Komisja Europejska chce odblokować 4,2 miliarda euro dla Węgier – nagroda za reformy rządu Pétera Magyara

Komisja Europejska zaproponowała odblokowanie części zamrożonych funduszy unijnych dla Węgier, doceniając reformy w zakresie praworządności przeprowadzone przez rząd Pétera Magyara. Nowy premier Węgier chce zamknąć rozdział szesnastu lat rządów Viktora Orbána, a Bruksela jest gotowa wspierać go na tej drodze. W środę Komisja poinformowała, że zaproponowała Radzie zniesienie części sankcji nałożonych w związku z pogorszeniem stanu praworządności za rządów Orbána, w uznaniu wysiłków nowej władzy.

Mocniejsze kontrole i większa przejrzystość

„Węgry podjęły ważne kroki w celu wzmocnienia praworządności i ochrony interesów finansowych Unii" – podkreśla przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen, cytowana w komunikacie. Komisja docenia przede wszystkim to, że rząd Magyara rozszerzył uprawnienia urzędu ds. uczciwości, zaostrzył kontrolę nad wykorzystaniem funduszy UE i zwiększył przejrzystość zamówień publicznych.

Komisja zauważa również, że rząd podjął działania przeciwko nieprzejrzystości fundacji zarządzających majątkiem w interesie publicznym (Kevka), z myślą o ich likwidacji. Za rządów Orbána struktury te służyły umacnianiu kontroli władzy nad uczelniami.

W rezultacie Komisja proponuje odblokowanie dla Budapesztu 4,2 miliarda euro z europejskiego funduszu spójności. Chce też przywrócić dostęp do programów Erasmus+ i Horyzont Europa dla studentów i naukowców z uczelni zarządzanych przez węgierskie fundacje interesu publicznego. „Cieszę się, że znów mogą w pełni korzystać z możliwości, jakie daje nasza Unia. To dowód, że reformy przynoszą efekty" – podkreśla von der Leyen.

Stopniowe odmrażanie funduszy

Péter Magyar, który zdobył w węgierskim parlamencie większość konstytucyjną dzięki programowi zerwania z rządami Orbána, uczynił odblokowanie funduszy unijnych jedną ze swoich obietnic wyborczych. W maju zawarł z Komisją porozumienie w sprawie stopniowego odmrożenia 16,4 miliarda euro, zablokowanych z powodu systemowych uchybień w zakresie niezależności sądownictwa i walki z korupcją.

Warunkiem było jednak spełnienie przez Węgry 27 tzw. „superkamieni milowych". Reforma fundacji Kevka, obok innych zmian, pozwoliła uwolnić pierwsze 4,2 miliarda euro. W dalszej kolejności ma zostać odblokowane 10 miliardów euro obiecanych Węgrom w ramach funduszu odbudowy po pandemii COVID-19.

Pozostałe około dwa miliardy euro są uzależnione od reform w zakresie prawa azylowego, ochrony dzieci i wolności akademickiej. Péter Magyar zapowiedział, że przedstawi niezbędne reformy, pozwalające uwolnić te środki, do końca roku.