Negocjacje budżetowe ruszyły – Bart De Wever proponuje oszczędności na 14 miliardów euro, MR i Les Engagés protestują

Negocjacje budżetowe w rządzie federalnym weszły w poniedziałek w decydującą fazę. Premier Bart De Wever (N-VA) przedstawił podczas posiedzenia kernu, czyli wąskiego gabinetu, dokument wyjściowy zawierający szereg działań o łącznej wartości 14 miliardów euro. To więcej niż 10 miliardów euro, na które koalicja Arizona umówiła się na początku lata. Frankofońscy liberałowie z MR oraz centryści z Les Engagés od razu dali do zrozumienia, że przedstawiona propozycja jest dla nich nie do przyjęcia.

Więcej niż ustalono latem

Po miesiącach przygotowań federalny rząd przystąpił w poniedziałek rano do konkretnych rozmów. Z nieoficjalnych informacji wynika, że ostateczny cel oszczędności nie uległ zmianie, a wyższa kwota przedstawiona na początku negocjacji ma jedynie zapewnić premierowi pewien margines manewru.

Pierwszy przedsmak „tiramisu” nie zwiększył jednak apetytu koalicjantów. W lipcu Bart De Wever porównał prace nad budżetem do tego wielowarstwowego deseru, którego niektóre warstwy mogą być trudne do przełknięcia. Według pierwszych relacji po zakończeniu posiedzenia kilku wicepremierów wyraziło przy stole sprzeciw wobec przedstawionych propozycji.

Les Engagés przeciw cięciom w ochronie zdrowia

Tak było w przypadku Maxime’a Prévota (Les Engagés), który ocenił dokument jako nie do przyjęcia. Zdaniem centrystów propozycja jest całkowicie niezrównoważona i zbyt wyraźnie nosi piętno N-VA. Szczególne obawy Les Engagés budzą proponowane cięcia w zabezpieczeniu społecznym i ochronie zdrowia, które według niektórych źródeł mogą sięgać kilku miliardów euro. Partia oczekiwała raczej większego wkładu ze strony osób najzamożniejszych.

W propozycjach premiera znalazły się prawdopodobnie niektóre działania zaproponowane przez ekspertów i wycenione przez instytut ubezpieczeń zdrowotnych INAMI/RIZIV przed budżetowym konklawe. Chodzi między innymi o zaostrzenie zasad przyznawania statusu BIM, uprawniającego do wyższej refundacji, podwyższenie udziału własnego pacjentów oraz wprowadzenie rocznej franszyzy, od której zależałby zwrot kosztów leczenia.

„Trzeba unikać podejścia czysto księgowego. Nasze bolesne decyzje muszą mieć sens i przede wszystkim służyć pobudzeniu wzrostu, poprawie konkurencyjności i wspieraniu tych, którzy pracują. Wymaga to także planu inwestycji w transformację i energetykę” – skomentował Maxime Prévot po posiedzeniu kernu.

MR krytykuje podwyżki podatków

Frankofońskim liberałom propozycja również nie przypadła do gustu, choć z innych powodów. Wicepremier David Clarinval (MR) uznał, że dokument zawiera zdecydowanie zbyt wiele działań podatkowych. Na stole pozostają między innymi zmiany w VAT, mimo że przewodniczący MR Georges-Louis Bouchez zapewniał po wakacjach, że podatek ten nie zostanie podwyższony.

„Zbyt duża część dotyczy dochodów. Dla nas trzeba przestrzegać umowy koalicyjnej, zgodnie z którą jedna dziewiąta wysiłku ma pochodzić z dochodów. Tutaj wyraźnie ją przekroczono” – oświadczył David Clarinval po posiedzeniu wąskiego gabinetu. Wicepremier zwrócił również uwagę na brak planu wspierającego wzrost gospodarczy.

Na razie bez kryzysu

Nie oznacza to jeszcze kryzysu w koalicji. Pierwsza runda rozmów pozwoliła każdemu z partnerów przypomnieć swoje czerwone linie. Premier podkreślał z kolei pilny charakter sytuacji, wskazując między innymi na przykład Niemiec, ryzyko wzrostu poparcia dla skrajnych ugrupowań w razie porażki oraz groźbę, że Belgia stanie się celem rynków finansowych.

Przed kolejnym posiedzeniem kernu poświęconym budżetowi, zaplanowanym na czwartek wieczorem, koalicjanci mają trzy dni na dalsze rozmowy. W międzyczasie ma się odbyć około dziesięciu spotkań międzygabinetowych dotyczących między innymi zatrudnienia, podatków, migracji, ochrony zdrowia i wzrostu gospodarczego.

Jednym z priorytetów grup roboczych ma być również dokładniejsze przeanalizowanie zestawienia przygotowanego przez ministra budżetu, dotyczącego oszczędności już uzgodnionych, ale dotąd niezrealizowanych. Wiosną Vincent Van Peteghem (CD&V) przekazał koalicjantom tabelę nazwaną „nullijn”, w której wyliczył wszystkie luki na łączną kwotę ponad 4 miliardów euro. Teraz trzeba ustalić, jaką część tej sumy można faktycznie zrealizować, aby określić skalę pozostałego wysiłku.