Skarga do OLAF przeciwko sekretarzowi generalnemu Vlaams Belang w związku z podejrzeniem nadużyć finansowych

Organizacja antykorupcyjna Transparency International złożyła do Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) wniosek o wszczęcie dochodzenia wobec Philipa Claeysa z Vlaams Belang, pełniącego funkcję sekretarza generalnego grupy Patrioci dla Europy w Parlamencie Europejskim. Zdaniem organizacji wykryte nieprawidłowości w zarządzaniu środkami unijnymi nie mają charakteru odosobnionych przypadków, lecz wskazują na systemowe sprzeniewierzanie funduszy publicznych. Łączna wartość wydatków zakwestionowanych przez audytorów Parlamentu Europejskiego wynosi co najmniej 4,33 miliona euro.

Treść skargi i rola Philipa Claeysa

Pismo przekazane do OLAF w tym tygodniu, z którym zapoznał się dziennik Le Soir, zostało podpisane przez dyrektora Transparency International EU. Skarga dotyczy działań podejmowanych przez Philipa Claeysa w okresie, gdy pełnił funkcję sekretarza generalnego grupy Tożsamość i Demokracja (ID) – aż do jej rozwiązania w 2024 r. – a następnie w tej samej roli w grupie Patrioci dla Europy (PFE).

Do PFE należą m.in. Vlaams Belang oraz francuskie Zjednoczenie Narodowe kierowane przez Jordana Bardellę. Według Transparency International funkcja sekretarza generalnego oznacza, że Claeys – były eurodeputowany Vlaams Belang i radny w gminie Knokke-Heist – ponosi administracyjną odpowiedzialność za decyzje finansowe podejmowane w obu tych ugrupowaniach politycznych.

4,33 miliona euro pod znakiem zapytania

Z raportu audytowego służb finansowych Parlamentu Europejskiego, ujawnionego latem ubiegłego roku przez dziennik Le Monde, wynika, że grupa ID mogła naruszać zasady zarządzania budżetem przyznawanym grupom politycznym. Chodzi o tzw. linię budżetową 400.

Według ustaleń audytu rozwiązana po ostatniej kadencji grupa skrajnej prawicy miała naruszać przepisy dotyczące zamówień publicznych przy wydatkach na reklamę i obsługę mediów społecznościowych, których wartość sięga około 3,6 miliona euro. Część zamówień miała trafiać do osób powiązanych z partiami członkowskimi ID, w tym w dużej mierze do dawnych działaczy ze środowiska związanego z Marine Le Pen.

Dodatkowo z tej samej linii budżetowej miał być finansowany system umożliwiający zwolennikom grupy przekazywanie darowizn na rzecz organizacji, na łączną kwotę około 700 000 euro w latach 2019-2024. Łącznie, według raportu, co najmniej 4,33 miliona euro środków publicznych mogło zostać wydanych z naruszeniem regulaminu Parlamentu.

Podejrzenie podobnych praktyk w nowej grupie

W skardze do OLAF Transparency International wskazuje, że podobne mechanizmy mogą występować również w nowej grupie Patrioci dla Europy. Organizacja zwraca uwagę, że zarówno wcześniej grupą ID, jak i obecnie PFE administracyjnie kieruje ten sam sekretarz generalny – Philip Claeys.

Prokuratura Europejska, odpowiedzialna za ściganie przestępstw naruszających interesy finansowe Unii Europejskiej, poinformowała już w ubiegłym roku o wszczęciu własnego dochodzenia w tej sprawie. Zdaniem dyrektora Transparency International Nicka Aiossy, równoległe działania OLAF są jednak niezbędne, aby ocenić ewentualne uchybienia administracyjne oraz zbadać skalę systemowych nieprawidłowości w zarządzaniu środkami z linii 400. Obie instytucje miałyby przy tym współpracować.

W końcowej części pisma organizacja podkreśla, że ze względu na powagę zarzutów, ich skalę oraz fakt, że kwestionowane wydatki były zatwierdzane pod nadzorem Philipa Claeysa, wszczęcie dodatkowego dochodzenia przez OLAF wydaje się uzasadnione i proporcjonalne.

Stanowisko grupy Patrioci dla Europy

Philip Claeys nie udzielił odpowiedzi na pytania skierowane do niego przez dziennik Le Soir. W reakcji na publikację raportu audytowego grupa Patrioci dla Europy określiła sprawę jako politycznie motywowane działania i „polowanie na czarownice”. PFE utrzymuje, że nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za działania grupy, która została już rozwiązana.

Argument ten budzi jednak wątpliwości, ponieważ większość byłych członków ID współtworzy obecnie PFE – obok Vlaams Belang i Zjednoczenia Narodowego są to także austriacka FPÖ, włoska Liga oraz holenderska PVV. W trakcie procedury kontradyktoryjnej poprzedzającej sporządzenie raportu służb finansowych Parlamentu Philip Claeys zapewniał, że wszystkie darowizny i zamówienia publiczne były zgodne z obowiązującymi przepisami.