Producenci pamięci RAM oskarżeni w USA o zmowę – ceny modułów miały wzrosnąć o 700 procent

Trzej najwięksi producenci pamięci operacyjnej na świecie – Samsung, SK Hynix i Micron – ponownie znaleźli się na celowniku amerykańskiego wymiaru sprawiedliwości. Pozew zbiorowy złożony przed sądem federalnym w Kalifornii zarzuca im, że wspólnie ograniczali produkcję pamięci DRAM, aby sztucznie doprowadzić do wzrostu cen. Firmy kontrolują łącznie około 90 procent światowego rynku, co dodatkowo wzmacnia podejrzenia o zmowę.

O co chodzi w sprawie

Pamięć DRAM to pamięć operacyjna wykorzystywana w komputerach, smartfonach i serwerach. Tymczasowo przechowuje dane, których procesor potrzebuje natychmiast do pracy – im jest szybsza i pojemniejsza, tym sprawniej działają aplikacje.

Według pozwu producenci mieli od 2022 r. celowo ograniczać produkcję pamięci DDR3 i DDR4, wciąż szeroko stosowanych w komputerach, serwerach i wielu urządzeniach elektronicznych. Oficjalnie takie przesunięcie tłumaczone jest gwałtownym wzrostem popytu na pamięć HBM (High Bandwidth Memory) – znacznie bardziej zaawansowany i dużo bardziej dochodowy komponent, niezbędny w akceleratorach obliczeniowych używanych w układach do sztucznej inteligencji firm Nvidia czy AMD.

Zmowa czy dostosowanie rynku?

Powodowie uważają jednak, że ten argument ukrywa uzgodnioną strategię, której celem miało być sztuczne utrzymywanie niedoboru tradycyjnych pamięci. Twierdzą, że ceny niektórych modułów DRAM wzrosły w ciągu czterech lat o blisko 700 procent, a podwyżka stopniowo przełożyła się na ceny komputerów, konsol do gier, smartfonów i wielu innych urządzeń.

Producenci nie odnieśli się jeszcze oficjalnie do sprawy przed sądem. Micron publicznie odrzucił jednak zarzuty i zapewnił, że ściśle przestrzega zasad konkurencji. Jak w każdym postępowaniu antymonopolowym w USA, oskarżenia będą musiały zostać udowodnione przed sądem.

Znajomy scenariusz

Sprawa przywołuje wcześniejsze postępowania z udziałem producentów pamięci. Na początku lat 2000. kilku z nich, w tym Samsung, Hynix i Micron, zostało już skazanych lub przyznało się do winy w szeroko zakrojonej międzynarodowej sprawie dotyczącej zmowy cenowej na rynku układów DRAM.

W 2018 r. podobny pozew został ostatecznie oddalony przez amerykańskie sądy z powodu braku wystarczających dowodów na jawną zmowę. Tym razem powodowie zapewniają, że dysponują nowymi materiałami związanymi z przejściem producentów na pamięć HBM.

Poza samym postępowaniem sprawa pokazuje jeden z paradoksów nowej gospodarki opartej na sztucznej inteligencji. W czasie, gdy inwestycje w centra danych rosną lawinowo, także najbardziej podstawowe podzespoły komputerowe stają się zasobem strategicznym, a ich ceny szybko rosną. Gdy trzy firmy kontrolują przeważającą część rynku, granica między przemysłowym dostosowaniem a podejrzeniem o zmowę staje się szczególnie cienka.