Prévot w Belgradzie i Podgoricy: „Czarnogóra już należy do europejskiej rodziny, drzwi dla Serbii pozostają otwarte”

Minister spraw zagranicznych Belgii Maxime Prévot zakończył w środę swoją wizytę dyplomatyczną na Bałkanach Zachodnich, odwiedzając Czarnogórę oraz Serbię. Celem podróży było wysłanie wyraźnego sygnału politycznego do państw regionu, w szczególności do Serbii, która obecnie znajduje się najdalej od członkostwa w Unii Europejskiej. Szef belgijskiej dyplomacji podkreślił, że mimo istniejących trudności „drzwi do UE pozostają otwarte” dla mieszkańców tego kraju.

Różnice między kolejnymi etapami wizyty były wyraźne. Podczas pobytu w Czarnogórze, w poniedziałek, rozmowy przebiegały w atmosferze optymizmu i dotyczyły szybkiego przystąpienia kraju do Unii. Z kolei w Belgradzie, w rezydencji prezydenckiej Novi Dvor, ton spotkań był zdecydowanie bardziej powściągliwy.

Serbia najdalej od członkostwa w UE

Serbia, w przeciwieństwie do Czarnogóry, która oddzieliła się od niej około dwudziestu lat temu, pozostaje najmniej zaawansowanym kandydatem w procesie integracji z Unią Europejską wśród państw regionu. Od 2017 r. krajem rządzi Aleksandar Vučić, postrzegany jako polityk o prorosyjskich sympatiach, który wielokrotnie podkreślał bliskie relacje z premierem Węgier Viktorem Orbánem. Zdaniem Prévota przystąpienie Serbii do Unii w obecnych warunkach jest „niewyobrażalne”.

Po rozmowach z władzami minister zaznaczył, że Serbia deklaruje chęć związania swojej przyszłości z Unią Europejską, co ma znaczenie dla stabilności całego kontynentu. Podkreślił jednak, że przed krajem stoi jeszcze wiele do zrobienia, a deklaracje polityczne muszą zostać poparte realnymi reformami. Ostatnie spotkanie odbyło się w siedzibie serbskiego ministerstwa spraw zagranicznych, naprzeciw budynku, który do dziś nosi ślady bombardowań NATO z 1999 r.

„Szczera” rozmowa z Vučiciem

Rozmowa z prezydentem Aleksandarem Vučiciem była – jak określił ją Prévot – „szczera”. Minister podkreślił, że omówiono wszystkie istotne kwestie, także te najbardziej wrażliwe, bez unikania trudnych tematów. Serbski przywódca przedstawił przy tym własne stanowisko w sprawach budzących kontrowersje.

Wizyta miała również znaczenie symboliczne dla mieszkańców Serbii. Jak wskazują organizacje pozarządowe, duża część społeczeństwa mimo trudnej sytuacji pozostaje przychylna integracji europejskiej. Prévot zaznaczył, że ważne jest dalsze wspieranie tych aspiracji i przekazywanie sygnałów zachęty ze strony partnerów zagranicznych. Towarzyszenie Serbii w tym procesie uznał za najlepszy sposób na zapewnienie obywatelom wolności, do których aspirują.

Czarnogóra już w „europejskiej rodzinie”

Pierwszy etap swojej wizyty Prévot zakończył we wtorek w Czarnogórze. W rozmowie z ministrem spraw zagranicznych Ervinem Ibrahimoviciem podkreślił, że kraj ten „już należy do europejskiej rodziny”. Podgorica liczy na przystąpienie do Unii Europejskiej do 2028 r.

Belgijski minister, który odwiedzał Czarnogórę po raz pierwszy, po przyjeździe pochwalił tempo reform prowadzonych przez władze, wskazując, że kraj szybko realizuje swoje zobowiązania. Wypowiedź ta padła podczas wizyty w Luštica Bay – dużym projekcie luksusowego kurortu nadmorskiego, realizowanym przez belgijską firmę Besix między Tivatem a Kotorem.

Następnie Prévot został przyjęty w willi Gorica, pełniącej rolę odpowiednika brukselskiego Palais d’Egmont, położonej na wzgórzach stolicy. Tam odbyło się spotkanie z jego czarnogórskim odpowiednikiem w przyjaznej atmosferze.

Reformy wciąż konieczne

Aby osiągnąć pełne członkostwo w Unii Europejskiej, Czarnogóra musi jednak kontynuować reformy, zwłaszcza w zakresie wymiaru sprawiedliwości, walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną, a także w rozwiązywaniu sporów bilateralnych, w tym z Chorwacją – zaznaczył Prévot.

Ervin Ibrahimović podkreślił z kolei, że konsekwentne wsparcie Belgii dla europejskich aspiracji Czarnogóry stanowi ważny impuls dla dalszych reform. Dodał, że jego kraj mobilizuje wszystkie dostępne środki, aby do końca roku zamknąć rozdziały negocjacyjne z Unią Europejską.