Rząd ponownie szuka porozumienia w sprawie wsparcia energetycznego – koalicja Arizona nadal podzielona

We wtorek o godzinie 20:00 zebrał się wąski skład rady ministrów (kern), aby ponownie zająć się pakietem wsparcia dla konsumentów w obliczu rosnących cen energii. Mimo że od zawarcia wstępnego porozumienia minęły już niemal trzy tygodnie, konkretne decyzje nadal nie zapadły. Ustalenia zakładały przeznaczenie całości dodatkowych wpływów podatkowych, wynikających z kryzysu, na pomoc dla osób dojeżdżających do pracy oraz najbardziej wrażliwych gospodarstw domowych. Proces decyzyjny wciąż jednak blokuje N-VA premiera, podczas gdy MR naciska na szybkie zakończenie negocjacji.

Przygotowania prowadzone w ostatnich tygodniach na szczeblu międzygabinetowym, oparte m.in. na analizach Federalnego Biura Planu, Komitetu Monitorującego oraz Narodowego Banku Belgii, miały doprowadzić do porozumienia podczas piątkowego posiedzenia kernu. Spotkanie zakończyło się jednak bez rozstrzygnięć – częściowo z powodu nieobecności wicepremierów Maxime’a Prévota (Les Engagés) i Jana Jambona (N-VA), których zastępowali delegaci. Decyzję odłożono na wtorkowy wieczór, wskazując na konieczność dalszego dopracowania technicznych szczegółów planowanych środków.

Dwa uzgodnione filary pakietu

Jak ustalił dziennik Le Soir, partie tworzące koalicję Arizona osiągnęły porozumienie w dwóch kluczowych kwestiach: wskazania grup objętych pomocą oraz charakteru planowanych działań. Wsparcie ma trafić do osób korzystających z samochodu w dojazdach do pracy oraz do gospodarstw domowych znajdujących się w trudniejszej sytuacji, które ogrzewają mieszkania mazutem.

Planowane instrumenty mają mieć charakter celowany, głównie w formie ulg podatkowych, a nie szerokich rozwiązań obejmujących wszystkich odbiorców energii. Wśród rozważanych propozycji znajdują się m.in. podwyższenie kwoty zwolnienia podatkowego od dopłat pracodawcy do kosztów dojazdu do pracy oraz zwiększenie ryczałtu kilometrowego za podróże służbowe. Ten drugi mechanizm jest ustalany na poziomie federalnym i często stanowi punkt odniesienia także dla sektora prywatnego.

Spór o skalę pakietu

Największe rozbieżności dotyczą wielkości dostępnych środków finansowych, czyli całkowitej kwoty dodatkowych wpływów podatkowych. N-VA opowiada się za ograniczeniem wydatków do około 20 milionów euro miesięcznie, argumentując to napiętą sytuacją budżetową. Pozostałe ugrupowania koalicyjne proponują znacznie wyższe kwoty, sięgające nawet 50 milionów euro miesięcznie. Według źródeł zbliżonych do rozmów kompromis może zostać osiągnięty na poziomie około 30 milionów euro miesięcznie.

Mniej klarowna pozostaje kwestia wsparcia dla gospodarstw korzystających z mazutu. Część rozmówców wskazuje, że wraz z nadejściem cieplejszych miesięcy zapotrzebowanie na pomoc w tym obszarze może naturalnie się zmniejszyć.

Pytanie o opodatkowanie nadmiernych zysków

Wciąż otwarta pozostaje również sprawa ewentualnego opodatkowania nadmiernych zysków sektora energetycznego. Tego typu rozwiązanie może pojawić się w zapowiadanym przez Komisję Europejską pakiecie narzędzi, który ma zostać przedstawiony w środę. Premier zapowiedział w Izbie Reprezentantów, że rząd dokładnie przeanalizuje unijne propozycje, jednocześnie przestrzegając przed pochopnymi decyzjami. Zwrócił uwagę, że podobny podatek wprowadzony w poprzedniej kadencji przez koalicję Vivaldi może ostatecznie wymagać zwrotu.

Federalne Ministerstwo Gospodarki (SPF/FOD Économie), które odpowiadało za pobór nadzwyczajnych opłat od sektora energetycznego w latach 2022-2023, potwierdza, że wpływy te zostały zakwestionowane i są obecnie przedmiotem postępowań odwoławczych. Ze względu na ich trwający charakter resort nie ujawnia szczegółów. Wiadomo jednak, że spółki naftowe uregulowały zobowiązania w łącznej wysokości 595,3 miliona euro, a w sektorze energii elektrycznej wpłynęło już 90 procent należności, co odpowiada kwocie 1,28 miliarda euro.

Tytoń i kolejne rozmowy w czwartek

Wtorkowe posiedzenie kernu obejmowało także dyskusję nad pakietem środków dotyczących konsumpcji tytoniu. Możliwe więc, że rozmowy przyniosą więcej niż jedno porozumienie, choć kolejne spotkanie zaplanowano już na czwartek.

Premier Bart De Wever wyraził we wtorek rano umiarkowany optymizm, podkreślając, że rząd określił już kierunek działań oraz grupy docelowe wsparcia. Jeszcze w poniedziałek bardziej powściągliwe stanowisko prezentowała przewodnicząca N-VA Valerie Van Peel, która opowiadała się za wstrzymaniem decyzji. Z kolei lider MR Georges-Louis Bouchez złagodził ton swoich wypowiedzi – po wcześniejszych sygnałach o blokowaniu prac rządu. W serwisie X podkreślił, że współpraca między MR a N-VA pozostaje silna i stanowi fundament planowanych zmian w Belgii.