Flandria zdecydowanym liderem w planowaniu opieki i majątku

Pozasądowe pełnomocnictwo opiekuńcze (protection extrajudiciaire/buitengerechtelijke bescherming) jest narzędziem pozwalającym wcześniej wyznaczyć osobę odpowiedzialną za zarządzanie majątkiem oraz organizację opieki w sytuacji utraty zdolności do samodzielnego podejmowania decyzji – na przykład w wyniku choroby lub wypadku. Choć taki dokument może okazać się przydatny niezależnie od wieku, w frankofońskiej części kraju wciąż pozostaje stosunkowo mało popularny. Dane Federacji Notariuszy (Fednot) za 2025 r. wskazują, że niemal 90 procent wszystkich pełnomocnictw opiekuńczych podpisywanych w Belgii przypada na Flandrię, podczas gdy Walonia i Bruksela pozostają wyraźnie w tyle.

Rosnąca popularność od czasu pandemii

Zainteresowanie pozasądowym pełnomocnictwem opiekuńczym systematycznie rośnie, a istotnym impulsem okazała się pandemia COVID-19, która uświadomiła wielu osobom praktyczne znaczenie takiego rozwiązania. W 2025 r. Federacja Notariuszy odnotowała wzrost liczby podpisanych pełnomocnictw o 13 procent w porównaniu z rokiem poprzednim. W perspektywie pięciu lat ich liczba podwoiła się. Dokument może zostać dostosowany do indywidualnej sytuacji i pozwala wskazać osobę – najczęściej partnera życiowego lub jedno bądź kilkoro dzieci – która przejmie zarządzanie majątkiem oraz organizację opieki zdrowotnej w przypadku czasowej lub trwałej utraty zdolności do podejmowania decyzji przez mocodawcę.

Flandria daleko przed Walonią i Brukselą

Statystyki za 2025 r. pokazują bardzo duże różnice regionalne w korzystaniu z tego instrumentu prawnego. Z łącznej liczby 138 619 pełnomocnictw podpisanych w całej Belgii aż 125 163 sporządzono we Flandrii. W Walonii podpisano jedynie 9 452 dokumenty, co mimo wszystko oznacza wzrost o 10,3 procent. W Brukseli liczba ta była jeszcze niższa i wyniosła 4 004, przy minimalnym wzroście o 0,123 procent. Jak potwierdza notariusz Sylvain Bavier, Walonia wyraźnie pozostaje w tyle w korzystaniu z tego rozwiązania. Jednocześnie zaznacza on, że w ujęciu pięcioletnim widać postęp – liczba pełnomocnictw zwiększyła się o 83,39 procent w Walonii oraz o 49,40 procent w Brukseli.

Rejestracja i konsekwencje braku pełnomocnictwa

Aby pozasądowe pełnomocnictwo opiekuńcze mogło zostać wykorzystane w sytuacji utraty zdolności do działania przez mocodawcę, musi zostać zarejestrowane w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw prowadzonym przez Federację Notariuszy (Fednot). Rejestracji dokonuje notariusz lub sędzia pokoju. Osoby, które nie sporządzą takiego dokumentu ani nie podejmą innych wcześniejszych decyzji na wypadek utraty zdolności do działania, muszą liczyć się z tym, że zarządzanie ich majątkiem zostanie powierzone administratorowi sądowemu wyznaczonemu przez sędziego pokoju. W takiej sytuacji nie mają już wpływu na wybór osoby, która będzie podejmować decyzje dotyczące ich spraw finansowych i organizacji opieki.