Walonia przeznacza miliony euro na obronność z funduszy UE

Region Walonii zdecydował o przekierowaniu 28,7 miliona euro z funduszy unijnej polityki spójności na projekty związane z obronnością. To rozwiązanie wyróżnia Walonię na tle pozostałych regionów Belgii, które skierowały dostępne środki wyłącznie na wsparcie konkurencyjności gospodarki. Zmiana została przeprowadzona w ramach mechanizmu umożliwionego przez Unię Europejską, pozwalającego na dostosowanie części funduszy strukturalnych do nowych priorytetów strategicznych w latach 2026-2027.

Przegląd śródokresowy polityki spójności

Wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej ds. polityki spójności Raffaele Fitto, który we wtorek i środę odwiedza wszystkie trzy regiony Belgii, doprowadził w ubiegłym tygodniu do finalizacji śródokresowego przeglądu programu na lata 2021-2027. Polityka spójności pozostaje jednym z najważniejszych instrumentów ograniczania różnic społeczno-gospodarczych w Unii Europejskiej i odpowiada za blisko jedną trzecią jej budżetu.

W skali całej UE państwa członkowskie przeprogramowały łącznie 34,6 miliarda euro z funduszy strukturalnych – w tym z EFRR (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego), FST (Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji) oraz EFS (Europejskiego Funduszu Społecznego). Środki te skierowano na najpilniejsze obszary: konkurencyjność, obronność i gotowość cywilną, dostępne cenowo budownictwo mieszkaniowe oraz odporność infrastrukturalną, w tym gospodarkę wodną i połączenia energetyczne.

Walonia wybiera zróżnicowane podejście

Poszczególne regiony Belgii przyjęły odmienne strategie wykorzystania środków. Region Stołeczny Brukseli przeznaczył 18,3 miliona euro wyłącznie na konkurencyjność, a Flandria skierowała na ten cel 51,8 miliona euro. Walonia zdecydowała się natomiast na bardziej zróżnicowany podział, alokując środki w czterech obszarach: 47,5 miliona euro na konkurencyjność, 28,7 miliona euro na obronność, 16,4 miliona euro na budownictwo mieszkaniowe oraz 1,1 miliona euro na projekty związane z gospodarką wodną.

Znaczna część środków przeznaczonych na obronność dotyczy projektów związanych z mobilnością wojskową, takich jak infrastruktura transportowa, która może być wykorzystywana zarówno w celach cywilnych, jak i militarnych. Obejmuje to także rozwój technologii o podwójnym zastosowaniu.

Korzyści finansowe i przyszłe wyzwania

Realokacja funduszy wiąże się z dodatkowymi korzyściami finansowymi dla regionów. Przesunięte środki objęte są wyższym poziomem prefinansowania oraz większym udziałem finansowania ze strony UE, a także wydłużonym okresem kwalifikowalności wydatków.

Walonia pozostaje największym beneficjentem funduszy spójności w Belgii. Na jej obszarze znajdują się trzy regiony objęte programami EFRR-EFS w kategorii “w fazie przejściowej” – prowincje Hainaut, Namur i Liège – oraz jeden region zaliczany do kategorii “słabiej rozwiniętych”, czyli prowincja Luksemburg. W kuluarach Komisji Europejskiej pojawiają się jednak sygnały, że Liège i Namur mogą utracić status regionów przejściowych w nowej perspektywie budżetowej na lata 2028-2034, co mogłoby oznaczać zmniejszenie dostępnych środków unijnych.