Przeludnienie belgijskich więzień wzrosło o ponad 20 procent – rada nadzorcza alarmuje o “kryzysie humanitarnym”

Centralna Rada Nadzoru Penitencjarnego (CCSP/CTRG) opublikowała nowy raport roczny dotyczący sytuacji w belgijskich więzieniach. Z dokumentu wynika, że między 2023 a 2025 r. liczba osadzonych w przepełnionych zakładach karnych zwiększyła się o ponad 20 procent. Pieter Houbey, wiceprzewodniczący CCSP/CTRG, ocenił sytuację jako “kryzys humanitarny”. Raport opiera się na obserwacjach komisji nadzorczych, które regularnie odwiedzają więzienia w całym kraju.

Problemy w 37 belgijskich więzieniach

Kwestia przeludnienia więzień od lat powraca w debacie publicznej w Belgii, jednak najnowszy raport CCSP/CTRG pokazuje skalę problemu wyjątkowo wyraźnie. Centralna Rada koordynuje działania kilkudziesięciu komisji nadzorczych monitorujących warunki panujące w zakładach karnych. Ich przedstawiciele odwiedzają placówki co tydzień i sporządzają szczegółowe sprawozdania.

Kilka tygodni temu komisje opublikowały własne raporty, a obecnie CCSP/CTRG przedstawiła ich zbiorcze opracowanie. Autorzy dokumentu podkreślają, że problemy stwierdzone w 37 belgijskich więzieniach są zasadniczo takie same jak w poprzednich latach, jednak ich rozmiar znacząco się pogłębił i stał się – jak zaznaczono – “skrajnie niepokojący”.

Ponad 13 tysięcy osadzonych

• Już dawno przekroczyliśmy granice wydolności systemu penitencjarnego. Możemy dziś mówić o prawdziwym kryzysie humanitarnym – podkreślił Pieter Houbey, wiceprzewodniczący CCSP/CTRG.

Z danych przedstawionych w raporcie wynika, że liczba osadzonych wzrosła z 11 053 osób w 2023 r. do 13 363 w 2025 r., co oznacza wzrost o ponad 20 procent w ciągu zaledwie dwóch lat.

W praktyce przekłada się to na coraz trudniejsze warunki życia w zakładach karnych. Raport wskazuje między innymi na przypadki spania na podłodze, brak odpowiedniej przestrzeni życiowej, niedobory materacy i odzieży, a także problemy z zapewnieniem odpowiednich posiłków.

Coraz więcej internowanych z problemami psychicznymi

Autorzy raportu zwracają również uwagę na rosnącą liczbę osób internowanych przebywających w zwykłych więzieniach. Chodzi o osoby, które dopuściły się czynów zabronionych, lecz z powodu chorób psychicznych nie powinny trafiać do standardowych zakładów karnych.

Liczba takich osadzonych zwiększyła się o 26 procent – z 851 do 1 074 osób.

• Te osoby potrzebują perspektyw, specjalistycznej opieki i wsparcia. Więzienie nie jest miejscem leczenia – zaznaczył Houbey.

Raport podkreśla jednocześnie, że problemy psychiczne dotyczą znacznej części populacji więziennej. Według danych połowa osadzonych zmaga się z zaburzeniami psychicznymi, a cztery osoby na pięć doświadczyły problemów psychicznych na pewnym etapie życia.

Zdaniem autorów dokumentu sytuację pogarszają braki kadrowe wśród personelu medycznego, niedostosowana infrastruktura, ograniczona liczba zajęć dla więźniów, niewystarczające leczenie oraz stosowanie środków przymusu w sytuacjach, gdy priorytetem staje się bezpieczeństwo zamiast opieki.

Apel o większe wsparcie i alternatywy dla długich kar

CCSP/CTRG uważa, że większe inwestycje w zdrowie psychiczne – zarówno poza więzieniami, jak i wewnątrz systemu penitencjarnego – mogłyby ograniczyć liczbę przestępstw.

• Skupienie się na dobrostanie psychicznym społeczeństwa i osób przebywających w więzieniach może zapobiec wielu przestępstwom. To kwestia ważna społecznie, ponieważ niemal wszyscy osadzeni kiedyś opuszczą zakłady karne – ostrzegł Houbey.

Wiceprzewodniczący rady uważa również, że konieczne jest szersze stosowanie odpowiedniego wsparcia i alternatywnych form karania zamiast wieloletnich wyroków pozbawienia wolności.