Trudny start roku szkolnego we Wspólnocie Francuskiej – protesty nauczycieli i zapowiedź strajku w sieci TEC

Około 900 000 uczniów we Wspólnocie Francuskiej Belgii (Fédération Wallonie-Bruxelles) wraca w poniedziałek do szkół, a początek roku szkolnego zapowiada się znacznie bardziej burzliwie niż w poprzednich latach. Powodem są rządowe reformy oświaty, które wchodzą w życie 24 sierpnia 2026 r. i budzą obawy zarówno nauczycieli, jak i rodziców. Związki zawodowe ostrzegają, że nastroje w środowisku nie uspokoiły się podczas wakacji, i zapowiadają kolejne działania w nadchodzących tygodniach. Do tego dochodzą utrudnienia w transporcie – w Walonii zapowiedziano dwudniowy strajk w sieci przewoźnika TEC.

Szkoły w poniedziałek będą otwarte

Na tym etapie nie ogłoszono zamknięcia żadnej placówki w pierwszym dniu zajęć. Jak w sobotę 22 sierpnia 2026 r. wyjaśniał Roland Lahaye ze związku CSC Enseignement, nauczyciele zdają sobie sprawę, że jest to ważny moment dla uczniów, dlatego na początku roku szkolnego nie należy spodziewać się zamkniętych szkół.

Nie oznacza to jednak, że początek roku szkolnego upłynie bez żadnych form protestu.

Związki: determinacja nie osłabła przez wakacje

Mobilizacja pozostaje silna – zapewnia Adrien Rosman ze związku Setca-Sel. Jak podkreśla, nie ma powodów, by dwa miesiące letniej przerwy osłabiły determinację pracowników sektora oświaty.

W czasie wakacji prowadzono działania na mniejszą skalę. Obejmowały one między innymi wysyłanie pocztówek do polityków oraz organizowanie zgromadzeń obywatelskich.

Związki przygotowują już jednak kolejne działania. W najbliższych dniach w szkołach mają odbyć się spotkania i zebrania poświęcone ocenie poziomu mobilizacji. To podczas nich nauczyciele zdecydują o formie następnych akcji. Swoją obecność zapowiada również niezależny kolektyw Mars Attacks!, który deklaruje, że nie zamierza zniknąć.

Rząd wyciąga rękę do sektora

Strona rządowa stara się natomiast uspokoić nastroje. Na 1 września zaplanowano spotkanie minister edukacji z przedstawicielami środowiska szkolnego.

Valérie Glatigny (MR) zapowiedziała już wcześniej powołanie komitetu monitorującego wdrażanie reform. Mają w nim zasiąść nie tylko przedstawiciele środowiska oświatowego, lecz także dyrektorzy szkół, ekonomiści i inni uczestnicy debaty o edukacji.

Dwa dni strajku w sieci TEC

Podróże uczniów w Walonii w pierwszym tygodniu nauki może utrudnić zapowiedziany strajk. Zakłóceń należy spodziewać się w całej sieci walońskiego przewoźnika TEC w czwartek 27 i piątek 28 sierpnia 2026 r. Wspólny front związkowy złożył zapowiedź strajku po niepowodzeniu regionalnych rozmów pojednawczych na początku sierpnia.

Pasażerowie muszą liczyć się z odwołanymi kursami i utrudnieniami w ruchu na sieciach Liège-Verviers, Charleroi, Namur-Luxembourg oraz Hainaut.

Na wtorek zaplanowano spotkanie z dyrekcją, jednak związki – CGSP Tram-Bus-Métro, Synova oraz CSC Services publics – nie wiedzą, czy rozmowy pozwolą uniknąć akcji. Jak wyjaśnia Serge Delchambre, sekretarz międzyregionalny centrali związkowej CGSP Tram-Bus-Métro (TBM), rozłożenie strajku na 48 godzin ma być sposobem na wywarcie presji na środowisko polityczne.

Spór o ekobony o wartości 100 euro

Głównym źródłem konfliktu jest kwestia przyznania na 2026 r. ekobonów (écochèques) o wartości 100 euro. Umowa regulująca ten dodatek wygasła w ubiegłym roku.

Związkowcy zwracają jednak uwagę, że kiedy federalne środki budżetowe zostały opublikowane w belgijskim dzienniku urzędowym Moniteur belge, w treści dokumentu nie znalazła się informacja o likwidacji ekobonów.

„Poprosiliśmy więc, by móc otrzymać je jeszcze w 2026 r., ale dyrekcja przedstawiała wiele różnych pretekstów, a ostatnim z nich są działania oszczędnościowe. Tymczasem ustalono, że w kwestiach oszczędności mamy iść naprzód wspólnie. W przypadku ekobonów absolutnie tak nie jest” – podkreśla Serge Delchambre.

Utrudnienia w ruchu w Brukseli

W poniedziałek rano ruch w stolicy będzie mocno utrudniony z powodu pogrzebu państwowego starszego sierżanta Oliviera Francotte’a, który zginął podczas interwencji 14 sierpnia 2026 r.

Między godz. 9.00 a 11.00 zamkniętych zostanie kilka arterii, aby umożliwić przejazd konduktu żałobnego z koszar przy avenue de l’Héliport do bazyliki na Koekelberg. Władze apelują do kierowców o omijanie rejonów objętych utrudnieniami.

Kondukt przejedzie avenue de l’Héliport do boulevard Baudouin, a następnie przez square Sainctelette i boulevard Léopold II. Zamknięcia obejmą także avenue de Jette, avenue des Gloires Nationales oraz avenue Jacques Sermon.

Nowy etap prac przy Barrière de Saint-Gilles

Ruch w stolicy zakłóci również duża inwestycja drogowa przy Barrière de Saint-Gilles, która wraz z początkiem roku szkolnego wchodzi w nową fazę.

Avenue du Parc, chaussée d’Alsemberg oraz avenue Paul Dejaer zostaną na wysokości Barrière zamknięte i przekształcone w ślepe ulice. Ma to umożliwić wymianę torowiska tramwajowego na skrzyżowaniu.

Zmiany obejmą również komunikację miejską. Tramwaj linii 81 będzie kursował na odcinku Montgomery – Trinité, natomiast linia 97 zostanie zawieszona. W tym rejonie objazdami pojedzie także kilka linii autobusowych.