Napływ osób wykluczonych z zasiłku do CPAS/OCMW powinien maleć po pierwszej fazie reformy

Napływ osób pozbawionych prawa do zasiłku dla bezrobotnych do systemu pomocy społecznej ma być niższy w kolejnych etapach reformy niż po pierwszej fali wykluczeń – wynika z analizy naukowców z KU Leuven. Według ich szacunków łącznie około 52 000 osób wykluczonych z systemu świadczeń zwróci się do CPAS/OCMW (gminnych ośrodków pomocy społecznej) o przyznanie świadczenia integracyjnego. Spodziewany spadek wynika z odmiennego profilu osób objętych kolejnymi etapami reformy – są one bliższe rynkowi pracy i mniej zagrożone wykluczeniem społecznym.

Mniejszy odsetek przejść w kolejnych etapach

Na podstawie różnych modeli badacze z KU Leuven oszacowali, że po marcowej fali wykluczeń do CPAS/OCMW zgłosi się 37,4 procent osób, które utraciły zasiłek, a w kwietniu – 31,9 procent. W ujęciu całej reformy, obejmującej sześć etapów zaplanowanych przez rząd federalny, odsetek osób przechodzących na świadczenie integracyjne ma wynieść średnio 34 procent.

Choć łączna liczba osób szukających wsparcia w ośrodkach pomocy społecznej pozostaje wysoka – docelowo około 52 000 – przedstawione dane mogą częściowo uspokoić rząd federalny. Wyniki są bowiem bliższe pierwotnym założeniom gabinetu De Wevera, który przewidywał, że do CPAS/OCMW trafi mniej więcej jedna trzecia wykluczonych. Tymczasem wcześniejsze badanie SPF/FOD ds. Integracji Społecznej wskazywało na znacznie wyższy poziom: 46,5 procent osób pozbawionych zasiłku 1 stycznia złożyło wniosek o świadczenie integracyjne. Naukowcy podkreślają przy tym, że obecne dane mają charakter wstępny i rzeczywisty odsetek może się jeszcze zmienić.

Inny profil osób objętych reformą

Zdaniem badaczy z KU Leuven niższy odsetek osób trafiających do CPAS/OCMW w kolejnych etapach reformy wynika z różnic w profilu wykluczonych. Styczniowa fala obejmowała głównie osoby pozostające bez pracy od ponad 20 lat, często samotne, a więc częściej spełniające kryteria przyznania świadczenia integracyjnego. Kolejne etapy mają dotyczyć osób bardziej związanych z rynkiem pracy i w mniejszym stopniu zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Badacze zwracają jednak uwagę na pewien niuans: osoby z tej grupy, ze względu na lepszy stan zdrowia, rzadziej będą przechodzić na świadczenia chorobowe. W praktyce może to oznaczać większą liczbę wniosków o świadczenie integracyjne. Mimo to naukowcy oceniają, że dominującym zjawiskiem pozostaną powroty na rynek pracy.

Wyraźne różnice między regionami

Analiza KU Leuven pokazuje również, że – podobnie jak w pierwszej fazie reformy – utrzymają się istotne różnice między regionami. Nawet w końcowym etapie do CPAS/OCMW trafi około 40 procent wykluczonych z zasiłku mieszkańców Walonii, podczas gdy we Flandrii odsetek ten wyniesie nieco ponad 20 procent.