Dziecko kosztuje niemal tyle co dom – przegląd ulg i świadczeń dla rodzin w Belgii

Wychowanie dziecka w Belgii wiąże się z wydatkiem porównywalnym z zakupem nieruchomości – wynika z analizy ubezpieczyciela AG z początku 2025 r. Według niej średni koszt utrzymania dziecka do ukończenia 25. roku życia wynosi 264 000 euro. Dla porównania średnia cena domu w Belgii sięga około 360 000 euro. Wydatki te rozkładają się jednak na wiele lat, a część kosztów można odzyskać dzięki ulgom podatkowym, świadczeniom regionalnym, stypendiom i dodatkom wypłacanym przez kasy chorych. Problem polega na tym, że nie wszystkie przysługujące rodzinom korzyści przyznawane są automatycznie – o niektóre trzeba wystąpić samodzielnie.

Ile realnie kosztuje dziecko

W przeliczeniu na rok rodzice wydają na dziecko średnio 10 560 euro, czyli około 880 euro miesięcznie. Kwota ta może wydawać się wysoka, zwłaszcza w przypadku najmłodszych dzieci, jednak w praktyce koszty rosną wraz z wiekiem.

Z danych organizacji rodzinnej Gezinsbond z 1 marca 2026 r. wynika, że dziecko w wieku od 6 do 11 lat kosztuje średnio 543 euro miesięcznie. W grupie 12-17 lat jest to już 658 euro, natomiast wśród osób w wieku 18-24 lata – 793 euro miesięcznie.

Na całkowity koszt składają się między innymi żłobek, przedszkole, szkoła podstawowa i średnia, zakup podręczników i przyborów, leczenie, obozy i półkolonie, zajęcia dodatkowe, transport, a w późniejszych latach także czesne na uczelni i wynajem pokoju studenckiego. Bezpłatność nauczania została wprawdzie rozszerzona na czwartą i piątą klasę szkoły podstawowej, ale – jak przypomina organizacja La Ligue des familles – nie pokrywa ona wszystkich wydatków ponoszonych przez rodziny.

Podwyższona kwota wolna od podatku

Dzieci pozostające na utrzymaniu dają prawo do ulgi podatkowej polegającej na podwyższeniu kwoty dochodu zwolnionej z opodatkowania. W praktyce oznacza to, że większa część dochodu nie podlega podatkowi, a należność wobec fiskusa jest niższa. Warunkiem jest, aby dziecko lub dzieci wchodziły w skład gospodarstwa domowego według stanu na 1 stycznia 2026 r.

Dla dochodów uzyskanych w 2026 r., rozliczanych w zeznaniu podatkowym składanym w 2027 r., podwyższenie kwoty wolnej wynosi 2 030 euro przy jednym dziecku na utrzymaniu, 5 230 euro przy dwojgu dzieci oraz 11 720 euro przy trojgu. Przy większej liczbie dzieci kwoty są odpowiednio wyższe.

W przypadku tzw. współrodzicielstwa podatkowego, czyli sytuacji, w której opieka nad dzieckiem została zorganizowana na zasadzie równego podziału, każdemu z rodziców przysługuje połowa podwyższonej kwoty wolnej.

Rząd zdecydował jednak o stopniowym podwyższaniu i przede wszystkim ujednolicaniu tego dodatku w latach podatkowych 2027-2030. Celem jest doprowadzenie do sytuacji, w której kwota przypadająca na jedno dziecko będzie taka sama w rodzinach z jednym i dwojgiem dzieci. W przypadku rodzin z więcej niż trojgiem dzieci ulga pozostaje w najbliższych latach zamrożona, ponieważ nie podlega indeksacji.

Odliczenie kosztów opieki nad dzieckiem

Wydatki na opiekę nad dzieckiem w żłobku, szkole, podczas obozu letniego czy zajęć stażowych można częściowo odliczyć w rocznym zeznaniu podatkowym.

