Walonia chce zreformować zasady przyłączania do sieci elektrycznej

Rząd Walonii przyjął w czwartek w pierwszym czytaniu projekt dekretu mającego całkowicie zmienić sposób przyznawania przyłączy do sieci elektrycznej. Powodem są rosnące problemy z przeciążeniem infrastruktury energetycznej. Obecnie ponad 800 projektów inwestycyjnych pozostaje zablokowanych z powodu braku dostępnych mocy przyłączeniowych. Dotyczy to między innymi hoteli, zakładów przemysłowych, stacji szybkiego ładowania, basenów oraz magazynów energii. Operatorzy sieci dystrybucyjnej GRD otrzymują coraz więcej wniosków, podczas gdy dostępna moc jest już praktycznie wyczerpana.

Szybka elektryfikacja przeciąża sieć

Problemy z dostępnością mocy wynikają przede wszystkim z przyspieszonej elektryfikacji gospodarki i codziennego życia. Coraz większe zapotrzebowanie generują elektromobilność, systemy magazynowania energii oraz dynamicznie rozwijające się centra danych.

Walońska minister energii Cécile Neven z partii MR wskazuje również na brak odpowiedniego planowania w poprzednich latach. Jej zdaniem sytuacja, w której ponad 800 projektów nie może uzyskać dostępu do sieci, stanowi poważne zagrożenie dla rozwoju gospodarczego i przemysłowego regionu.

Reforma ma opierać się na trzech filarach

Projekt reformy zakłada trzy główne cele: bardziej sprawiedliwy podział dostępnych mocy, lepsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury oraz skuteczniejsze przewidywanie przyszłego zapotrzebowania.

Nowe przepisy mają być rozwinięciem wcześniejszych działań podjętych pod koniec 2025 r. W grudniu ubiegłego roku Walonia pozwoliła operatorom GRD oferować przedsiębiorstwom działającym w przeciążonych strefach elastyczne umowy przyłączeniowe. Takie kontrakty nie gwarantują już ciągłego dostępu do pełnej zamówionej mocy.

Koniec zasady „kto pierwszy, ten lepszy”

Jedną z najważniejszych zmian ma być odejście od obecnego systemu rozpatrywania wniosków według kolejności ich składania. Obecnie operatorzy muszą przyznawać moce zgodnie z zasadą „pierwszy zgłoszony, pierwszy obsłużony”, niezależnie od realności czy zaawansowania projektu.

W praktyce prowadzi to do sytuacji, w których niektóre firmy składają wiele wniosków jednocześnie, mimo że planują realizację tylko jednej inwestycji. Inne przedsiębiorstwa rezerwują znacznie większe moce, niż rzeczywiście potrzebują. Takie działania dodatkowo blokują system i wydłużają listy oczekujących.

Podział mocy według rodzaju działalności

Walonia chce również wprowadzić system podziału dostępnych mocy według kategorii zastosowań. Region zamierza wzorować się na rozwiązaniach stosowanych już przez operatora Elia na poziomie federalnym.

Część mocy ma zostać zarezerwowana dla centrów danych, część dla elektromobilności, a kolejna dla magazynowania energii. Konkretne proporcje nie zostały jeszcze ustalone.

Nowe „korytarze” mają zapobiec sytuacji, w której jeden sektor przejmuje całą dostępną moc kosztem innych strategicznych obszarów gospodarki. Priorytet mają otrzymywać projekty służące interesowi publicznemu lub pomagające ograniczać przeciążenie sieci.

Większa rola regulatora energetycznego CWaPE

Projekt dekretu przewiduje także doprecyzowanie roli regulatora energetycznego CWaPE. Instytucja ta będzie odpowiedzialna za przygotowanie metodologii zarządzania listami oczekujących stosowanej przez operatorów GRD.

Regulator ma ustalić kryteria oceny projektów, takie jak stopień ich zaawansowania czy zgodność zamawianej mocy z rzeczywistym zapotrzebowaniem inwestora.

Zużycie energii będzie analizowane bardziej szczegółowo

Władze Walonii chcą również rozszerzyć zasady elastyczności dotyczące poboru, magazynowania i oddawania energii do sieci. W przyszłości większe znaczenie ma mieć rzeczywisty profil zużycia energii przez odbiorców.

Obecnie operatorzy zobowiązują się do zapewnienia pełnej mocy przez cały czas, mimo że rzeczywiste zużycie często zmienia się w zależności od pory dnia lub charakteru działalności. Po reformie operatorzy będą mogli analizować profile zużycia klientów i dostosowywać przydział mocy do realnych potrzeb. Ma to pozwolić odzyskać część dostępnych zasobów dla innych użytkowników.

Region chce lepiej planować rozwój infrastruktury

Nowe przepisy mają również poprawić planowanie rozwoju sieci energetycznej. Operatorzy GRD będą zobowiązani uwzględniać cele energetyczne rządu Walonii podczas opracowywania planów inwestycyjnych dotyczących rozbudowy infrastruktury.

Region przygotowuje obecnie własną strategię energetyczną określającą docelowy zdekarbonizowany miks energetyczny. Dokument ma zostać przedstawiony w najbliższych miesiącach i stać się podstawą dla dalszego rozwoju sieci elektroenergetycznej w Walonii.