Trybunał Konstytucyjny zajmie się podatkiem od zysków kapitałowych – pierwsze wyroki we wrześniu

Belgijski Trybunał Konstytucyjny wypowie się jeszcze w tym miesiącu w sprawie skarg dotyczących nowego podatku od zysków kapitałowych. Jak wynika z informacji uzyskanych w tej instytucji, 17 i 24 września 2026 r. zapadną rozstrzygnięcia dotyczące trzech wniosków o stwierdzenie nieważności podatku. Decyzje zostaną wydane w trybie przyspieszonym.

Tryb przyspieszony jako wskazówka

W tych sprawach Trybunał zastosował skróconą procedurę, którą stosuje się, gdy rozwiązanie jest oczywiste – wyjaśnia Romain Vanderbeck, referendarz Trybunału Konstytucyjnego. Zastrzega jednocześnie, że nie sposób przewidzieć, w którą stronę pójdą wyroki.

Sam wybór trybu może jednak stanowić pewną wskazówkę.

Zastosowanie skróconej procedury wstępnej kończy się zazwyczaj oddaleniem rozpatrywanych skarg – zauważa Grégory Homans, wspólnik w kancelarii Dekeyser & Associés. – Niewielka jest więc nadzieja, że Trybunał uchyli, choćby częściowo, podatek od zysków kapitałowych już we wrześniu.

Ta krótka procedura ma zastosowanie w kilku sytuacjach, zwłaszcza gdy wniosek jest w oczywisty sposób niedopuszczalny albo gdy sprawa jest stosunkowo prosta – precyzuje Denis-Emmanuel Philippe, wspólnik w kancelarii Bloom Law. Tymczasem podatek od zysków kapitałowych zdecydowanie nie jest prostym zagadnieniem.

Poważny zarzut w sprawie odliczania kosztów

Wydaje mi się mało prawdopodobne, by procedurę filtrującą zastosowano tutaj z powodu prostoty podniesionych problemów – zauważa Philippe. – Nowy podatek od zysków kapitałowych rodzi bowiem bardzo złożone problemy w świetle konstytucyjnej zasady równości. Skłaniałbym się więc raczej ku temu, że Trybunał oddali te skargi.

Prawdopodobieństwo oddalenia nie jest jednak takie samo we wszystkich sprawach – zastrzega François Collon, wspólnik w kancelarii Collon Law.

17 września 2026 r. Trybunał ma wydać wyrok w sprawie skargi dotyczącej braku możliwości odliczenia kosztów i podatków przy ustalaniu zysku kapitałowego. Ustawa przewiduje, że przed zastosowaniem 10-procentowej stawki podatku można odliczyć wyłącznie ewentualne straty. Opłaty maklerskie oraz podatek od operacji giełdowych (TOB) nie podlegają odliczeniu od zrealizowanych zysków.

Tymczasem, jak podkreśla Collon, w wyroku nr 124 z 21 września 2023 r. Trybunał orzekł, że nie można bez obiektywnego i racjonalnego uzasadnienia odmawiać odliczenia kosztów rzeczywiście poniesionych w celu osiągnięcia zysku kapitałowego. Jak dodaje prawnik, Trybunał wyraźnie odrzucił wówczas tezę, że posiadanie aktywów finansowych jest działalnością bierną, która nie generuje kosztów.

To rozumowanie czyni zarzut poważnym – nie jest to skarga, którą z góry określiłbym jako słabą – ocenia Collon.

Belgijscy i zagraniczni pośrednicy

24 września 2026 r. Trybunał ma rozstrzygnąć dwie kolejne skargi. Jedna z nich dotyczy różnicy w traktowaniu belgijskich i zagranicznych usługodawców. Pobór podatku u źródła jest możliwy wyłącznie w belgijskich instytucjach finansowych. Gdy aktywa finansowe znajdują się u zagranicznych pośredników, inwestor musi samodzielnie zadeklarować swoje zyski, co może wiązać się z uciążliwymi formalnościami.

Trybunał oddalił już jednak w 2020 r. skargę opartą na podobnej argumentacji, dotyczącą podatku TOB od aktywów przechowywanych za granicą. W tym przypadku, zdaniem Collona, oddalenie skargi jest wyjątkowo prawdopodobne.

Kolejne skargi wciąż w toku

Trybunał Konstytucyjny może również uznać skargi za niedopuszczalne, jeżeli skarżący nie wykazali interesu prawnego. Niezależnie od wrześniowych rozstrzygnięć kolejne skargi pozostają w toku, a termin na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności upływa 21 października 2026 r.