Każdy dzień opieki uprawnia do odliczenia co najmniej 45 procent zapłaconej kwoty – stawka może różnić się w zależności od dochodów – przy czym w 2026 r. odliczenie stosuje się wyłącznie do kwoty nieprzekraczającej 17,30 euro dziennie. Maksymalna kwota odliczenia może więc wynieść 7,78 euro za dzień opieki. Oznacza to, że osoba płacąca na przykład 32 euro dziennie za żłobek musi samodzielnie ograniczyć kwotę wykazywaną w zeznaniu do 17,30 euro dziennie.

Warto pamiętać, że w kosztach opieki w żłobku lub u licencjonowanej opiekunki uczestniczą również kasy chorych. Takie rozwiązanie oferują między innymi Mutualités libérales (Mutplus), które przyznają wsparcie w wysokości 60 euro na rok kalendarzowy.

Ulga w podatku od nieruchomości

Właściciele nieruchomości, których gospodarstwo domowe na 1 stycznia liczyło co najmniej dwoje dzieci na utrzymaniu zameldowanych pod danym adresem, mogą skorzystać z obniżki podatku od nieruchomości (précompte immobilier). Najemcy mający co najmniej dwoje dzieci na utrzymaniu również nie tracą tej korzyści – właściciel mieszkania ma obowiązek przekazać im równowartość otrzymanej ulgi.

Wysokość obniżki zależy od regionu. W Brukseli ulga wynosi 10 procent na dziecko, począwszy od drugiego dziecka, co daje łącznie 20 procent przy dwojgu dzieci. W Walonii przysługuje 125 euro na każde dziecko pozostające na utrzymaniu, a w przypadku opieki naprzemiennej – 62,50 euro na dziecko, czyli połowa pełnej kwoty. We Flandrii stosowana jest zryczałtowana i indeksowana obniżka przyznawana na każde dziecko uprawnione do zasiłku rodzinnego.

Co istotne, ulga zasadniczo nie jest przyznawana automatycznie. Wniosek należy złożyć w swoim regionie, ponieważ to administracja regionalna wysyła decyzję podatkową dotyczącą podatku od nieruchomości i pobiera należność.

Zasiłki rodzinne

Zasiłki rodzinne przyznawane są automatycznie na dzieci do ukończenia 18. roku życia. Po osiągnięciu tego wieku dalsza wypłata zależy od spełnienia określonych warunków, a wysokość świadczenia jest uzależniona od daty urodzenia dziecka.

W przypadku dzieci objętych nowym systemem, czyli urodzonych od stycznia 2020 r., w Walonii świadczenie wynosi 192,73 euro miesięcznie dla dzieci w wieku od 0 do 17 lat włącznie oraz 205,16 euro miesięcznie dla osób w wieku 18-24 lata.

W Brukseli obowiązują trzy progi: 186,51 euro miesięcznie dla dzieci w wieku od 0 do 11 lat, 198,94 euro dla grupy 12-17 lat oraz 211,38 euro miesięcznie dla osób w wieku 18-24 lata kontynuujących naukę na poziomie wyższym. We Flandrii, gdzie nowy system obowiązuje od 2019 r., powszechna kwota bazowa wynosi 184,62 euro miesięcznie.

Stypendia dla uczniów i studentów

Uczniowie i studenci mogą ubiegać się o stypendia lub zasiłki na naukę przyznawane przez Federację Walonia-Bruksela. Konieczne jest spełnienie kilku warunków: uczęszczanie do placówki prowadzącej nauczanie w pełnym wymiarze, posiadanie statusu ucznia lub studenta regularnie realizującego program oraz spełnienie kryteriów dochodowych.

Kwoty są mocno zróżnicowane. W szkolnictwie średnim wynoszą od 90 do 4 000 euro, natomiast w szkolnictwie wyższym od 400 do 5 000 euro. Wniosek można składać co roku.

Kasy chorych – świadczenia, o które trzeba wystąpić

Kasy chorych uczestniczą w finansowaniu wielu wydatków związanych z dziećmi, najczęściej w wysokości kilkudziesięciu euro, w ramach ubezpieczenia dodatkowego (assurance complémentaire). Warunkiem skorzystania z tych świadczeń jest jednak wiedza o ich istnieniu i samodzielne złożenie wniosku, ponieważ nie są one przyznawane automatycznie. Trzeba wypełnić lub uzyskać odpowiednie dokumenty i przesłać je do swojej kasy chorych.

