Ostrzeżenie dla 1,6 miliona kobiet – antykoncepcja z dezogestrelem a ryzyko oponiaka

Około 1,6 miliona kobiet stosujących środki antykoncepcyjne na bazie dezogestrelu, takie jak Antigone, Cerazette, Elfasette czy Optimizette, otrzyma imienne pismo z informacją o zwiększonym ryzyku wystąpienia oponiaka. Poinformowała o tym w czwartek francuska agencja leków ANSM, podkreślając jednocześnie, że ryzyko to pozostaje niskie.

Jak wskazano w piśmie, kobiety powinny skonsultować się z lekarzem w przypadku utrzymujących się bólów głowy, zaburzeń widzenia, osłabienia mięśni, zaburzeń równowagi lub mowy, utraty pamięci, a także nowo pojawiających się bądź nasilających się napadów padaczkowych. W takiej sytuacji lekarz może zdecydować o wykonaniu badania obrazowego mózgu, czyli rezonansu magnetycznego.

Objawy te mogą bowiem wskazywać na rozwój oponiaka – guza wywodzącego się z opon mózgowych, czyli błon otaczających mózg. Może on prowadzić do poważnych następstw, między innymi zaburzeń widzenia, utraty słuchu lub węchu, bólów głowy, problemów z pamięcią czy napadów padaczkowych.

Ryzyko znacznie niższe niż przy innych preparatach

Ryzyko wystąpienia oponiaka u kobiet stosujących dezogestrel jest znacznie niższe niż w przypadku preparatów Androcur, Lutényl, Lutéran, Colprone i Depo Provera. Są to progestageny, przy których systematycznie zaleca się wykonywanie kontrolnych badań obrazowych mózgu.

„To ryzyko jest niskie, nieporównywalne z tym, jakie wiąże się z Androcurem, gdzie po pięciu latach było ono dwudziestokrotnie wyższe” – podkreśliła podczas konferencji prasowej dr Isabelle Yoldjian, dyrektor medyczna agencji.

W przypadku dezogestrelu oponiak związany ze stosowaniem tego środka antykoncepcyjnego rozwija się u jednej na 67 000 kobiet, natomiast po co najmniej pięciu latach stosowania – u jednej na 17 000. Takie wnioski przyniosło badanie grupy naukowej Epi-Phare z 2024 r.

Zwiększone ryzyko, w porównaniu z kobietami niestosującymi preparatu, podwaja się po siedmiu latach przyjmowania, ale zanika rok po odstawieniu antykoncepcji. Dotyczy ono w szczególności kobiet po 45. roku życia oraz tych, które wcześniej przez ponad rok przyjmowały progestagen uznawany za związany z podwyższonym ryzykiem.

Pisma trafią też do lekarzy

Pismo otrzyma również 90 000 lekarzy, którzy przepisywali środki antykoncepcyjne zawierające wyłącznie dezogestrel w dawce 75 mikrogramów.

ANSM zaleca jednocześnie, aby nie przerywać stosowania antykoncepcji bez konsultacji z lekarzem, ponieważ mogłoby to prowadzić do nieplanowanej ciąży. Agencja radzi natomiast, by poruszyć tę kwestię z lekarzem, ginekologiem lub położną podczas najbliższej rutynowej wizyty.

Informacja o ryzyku zostanie również zamieszczona w ulotkach tych środków antykoncepcyjnych – taką decyzję podjęła latem Europejska Agencja Leków (EMA), do której zwróciła się francuska agencja. ANSM udostępnia ponadto na swojej stronie internetowej odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania i przypomina, że każda metoda antykoncepcji powinna być raz w roku ponownie oceniana wspólnie z lekarzem lub położną, odpowiednio do potrzeb i stanu zdrowia pacjentki.