Otwarcie projektu Brabo pod Antwerpią – Elia i Tennet zapowiadają wzmocnienie kolejnego połączenia z Holandią

Belgijski i holenderski operator sieci przesyłowej oficjalnie oddali we wtorek do użytku infrastrukturę wysokiego napięcia Brabo, na którą Elia przeznaczyła ponad 300 milionów euro. Inwestycja zwiększa dostępne moce dla przemysłu działającego w porcie w Antwerpii oraz rozszerza możliwości transgranicznej wymiany energii elektrycznej z Holandią. Przy okazji inauguracji Elia i Tennet podpisały porozumienie dotyczące wspólnych nakładów na modernizację kolejnego połączenia między oboma krajami – na trasie Kinrooi-Maasbracht.

Inauguracja z udziałem premierów

Uroczystość odbyła się na pokładzie statku zacumowanego w Lillo nad Skaldą. Z miejsca wydarzenia widoczne były elektrownia jądrowa Doel oraz wysokie na 192 metry słupy, dzięki którym nowe przewody przebiegają nad rzeką, nie utrudniając żeglugi dużych jednostek. W inauguracji uczestniczyli premierzy Belgii i Holandii.

Elia, operator belgijskiej sieci przesyłowej, zainwestowała ponad 300 milionów euro we wzmocnienie infrastruktury między Kruibeke a Zandvliet, w pobliżu granicy z Holandią. Prezes Elia Group Bernard Gustin podkreślił, że transformacja energetyczna wymaga znacznego przyspieszenia inwestycji. Zapotrzebowanie na energię będzie bowiem rosło wraz z elektryfikacją, rozwojem morskiej energetyki wiatrowej, powstawaniem nowych zakładów przemysłowych i centrów danych, a także ze zwiększającymi się potrzebami w zakresie elastyczności i magazynowania energii.

Projekt Brabo z jednej strony uwalnia dodatkowe moce dla przedsiębiorstw przemysłowych działających w porcie w Antwerpii, a z drugiej zwiększa możliwości wymiany energii elektrycznej z Holandią. Strona holenderska zainwestowała kilkadziesiąt milionów euro w podniesienie przepustowości istniejącego połączenia. Znaczenie inwestycji wykracza jednak poza oba państwa. Unia Europejska uznała ją za projekt będący przedmiotem wspólnego zainteresowania, ponieważ przyczynia się do integracji europejskiego rynku energii oraz realizacji unijnych celów klimatycznych, energetycznych i związanych z bezpieczeństwem dostaw.

Pilna potrzeba dla portu w Antwerpii

Premier Bart De Wever (N-VA) ocenił, że inwestycja stała się pilną koniecznością dla portu w Antwerpii. W obecności swojego holenderskiego odpowiednika nazwał go największym kompleksem morskim na świecie i zaznaczył, że utrzymanie tej pozycji wymaga zarówno bezpieczeństwa dostaw energii, jak i strategicznej autonomii.

„Trzeba umożliwić elektryfikację przemysłu, najlepiej na dużą skalę, z korzyściami w zakresie efektywności i rosnącą produktywnością, dbając o to, by te projekty pozostały opłacalne, a jednocześnie przeprowadzić transformację energetyczną, która jest bardzo istotna dla klimatu, co to lato boleśnie nam pokazało” – powiedział premier.

Kolejna inwestycja: Kinrooi-Maasbracht

Obaj operatorzy zapowiadają już kolejne przedsięwzięcie. Po zakończeniu prac przy połączeniu w rejonie Antwerpii planują inwestycję, której koszt jest obecnie szacowany na 150-280 milionów euro. Projekt ma objąć drugą linię elektroenergetyczną łączącą oba kraje – z Maasbracht w Holandii do Kinrooi w Belgii.

Porozumienie o współpracy w tej sprawie podpisano we wtorek w obecności premierów Belgii i Holandii. Dokument otwiera drogę do przeprowadzenia studiów wykonalności, przygotowania projektów oraz wykonania wspólnych analiz technicznych. Formalne decyzje inwestycyjne mają zostać podjęte na późniejszym etapie.

Wąskie gardło na rynku europejskim

Wymiana istniejących przewodów, dostosowanie stacji wysokiego napięcia i ewentualne wykorzystanie dodatkowej technologii sterowania siecią mają niemal dwukrotnie zwiększyć przepustowość połączenia. Dyrektor wykonawczy Tennet Nederland Jan-Paul Dijckmans ocenił, że pozwoli to usunąć jedno z wąskich gardeł na europejskim rynku energii.

Na znaczenie takich połączeń zwraca również uwagę Valérie Daloze, odpowiedzialna w Elii za duże projekty. „Te interkonektory są niezwykle ważne. Pozwalają wzmocnić bezpieczeństwo dostaw dzięki importowi prądu z zagranicy, gdy własna produkcja nie wystarcza, ale też sięgać po energię tam, gdzie jest najbardziej konkurencyjna, i włączać do sieci więcej odnawialnych źródeł, korzystając z nadwyżek z innych krajów” – wyjaśniła.

Dodatkowy gigawat mocy

Dzięki projektowi Brabo w rejonie Antwerpii Belgia i Holandia mogą obecnie wymieniać 2,8 GW mocy. Połączenie Maasbracht-Kinrooi ma dziś przepustowość 1,4 GW, a po modernizacji ma zyskać dodatkowy gigawat. Taka wartość odpowiada mocy reaktora Doel 4. Uruchomienie wzmocnionej linii przewidziano na 2035 r.

Jak podsumował prezes Elia Group, ściślejsze połączenie obu sieci ma wspierać konkurencyjność przemysłu, zwiększać bezpieczeństwo dostaw i umożliwiać skuteczne przeprowadzenie transformacji energetycznej.