Pełna oferta dostępna jest na stronie internetowej danej kasy, w zakładce poświęconej ubezpieczeniu dodatkowemu. Wykaz świadczeń może różnić się w zależności od jednostki lub regionu w obrębie tej samej kasy, aby lepiej odpowiadać na lokalne potrzeby, i jest regularnie aktualizowany, zazwyczaj na początku roku kalendarzowego. Poniższe zestawienie obejmuje po pięć świadczeń wskazanych przez poszczególne kasy chorych na prośbę dziennika L’Echo i nie stanowi pełnej listy dostępnych korzyści.

Partenamut

Na aktywność sportową kasa przeznacza do 95 euro rocznie: 50 euro na abonament w klubie sportowym, 30 euro rocznie na udział w wydarzeniach lub zawodach sportowych, maksymalnie 10 euro na jedno wydarzenie, oraz 15 euro rocznie na badanie lekarskie potwierdzające zdolność do uprawiania sportu.

W przypadku logopedii dla osób do 18. roku życia kasa zwraca 50 procent udziału własnego przy zajęciach objętych ubezpieczeniem obowiązkowym, a przy zajęciach nieobjętych tym ubezpieczeniem oferuje jednorazowe wsparcie do 1 000 euro. Na obozy i zajęcia stażowe przewidziano 115 euro rocznie dla dzieci do 18. roku życia włącznie, maksymalnie przez 10 dni, czyli 11,50 euro dziennie. W przypadku dzieci z niepełnosprawnością wsparcie sięga 250 euro rocznie.

Zajęcia z psychomotoryki objęte są dofinansowaniem do 750 euro rocznie na dziecko, po 10 euro za sesję indywidualną lub grupową. Kasa finansuje również opiekę nad chorym dzieckiem w wieku od 3 miesięcy do 14 lat – w domu, do 18 dni w roku na dziecko, w cenie 3 euro za godzinę, przy wymiarze od 5 do 10 godzin dziennie.

Solidaris

Najwyższe kwoty dotyczą ortodoncji – w zależności od wieku dziecka i rodzaju leczenia można otrzymać do 2 500 euro. Na obozy, staże i wyjazdy przewidziano do 470 euro rocznie, zależnie od rodzaju zajęć i pobytu, natomiast na zapisanie dziecka na zajęcia sportowe można otrzymać do 70 euro rocznie.

Program Medi’Kids obejmuje wsparcie w przypadku ciężkiej choroby dziecka, zaburzeń koncentracji oraz zaburzeń typu dys – kasa zwraca wówczas większość kosztów pozostających do pokrycia po interwencji ubezpieczenia obowiązkowego. Osobne świadczenie przewiduje pokrycie 100 procent udziału własnego dla dzieci poniżej 18. roku życia, bez limitu i bez franszyzy, przy konsultacjach u lekarza rodzinnego i specjalistów, a także przy logopedii, fizjoterapii i opiece pielęgniarskiej.

Mutualité chrétienne (MC)

W zakresie optyki kasa oferuje do 120 euro raz na trzy lata na szkła, okulary lub soczewki, zarówno z receptą okulisty, jak i bez niej. Dodatkowo osoby poniżej 18. roku życia mogą skorzystać z 40 procent zniżki albo drugiej pary gratis w salonach Qualias optique.

Na sport i zajęcia dodatkowe przysługuje do 100 euro rocznie na dziecko do 18. roku życia, do wykorzystania na sport, wydarzenia sportowe, zakup roweru, wyjazdy szkolne lub obozy. Dostępne jest także 170 euro zniżki na pobyty organizowane przez Ocarina oraz 25 euro tygodniowo na półkolonie. Dla osób ze statusem BIM, uprawniającym do podwyższonych zwrotów kosztów leczenia, kwoty te wynoszą odpowiednio 270 euro i 40 euro.

