Pierwsza ograniczona indeksacja emerytur we wrześniu – kogo obejmie i ile wyniesie

We wrześniu po raz pierwszy zostanie zastosowana ograniczona indeksacja emerytur, którą rząd wprowadził czasowo dla świadczeń przekraczających 2 000 euro brutto miesięcznie. Ponad połowa emerytów otrzymuje świadczenie poniżej tego progu i w ich przypadku nic się nie zmieni – emerytury zostaną zwaloryzowane w pełnej wysokości, czyli o 2 procent. Przy wyższych świadczeniach waloryzacja zostanie naliczona wyłącznie od pierwszych 2 000 euro, natomiast najwyższe emerytury pozostaną zamrożone do końca kadencji, czyli do 2029 r.

Jak działa nowy mechanizm

W normalnych warunkach emerytury są automatycznie indeksowane o 2 procent w trzecim miesiącu po przekroczeniu indeksu przestawnego. Tak będzie również we wrześniu, z tą różnicą, że po raz pierwszy waloryzacja zostanie obliczona według zasad ograniczonej indeksacji, określanej również mianem centenindex.

Zgodnie z nowym mechanizmem indeksacja emerytur przekraczających 2 000 euro brutto miesięcznie zostanie czasowo ograniczona dwukrotnie – po raz pierwszy w 2026 r., a następnie w 2028 r. Zmiana ma objąć około 45 procent emerytów. Nowe kwoty świadczeń są wypłacane najpóźniej 24. dnia miesiąca.

Skąd próg 2 000 euro

Ustalając kwotę odniesienia, rząd oparł się na średniej emeryturze wypłacanej w 2025 r., która wynosiła 1 998 euro i była jednocześnie bardzo zbliżona do mediany świadczeń – wynika z tekstu ustawy programowej.

W praktyce nic nie zmieni się dla 55 procent emerytów otrzymujących świadczenie poniżej progu 2 000 euro. Ich emerytury nadal będą indeksowane o 2 procent przy każdym przekroczeniu indeksu przestawnego. Świadczenie wynoszące 1 600 euro brutto miesięcznie wzrośnie więc do 1 632 euro, a emerytura w wysokości 2 000 euro – do 2 040 euro.

Emerytura małżeńska liczona osobno

Emerytura małżeńska, zarezerwowana dla par pozostających w związku małżeńskim, jest przyznawana automatycznie w sytuacji, gdy jeden z małżonków nabył niewiele uprawnień emerytalnych albo nie nabył ich wcale. „Partnerzy otrzymują jednak każdy osobną kartę podatkową” – wskazuje federalny urząd emerytalny.

Na potrzeby obliczenia ograniczonej indeksacji emerytura małżeńska również jest dzielona na części. W przypadku pary otrzymującej łącznie 2 700 euro miesięcznie, z czego 2 400 euro przypada jednej osobie, a 300 euro drugiej, waloryzacja wyniesie 40 euro od pierwszej części, ponieważ podstawa jest ograniczona do 2 000 euro, oraz 6 euro od drugiej. Łącznie podwyżka wyniesie więc 46 euro.

Świadczenia od 2 000 do 5 286,17 euro

Emerytury przekraczające 2 000 euro brutto miesięcznie zostaną w pełni zindeksowane wyłącznie do kwoty 2 000 euro. Część świadczenia powyżej tego progu nie będzie podlegała waloryzacji.

Emerytura w wysokości 3 000 euro brutto przy zwykłej indeksacji wzrosłaby do 3 060 euro, natomiast przy ograniczonej indeksacji wyniesie 3 040 euro, co oznacza różnicę 20 euro. Z kolei świadczenie w wysokości 5 000 euro zamiast do 5 100 euro wzrośnie do 5 040 euro, czyli o 60 euro mniej.

Wyjątek dla wąskiej grupy świadczeń

Odrębne zasady będą obowiązywać w przypadku emerytur mieszczących się w przedziale od 5 286,17 do 5 355,02 euro brutto miesięcznie. Przy wrześniowej waloryzacji podwyżka w tej kategorii również zostanie ograniczona do 40 euro, tak aby świadczenia te nie wzrosły bardziej niż emerytury mieszczące się w przedziale od 2 000 do 5 286,17 euro.

Emerytury powyżej 5 355,02 euro

Ograniczoną indeksację świadczeń przekraczających 5 355,02 euro brutto miesięcznie przewidywało już porozumienie wielkanocne i zasada ta została utrzymana. Do 2029 r. emerytury te będą podlegać ryczałtowej waloryzacji w wysokości około 36,89 euro, co odpowiada 2 procent minimalnej emerytury, przy każdym przekroczeniu indeksu przestawnego.

Rozwiązanie będzie stosowane najwyżej pięć razy w trakcie obecnej kadencji. Gdyby indeks przestawny został przekroczony sześciokrotnie, szósta waloryzacja zostałaby już przeprowadzona w pełnej wysokości.

Najwyższe emerytury zamrożone do 2029 r.

Rząd zdecydował, że najwyższe świadczenia nie będą indeksowane do końca kadencji w 2029 r. Tak zwany pułap Wijninckx określa maksymalną emeryturę, o jaką może ubiegać się urzędnik. Został zamrożony do 2029 r. na poziomie 99 499,24 euro brutto rocznie, czyli 8 291,60 euro brutto miesięcznie.