w ciągu życia. W większości przypadków organizm sam usuwa wirusa, jednak przewlekłe zakażenie może prowadzić do rozwoju sześciu typów nowotworów, w tym raka szyjki macicy, gardła oraz odbytu. Szacuje się, że HPV odpowiada za około 5 procent wszystkich zachorowań na nowotwory.

W przypadku grup podwyższonego ryzyka – takich jak osoby zakażone HIV, pacjenci po przeszczepie komórek macierzystych oraz osoby oczekujące na przeszczep narządu – refundacja będzie dostępna do 45. roku życia.

Reforma systemu emerytalnego dla urzędników

Od 1 czerwca 2026 r. urzędnicy zostaną objęci systemem ubezpieczenia zdrowotnego na wypadek niezdolności do pracy, który zastąpi dotychczasowe emerytury chorobowe. Zmiana wynika z decyzji poprzedniego rządu federalnego o wygaszaniu tego systemu.

Wcześniej reforma zniosła już możliwość trwałego przechodzenia na emeryturę medyczną przez mianowanych urzędników pozostających przez dłuższy czas niezdolnymi do pracy. Obecnie takie rozwiązanie może mieć wyłącznie charakter czasowy.

Dotychczas system obejmował rocznie od 2 000 do 4 000 osób, z czego około 1 000 miało mniej niż 50 lat. Wielu beneficjentów otrzymywało ograniczone świadczenia chorobowe i chciało częściowo wrócić do aktywności zawodowej, jednak przepisy im tego nie umożliwiały.

Rząd federalny zamierza stopniowo wygasić cały system poprzez zamknięcie możliwości przystępowania do niego. W zamian urzędnicy federalni będą objęci rozwiązaniem zbliżonym do systemu obowiązującego pracowników sektora prywatnego.

Więcej produktów dostępnych za eko-bony

Od czerwca rozszerzona zostanie również lista produktów, które można kupować za pomocą eko-bonów. Konsumenci będą mogli nabywać produkty spożywcze i tekstylia oznaczone certyfikatem sprawiedliwego handlu, a także produkty morskie posiadające certyfikat ASC potwierdzający zrównoważoną akwakulturę.

Zmiany obejmą również część sprzętu AGD. Za eko-bony będzie można kupować lodówki klasy A, B i C, zmywarki klasy A oraz pralko-suszarki klasy A, B i C. Nowe zasady zostały zatwierdzone przez Krajową Radę Pracy, w której zasiadają przedstawiciele pracodawców i związków zawodowych.

Automatyczny zwrot za niewykorzystane bony usługowe

Użytkownicy bonów usługowych nie będą już musieli samodzielnie pilnować terminów ważności niewykorzystanych bonów. Od 1 czerwca wygasające bony usługowe będą automatycznie refundowane.

Nowe przepisy obejmą wyłącznie bony wygasające 1 czerwca 2026 r. lub później. W przypadku starszych bonów nadal obowiązywać będzie dotychczasowa procedura – użytkownik musi sam złożyć wniosek o zwrot przed upływem terminu ważności. W przeciwnym razie środki przepadają.

Warunkiem automatycznego zwrotu będzie poprawne uzupełnienie danych użytkownika, w tym numeru rachunku bankowego, w zakładce „Mój profil obywatela”. Bony usługowe pozostają ważne przez dwanaście miesięcy.

Nowy model finansowania opieki domowej

Od czerwca ponad tysiąc pielęgniarek i pielęgniarzy środowiskowych rozpocznie testowanie nowego systemu finansowania opieki domowej. W ramach pilotażu personel będzie otrzymywał wynagrodzenie godzinowe zamiast rozliczania za pojedyncze świadczenia.

Program potrwa dwa lata i obejmie 58 gabinetów opieki domowej. W nowym systemie uczestniczyć będą 32 gabinety oraz ponad tysiąc świadczeniodawców. W ramach projektu uwzględniany będzie również czas potrzebny na dojazd do pacjentów.

Pozostałe placówki – skupiające ponad 900 pielęgniarek i pielęgniarzy środowiskowych – będą pełnić rolę grupy kontrolnej. Jak podkreśla Inami/RIZIV, wyniki pilotażu mają posłużyć do opracowania przyszłego modelu finansowania opieki domowej w Belgii.