Belgia i Rwanda przywracają stosunki dyplomatyczne po 18 miesiącach – wojna w DRK wciąż dzieli oba kraje

Belgia i Rwanda postanowiły przywrócić stosunki dyplomatyczne po 18 miesiącach przerwy. Ogłosił to we wtorek w Nowym Jorku belgijski minister spraw zagranicznych Maxime Prévot (Les Engagés) po dwustronnym spotkaniu z rwandyjskim odpowiednikiem Olivierem Nduhungirehe, zorganizowanym przy okazji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Zbliżenie ułatwił Katar, jednak konflikt na wschodzie Demokratycznej Republiki Konga (DRK) nadal pozostaje źródłem napięć.

Rola Kataru

„Z radością ogłaszam dziś wznowienie stosunków dyplomatycznych między Belgią a Rwandą" – napisał Maxime Prévot na platformie X. Zdaniem ministra porozumienie ma zapewnić „uporządkowane kanały dialogu", także w sprawach, które wciąż dzielą oba kraje.

Decyzję ułatwił Katar. „Oba kraje pragną wyrazić szczerą wdzięczność władzom Państwa Katar za umożliwienie pierwszego spotkania obu ministrów w Dosze w czerwcu 2025 r." – czytamy we wspólnej deklaracji Belgii i Rwandy.

„Gratulujemy Belgii i Rwandzie zbliżenia i wznowienia stosunków" – skomentował w wywiadzie udzielonym w Nowym Jorku Majed Al-Ansari, mediator i rzecznik katarskiego ministerstwa spraw zagranicznych.

Wojna w DRK w tle

Wznowienie relacji następuje 18 miesięcy po ich zerwaniu przez Kigali. 17 marca 2025 r. Rwanda ogłosiła natychmiastowe zakończenie stosunków dyplomatycznych i nakazała belgijskim dyplomatom opuszczenie kraju w ciągu 48 godzin. Belgia odpowiedziała podobnymi krokami, m.in. wydaleniem rwandyjskich dyplomatów i zakończeniem dwustronnych umów o współpracy rządowej.

Kryzys wybuchł w kontekście wojny na wschodzie Demokratycznej Republiki Konga. Belgia poparła europejskie sankcje wymierzone m.in. w rwandyjskich dowódców wojskowych oraz członków ugrupowań M23 i AFC. Kigali zarzucało jej opowiedzenie się po stronie Kinszasy.

Spór o DRK nierozwiązany

„Przywrócenie stosunków dyplomatycznych między państwami nie oznacza wyrzeczenia się naszych stanowisk" – podkreśla Prévot. Jak zapewnia, Belgia nadal będzie bronić „integralności terytorialnej i suwerenności DRK".

Oba kraje uzgodniły, że ważny jest „systematyczny" dialog, także na temat konfliktu na wschodzie DRK. Belgia chce również wykorzystać swoje doświadczenie w regionie na rzecz działań mediacyjnych. Maxime Prévot deklaruje poparcie dla procesów pokojowych z Dohy i Waszyngtonu i wzywa „wszystkie strony" do przestrzegania podjętych w ich ramach zobowiązań.

Belgię i Rwandę łączą bliskie więzi historyczne i instytucjonalne, choć zerwanie relacji w 2025 r. poważnie odbiło się na współpracy. Rwandyjski rząd zakazał m.in. działającym w kraju organizacjom pozarządowym współpracy z belgijskim rządem i podległymi mu podmiotami.

Normalizacja stosunków zbiega się z obecnością ministra Prévota w Nowym Jorku, gdzie opowiada się on za multilateralizmem. Belgia chce tam ponownie podkreślić znaczenie prawa międzynarodowego i dialogu.