VAT na remonty pod lupą fiskusa – z 6 procent może zrobić się 21 procent wraz z grzywną

Coraz więcej osób w Belgii, które przeprowadziły remont mieszkania lub domu z zastosowaniem 6-procentowej stawki VAT, po kilku latach otrzymuje wezwania do dopłaty różnicy do stawki 21 procent, dodatkowo powiększonej o grzywnę. Kluczowe znaczenie ma to, czy wykonane prace zostaną uznane za remont, czy za rozbudowę. O kwalifikacji mogą przesądzić między innymi nowe ściany nośne, zwiększenie powierzchni budynku albo aneks uznany za niezależny od istniejącego domu. Przy większych inwestycjach różnica między obiema stawkami może istotnie wpłynąć na cały budżet prac.

Coraz więcej zakwestionowanych faktur

Schemat takich spraw jest podobny: wykonawca wystawia fakturę z 6-procentowym VAT-em, a po pewnym czasie fiskus kwestionuje zastosowanie obniżonej stawki. W efekcie właściciel nieruchomości może otrzymać rachunek opiewający na kilka tysięcy euro.

„Od dobrego roku mam coraz więcej spraw, w których fiskus podważa stawkę 6 procent i twierdzi, że chodzi o prace polegające na powiększeniu, gdzie obowiązuje 21 procent” – relacjonuje mecenas Aurélien Bortolotti, adwokat specjalizujący się w podatkach od nieruchomości i działający przy izbie adwokackiej Liège-Huy.

Federalna administracja skarbowa SPF/FOD Finances zapewnia jednak, że nie uruchomiła żadnej specjalnej akcji dotyczącej przekwalifikowywania VAT przy pracach remontowych. Przyznaje jednocześnie, że podobne przypadki mogą być ujawniane przy okazji innych postępowań i prowadzić do wszczęcia kontroli.

Wiek budynku i przeznaczenie mieszkalne

Pierwszym kryterium decydującym o możliwości zastosowania obniżonej stawki jest wiek budynku. Jeśli nieruchomość ma więcej niż dziesięć lat, licząc od roku pierwszego zasiedlenia do roku wystawienia pierwszej faktury, możliwe jest zastosowanie stawki 6 procent. W przeciwnym przypadku obowiązuje stawka 21 procent.

Budynek musi być również wykorzystywany w ponad 50 procentach na cele mieszkalne. Ostrożność jest więc potrzebna między innymi wtedy, gdy część nieruchomości przeznaczona jest na wykonywanie wolnego zawodu.

Ściany nośne i metry kwadratowe

To właśnie dodawanie ścian nośnych i zwiększanie powierzchni najczęściej prowadzi do zastosowania stawki 21 procent. Stara konstrukcja nośna, liczona w metrach bieżących, musi stanowić co najmniej 50 procent całej konstrukcji nośnej. Administracja skarbowa wskazuje ponadto, że po zakończeniu prac budynek powinien w istotnym stopniu opierać się na dawnych ścianach nośnych oraz podstawowych elementach konstrukcyjnych remontowanego obiektu, takich jak belki, słupy, legary i belki stropowe.

„Dodawanie ścian nośnych grozi problemami. Zdarza się, że architekci doradzają usunięcie lub przebudowę ścian nośnych, ponieważ grożą one zawaleniem” – mówi mecenas Bortolotti.

Kryterium powierzchni oznacza natomiast, że chcąc zachować stawkę 6 procent, nie można dobudować większej powierzchni niż ta, która istniała wcześniej. „Ale uwaga, wymiana wylewki i posadzki liczy się jako nowa powierzchnia” – ostrzega adwokat.

Dobudowana część, na przykład weranda lub kuchnia, musi ponadto tworzyć jedną całość ze starym budynkiem i nie może być użytkowana niezależnie. „Jeśli między rozbudową a domem znajdują się drzwi, orzecznictwo wskazuje, że może to zostać uznane za coś niezależnego, a więc objęte stawką 21 procent” – dodaje Aurélien Bortolotti.

Kwestia interpretacji i droga odwoławcza

„Trafiamy w sytuacje, w których wszystko sprowadza się ostatecznie do interpretacji” – ubolewa prawnik. Jak dodaje, część jego klientów uważa, że korzystniejsze byłoby wyburzenie i odbudowa nieruchomości z możliwością zastosowania stawki 6 procent niż powiększanie istniejącego domu.

W przypadku przekwalifikowania VAT możliwe jest skorzystanie ze środków odwoławczych w postępowaniu administracyjnym. „Ale do ugody trzeba dwóch stron chętnych do rozmowy, a administracja nie chce, więc szybko dochodzi do dialogu głuchych” – twierdzi Bortolotti. W takich sprawach prawnik woli kierować sprawę do sądu.

Warto również pamiętać, że praca intelektualna związana z robotami budowlanymi, obejmująca między innymi projektowanie, koordynację i nadzór, podlega stawce VAT wynoszącej 21 procent. Administracja skarbowa publikuje na swojej stronie internetowej wykaz stawek VAT obowiązujących dla poszczególnych rodzajów prac.