Kładka pod mostem De Trooz wstrzymana – zwycięstwo przedsiębiorstw portowych

Rada Stanu unieważniła pozwolenie urbanistyczne na budowę przejścia dla rowerzystów i pieszych pod mostem Jules De Trooz na Laeken, uznając, że inwestycja jest niezgodna z przeznaczeniem terenu jako strefy parkowej. Decyzja stanowi poważny cios dla planów rozwoju bezpiecznej infrastruktury rowerowej wzdłuż kanału brukselskiego i zmusza władze regionu do ponownego opracowania projektu.

Rada Stanu anulowała pozwolenie wydane we wrześniu 2022 roku na budowę przejścia pod mostem De Trooz, przyznając rację Wspólnocie Portowej Brukseli, która złożyła skargę w imieniu kilku przedsiębiorstw portowych oraz spółki Compagnie des Ciments belges. Obie strony konsekwentnie sprzeciwiały się inwestycji w obecnej formie.

Rola kładki w strategii mobilności

Planowane przejście miało stanowić część trasy rowerowej Canal – strategicznego szlaku biegnącego wzdłuż kanału od północy do południa Regionu Stołecznego Brukseli. Kładka pod mostem De Trooz, zlokalizowana w pobliżu basenu Vergote, była jedną z trzech kluczowych przepraw, obok przejść pod mostami Van Praet i Sainctelette.

Trasa Canal stanowi istotny element strategii rozwoju ekologicznego transportu w stolicy, której celem jest ograniczenie ruchu samochodowego i poprawa bezpieczeństwa użytkowników rowerów. Zapewnienie ciągłego i bezpiecznego połączenia północnych i południowych dzielnic miasta jest jednym z priorytetów brukselskiego rządu w zakresie mobilności.

Argumentacja prawna Rady Stanu

Zgodnie z orzeczeniem, umiejscowienie projektu w strefie sklasyfikowanej jako park w Regionalnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego narusza obowiązujące przepisy. Sąd uznał, że projekt w istocie prowadzi do wprowadzenia w tej strefie infrastruktury o charakterze drogi regionalnej, co „pomniejsza podstawowe przeznaczenie terenu pod roślinność” – cytuje RTBF. Rada Stanu wskazała również, że nie wykazano, iż inwestycja była absolutnie konieczna dla realizacji funkcji terenów parkowych.

Wyrok podkreśla narastający konflikt pomiędzy rozwojem mobilności aktywnej a ochroną terenów zielonych w zwartej przestrzeni miejskiej. Sąd administracyjny uznał, że w tym przypadku ochrona przyrodniczego charakteru strefy parkowej powinna mieć pierwszeństwo przed inwestycją infrastrukturalną.

Stanowisko przedsiębiorstw portowych

Firmy z sektora portowego od początku krytykowały projekt, uznając go za niezgodny z realiami logistycznymi obszaru. François Thiels, przedstawiciel Wspólnoty Portowej Brukseli, ostrzegł, że nowa ścieżka rowerowa mogłaby poważnie zakłócić transport i łańcuch dostaw w regionie. W rozmowie z RTBF zaznaczył, że obszar mostu De Trooz jest już dziś intensywnie użytkowany przez ciężarówki, które mają trudności z manewrowaniem. Wprowadzenie ruchu pieszego i rowerowego w tym miejscu mogłoby zwiększyć ryzyko wypadków i utrudnić działalność portu.

Argumenty przedsiębiorstw skupiają się na potrzebie zachowania bezpieczeństwa w strefie o dużym natężeniu ruchu ciężkich pojazdów. Wskazują, że integracja pieszych i rowerzystów z infrastrukturą transportu towarowego może prowadzić do niebezpiecznych konfliktów przestrzennych.

Finansowanie i determinacja władz regionalnych

Projekt był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach funduszy wspierających zrównoważoną mobilność. Pomimo decyzji sądu, przedsięwzięcie nadal cieszy się poparciem brukselskiej minister mobilności Elke Van den Brandt (Groen). Polityczka podkreśliła, że każdy, kto przemierza plac De Trooz, zna jego niebezpieczny charakter i wysokie ryzyko wypadków. „To jedno z najbardziej ryzykownych miejsc w regionie – potrzebujemy tam bezpiecznego przejścia” – zaznaczyła.

Minister zapewniła, że nie zamierza rezygnować z projektu, nawet jeśli konieczne będzie przedłużenie harmonogramu i modyfikacja koncepcji. Jej determinacja odzwierciedla szersze cele polityki mobilności regionu, w której bezpieczeństwo niechronionych użytkowników dróg jest jednym z głównych priorytetów.

Niezbędne dostosowania projektu

Nowa procedura uzyskania pozwolenia nie będzie formalnie konieczna, jednak projekt wymaga poważnych korekt. Administracja Urban.brussels będzie musiała dokładniej uzasadnić zgodność kładki z funkcją terenów parkowych, zgodnie z wymogami Regionalnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Modyfikacje te mogą jednak znacznie opóźnić realizację – nawet o kilka miesięcy lub dłużej.

Zespół projektowy stanie przed zadaniem pogodzenia sprzecznych interesów: ochrony przyrody, bezpieczeństwa użytkowników oraz wymagań logistycznych związanych z działalnością portową.

Poszukiwanie równowagi między bezpieczeństwem a logistyką

Minister Van den Brandt podkreśla, że bezpieczeństwo i funkcje logistyczne muszą współistnieć. Uwzględnienie ruchu ciężarówek wzdłuż kanału jest ważne, lecz nie może całkowicie blokować rozwoju infrastruktury rowerowej. „Plac De Trooz to jedna z bram wjazdowych do Brukseli – musi być bezpieczna dla wszystkich użytkowników” – powiedziała.

Doświadczenia innych europejskich miast pokazują, że dzięki odpowiedniemu planowaniu można połączyć intensywną działalność gospodarczą z bezpieczną infrastrukturą dla mobilności aktywnej. Dalsze losy projektu kładki pod mostem De Trooz będą testem zdolności władz regionalnych do dialogu z różnymi interesariuszami i znalezienia rozwiązania, które pogodzi ochronę środowiska z potrzebami mieszkańców i gospodarki.