UE rozważa tańszy transport publiczny – Belgia wciąż bez decyzji w sprawie wsparcia dla mieszkańców

Komisja Europejska ma 22 kwietnia przedstawić plan ograniczenia zużycia energii w państwach członkowskich Unii Europejskiej. W obliczu rosnących cen paliw, związanych z sytuacją na Bliskim Wschodzie, w Belgii pojawia się coraz więcej propozycji mających odciążyć budżety gospodarstw domowych. Partia Ecolo postuluje znaczące obniżenie cen transportu publicznego, a kierunek ten znajduje odzwierciedlenie również w działaniach Komisji Europejskiej. Nie wiadomo jednak, czy rząd federalny zdecyduje się wdrożyć podobne rozwiązania.

Bilety kolejowe za 1 euro

W reakcji na wzrost cen paliw Ecolo proponuje alternatywę wobec wprowadzenia tzw. odwróconego mechanizmu akcyzowego. Zdaniem partii należałoby tymczasowo obniżyć ceny biletów kolejowych do 1 euro, a także zredukować opłaty za parkingi przy dworcach. Taki krok miałby jednocześnie zmniejszyć obciążenia finansowe gospodarstw domowych i zachęcić mieszkańców Belgii do korzystania z transportu publicznego zamiast samochodów.

Pomysł ten spotyka się jednak z krytyką ze strony przewodniczącego MR Georges’a-Louisa Boucheza. Jego zdaniem problemem nie jest cena, lecz jakość usług kolejowych. Na antenie LN24 wskazał, że utrzymanie samochodu kosztuje od 400 do 1 000 euro miesięcznie, podczas gdy roczny abonament kolejowy jest tańszy niż jeden miesiąc użytkowania auta. W jego ocenie rezydenci Belgii nie wybierają kolei przede wszystkim z powodu niewystarczającej jakości usług.

Plan „Save Energy EU” Komisji Europejskiej

Podobne kierunki działań przewiduje plan „Save Energy EU”, który Komisja Europejska zaprezentuje 22 kwietnia. Dokument zakłada m.in. wprowadzenie tańszych abonamentów na transport publiczny, organizowanie dni bez samochodu oraz promowanie rowerów i innych form mikromobilności. Celem jest dobrowolne ograniczenie zużycia energii. Komisja proponuje także wprowadzenie jednego dnia pracy zdalnej tygodniowo.

Wśród zaleceń znalazły się również działania dotyczące ograniczenia zużycia energii w budynkach – m.in. zmniejszenie ogrzewania i klimatyzacji, unikanie zużycia energii w nieużywanych pomieszczeniach oraz utrzymywanie temperatury kotłów kondensacyjnych poniżej 60 °C. Władze publiczne mają dawać przykład poprzez optymalizację oświetlenia i temperatury w budynkach oraz przestrzeniach publicznych, w tym poprzez stosowanie oświetlenia LED i inteligentnych systemów zarządzania energią. Zarządcy budynków i sklepów mogą z kolei poprawić efektywność energetyczną poprzez regularną konserwację instalacji, w tym czyszczenie wymienników ciepła i filtrów.

Ochrona najsłabszych gospodarstw domowych

W aspekcie gospodarczym Komisja Europejska wskazuje na możliwość wprowadzenia nadzwyczajnych środków wsparcia dla gospodarstw domowych zagrożonych ubóstwem energetycznym. Wśród proponowanych rozwiązań znajdują się bony energetyczne, programy leasingu społecznego oraz preferencyjne finansowanie technologii energooszczędnych.

Jednocześnie podkreślono, że mechanizmy regulacji cen powinny być precyzyjnie ukierunkowane i tymczasowe, aby nie powodować nadmiernego obciążenia finansów publicznych. W dokumencie wskazano również możliwość wprowadzenia lub rozszerzenia taryf socjalnych, a także premiowania odbiorców uczestniczących w programach elastyczności zużycia energii oraz obniżania podatków od energii elektrycznej dla najbardziej wrażliwych grup.

Belgia ma trudności z podjęciem decyzji

Na tle tych propozycji sytuacja w Belgii pozostaje niejednoznaczna. Planowana na kwiecień podwyżka akcyzy na gaz i olej opałowy została przesunięta na 1 lipca. W ubiegły piątek rząd federalny miał przedstawić pakiet wsparcia dla gospodarstw domowych dotkniętych wysokimi kosztami energii i dojazdów do pracy, jednak – jak podaje Le Soir – nie udało się osiągnąć porozumienia.

Brak decyzji wynika z rozbieżności w koalicji dotyczących zarówno wysokości dostępnych środków, jak i grup, które miałyby zostać objęte pomocą. Sytuacja ta wywołała niezadowolenie przewodniczącego MR, który zagroził zablokowaniem prac rządu.

Rozważane warianty wsparcia

Mimo braku ostatecznych decyzji analizowanych jest kilka wariantów wsparcia. Jednym z nich jest podniesienie progu zwolnienia podatkowego dla osób dojeżdżających do pracy z 500 do 750 euro. Rozważane jest również zwiększenie stawki ryczałtu kilometrowego oraz przyznanie jednorazowego wsparcia w wysokości 300 euro dla mniej zamożnych gospodarstw domowych ogrzewanych olejem opałowym, propanem lub butanem.

Wśród propozycji pojawia się także wzmocnienie budżetów CPAS/OCMW przeznaczonych na pomoc energetyczną.