Proces domniemanego organizatora zamachów z 11 września ruszy w 2028 r. – Khalid Szejk Mohammed stanie przed sądem w Guantanamo

Khalid Szejk Mohammed, uznawany za głównego organizatora zamachów z 11 września 2001 r., stanie przed sądem 5 czerwca 2028 r. w Guantanamo, gdzie od lat jest przetrzymywany. Termin rozpoczęcia procesu ogłosił w czwartek rzecznik trybunału wojskowego prowadzącego sprawę.

Od Pakistanu po więzienie na Kubie

Khalid Szejk Mohammed, Pakistańczyk wychowany w Kuwejcie, znany również pod inicjałami KSM, był jednym z najbliższych współpracowników Osamy bin Ladena w strukturach dżihadystycznej organizacji Al-Kaida. Jego działalność zakończyła się zatrzymaniem w marcu 2003 r. w Pakistanie.

We wrześniu 2006 r. mężczyznę przewieziono do więzienia w amerykańskiej bazie wojskowej Guantanamo na Kubie, gdzie pozostaje do dziś.

Termin procesu po serii przesunięć

Data rozpoczęcia procesu była wielokrotnie przekładana. Ostatecznie sędzia trybunału wojskowego wyznaczył ją w środę na 5 czerwca 2028 r. – poinformował rzecznik.

W lipcu 2025 r. amerykański sąd apelacyjny unieważnił ugodę wynegocjowaną przez Khalida Szejka Mohammeda i dwóch współoskarżonych. Porozumienie najprawdopodobniej pozwoliłoby im uniknąć kary śmierci.

Khalid Szejk Mohammed, Walid bin Attash i Mustafa al-Hawsawi należą do ostatnich osadzonych przebywających w Guantanamo. Odpowiadają za zarzuty terroryzmu oraz zabójstwa blisko 3 000 osób w zamachach przeprowadzonych na terytorium Stanów Zjednoczonych.

Tortury i zablokowana procedura

Khalid Szejk Mohammed jest szeroko rozpoznawalny dzięki zdjęciu wykonanemu wieczorem po jego zatrzymaniu w Rawalpindi w Pakistanie w 2003 r. Widać go na nim z rozczochranymi włosami, gęstym wąsem i ubranego w białą piżamę.

Przed przewiezieniem do Guantanamo przebywał w tajnych więzieniach CIA, między innymi w Polsce, gdzie był przesłuchiwany z użyciem tortur. W ciągu czterech tygodni 183 razy zastosowano wobec niego podtapianie, znane jako waterboarding.

Żaden z trzech mężczyzn nie został dotąd osądzony. Postępowanie utknęło przede wszystkim wokół pytania, czy tortury, którym ich poddano, powodują, że zgromadzone przeciwko nim dowody nie mogą zostać dopuszczone w procesie.

Khalid Szejk Mohammed przyznawał również, że kierował trzydziestoma innymi operacjami, w tym powiązanymi z Al-Kaidą zamachami na Bali w Indonezji i w Kenii, a także zabójstwem amerykańskiego dziennikarza Daniela Pearla w Pakistanie.

Wizerunkowy problem Stanów Zjednoczonych

Więzienie w Guantanamo, w którym łącznie przetrzymywano około 800 osadzonych, poważnie nadszarpnęło wizerunek Stanów Zjednoczonych na świecie.

Do jego zamknięcia zobowiązywali się kolejni prezydenci z Partii Demokratycznej – najpierw Barack Obama, a następnie Joe Biden.