MC dofinansowuje również środki higieny menstruacyjnej – do 75 euro rocznie od pierwszej miesiączki, na produkty wielorazowe lub jednorazowe, na podstawie zdjęcia dowodu zakupu przesłanego w aplikacji Ma MC. Przy logopedii kasa zwraca do 10 euro za sesję, maksymalnie dwukrotnie po 75 sesji na daną jednostkę chorobową, jeżeli ubezpieczenie obowiązkowe nie pokrywa kosztów. Leczenie dzieci i młodzieży może być refundowane nawet w 100 procent w szpitalu, bez franszyzy w salach dwuosobowych dla osób poniżej 18. roku życia, oraz w opiece ambulatoryjnej. Zwracany jest wówczas udział własny przy wizytach u lekarza, fizjoterapeuty, kinezyterapeuty, logopedy, pielęgniarki i ortodonty, pod warunkiem posiadania globalnej kartoteki medycznej (DMG) i z wyłączeniem dopłat do honorariów.

Mutualité Neutre (Mutualia)

Za członkostwo w klubie sportowym kasa wypłaca 60 euro rocznie. W obszarze obozów i wyjazdów oferuje trzy miesiące bezpłatnych zajęć tenisa i padla w środowe popołudnia dla dzieci w wieku 5-12 lat, a także 120 euro rocznie na wycieczki, zielone, białe i nadmorskie szkoły oraz zajęcia poznawcze organizowane poza feriami. Wsparcie obejmuje również obozy sportowe, kulturalne, językowe i informatyczne, obozy organizacji młodzieżowych oraz półkolonie dla dzieci w wieku od 3 do 18 lat. Dodatkowo przewidziano 350 euro dofinansowania do wyjazdów młodzieżowych organizowanych przez Tous En Vadrouille.

W zakresie optyki dla osób poniżej 18. roku życia kasa przyznaje 75 euro raz na dwa lata na szkła oraz 25 euro na oprawki raz na cztery lata, do wysokości zapłaconej ceny. Pierwsze w życiu oprawki objęte są dodatkowym wsparciem w wysokości 50 euro.

Leczenie ortodontyczne objęte jest jednorazowym świadczeniem do 750 euro, wypłacanym w transzach – przy założeniu aparatu, a następnie po określonej liczbie wizyt. Do tego dochodzi zwrot 50 procent udziału własnego przy leczeniu pierwszego rzutu u dzieci poniżej 9. roku życia, przyznawany przez lekarza orzecznika. W ramach pediatrii dla osób poniżej 18. roku życia zwracany jest udział własny za konsultacje u lekarza rodzinnego, specjalisty, fizjoterapeuty, dentysty i pielęgniarki, pod warunkiem ukończenia przez dziecko 3. roku życia i posiadania globalnej kartoteki medycznej.

Mutualités libérales (ML Mutplus.be)

Kasa zwraca udział własny za świadczenia medyczne dla dzieci do 18. roku życia, pod warunkiem że dziecko ma założoną globalną kartotekę medyczną (DMG). Na sport przewidziano 40 euro dofinansowania oraz bon zakupowy o wartości 25 euro.

Rodzice dzieci w wieku od 0 do 2 lat włącznie, uczęszczających do żłobka lub pozostających pod opieką licencjonowanej opiekunki, mogą otrzymać 60 euro na rok kalendarzowy. Premia z tytułu narodzin dziecka wynosi 140 euro w gotówce na każdego ubezpieczonego rodzica albo, do wyboru, bon podarunkowy o wartości 270 euro na każdego ubezpieczonego rodzica.

Kasa oferuje również bezpłatny rowerek biegowy lub hulajnogę dla dziecka w wieku 2 lat, a z okazji szóstych urodzin bon prewencyjny o wartości 50 euro do wykorzystania na stronie matplus.be na artykuły związane z bezpieczeństwem i profilaktyką, takie jak kask rowerowy, ochronniki słuchu czy szczoteczka elektryczna.