Zjednoczone Emiraty Arabskie opuszczają OPEC po 60 latach – poważne osłabienie kartelu naftowego

Zjednoczone Emiraty Arabskie (ZEA) zdecydowały o wystąpieniu z OPEC – organizacji zrzeszającej państwa eksportujące ropę naftową – po sześćdziesięciu latach członkostwa. Decyzja wpisuje się w strategiczną zmianę kierunku polityki kraju w następstwie konfliktu z Iranem. Odejście Emiratów stanowi poważne osłabienie organizacji, szczególnie dla Arabii Saudyjskiej. Nowy kurs zacznie obowiązywać od 1 maja, a ZEA wycofają się również z formatu OPEC+, obejmującego także państwa spoza kartelu, w tym Rosję.

Czym są OPEC i OPEC+

OPEC skupia obecnie dwanaście państw eksportujących ropę naftową i dąży do utrzymania cen surowca na poziomie korzystnym zarówno dla producentów, jak i odbiorców. W skład organizacji wchodzą m.in. Irak, Iran, Kuwejt, Arabia Saudyjska, Wenezuela, Libia, Algieria, Nigeria, Gabon, Gwinea Równikowa oraz Republika Konga, a także – do czasu formalnego wystąpienia – Zjednoczone Emiraty Arabskie. Siedziba organizacji znajduje się w Wiedniu.

Rozszerzony format OPEC+ obejmuje dodatkowo około dziesięciu państw współpracujących z kartelami naftowymi. Wśród nich są m.in. Rosja, Kazachstan, Sudan i Meksyk. W praktyce to właśnie Rosja pozostaje kluczowym partnerem OPEC w tym układzie.

Strategiczna zmiana kursu po konflikcie z Iranem

Decyzja została ogłoszona za pośrednictwem państwowej agencji informacyjnej WAM. Jak podkreślono, jest ona elementem długofalowej strategii gospodarczej i energetycznej kraju, uwzględniającej zmieniający się profil sektora energetycznego oraz rosnące inwestycje w produkcję krajową.

Według komunikatu wyjście z OPEC ma umożliwić Emiratom większą elastyczność w reagowaniu na zmiany popytu na rynku ropy. Kraj planuje stopniowe zwiększanie wydobycia, dostosowując tempo wzrostu do warunków rynkowych. Ekspert firmy Rystad Energy, cytowany przez agencję Reuters, ocenił, że krótkoterminowe skutki tej decyzji mogą być ograniczone ze względu na zakłócenia w cieśninie Ormuz. W dłuższej perspektywie oznacza to jednak trwałe osłabienie OPEC.

Uderzenie w pozycję Arabii Saudyjskiej

Odejście ZEA stanowi istotny cios dla państw eksportujących ropę, a szczególnie dla Arabii Saudyjskiej, uznawanej za lidera kartelu. Emiraty były związane z organizacją przez dziesięciolecia – najpierw poprzez emirat Abu Zabi od 1967 r., a następnie jako niepodległe państwo od 1971 r.

W ostatnich latach relacje między ZEA a Arabią Saudyjską ulegały stopniowemu pogorszeniu. Emiraty krytykowały ograniczenia wydobycia narzucane w ramach kartelu, jednocześnie dążąc do zwiększenia własnej produkcji. Równocześnie wcześniej niż ich sąsiad rozpoczęły proces dywersyfikacji gospodarki, ograniczając zależność od ropy i gazu. Coraz częściej prowadziły także bardziej niezależną politykę zagraniczną w regionie Bliskiego Wschodu.