Uwaga na fałszywe numery kont na fakturach – w Belgii rośnie liczba oszustw z podmianą IBAN

Od początku 2026 r. eksperci ds. cyberbezpieczeństwa w Belgii obserwują wyraźny wzrost liczby oszustw polegających na podmianie numeru IBAN na autentycznych fakturach przesyłanych drogą elektroniczną. Skala zjawiska jest niepokojąca – liczba wykrytych przypadków potroiła się w porównaniu z tym samym okresem ubiegłego roku. Najbardziej narażone są osoby korzystające ze starszych kont e-mail oferowanych przez belgijskich operatorów internetowych.

Na czym polega oszustwo

Schemat działania przestępców jest stosunkowo prosty, ale bardzo skuteczny. Oszuści przejmują dostęp do skrzynki pocztowej ofiary, a następnie przechwytują prawdziwą fakturę – na przykład od wykonawcy prac remontowych, sprzedawcy samochodu czy dostawcy sprzętu. Na dokumencie zmieniają numer rachunku bankowego na własny i odsyłają wiadomość ponownie do skrzynki odbiorczej, często oznaczając ją jako nieprzeczytaną. Dla odbiorcy wszystko wygląda wiarygodnie – faktura jest autentyczna, oczekiwana i dotyczy realnej transakcji, co utrudnia wykrycie oszustwa.

Starsze konta e-mail szczególnie zagrożone

Specjaliści wskazują, że od stycznia 2026 r. odnotowano około 40 takich przypadków, podczas gdy w analogicznym okresie 2025 r. było ich jedynie 15. Wszystkie osoby poszkodowane korzystały ze starszego typu kont pocztowych zarządzanych przez belgijskiego operatora telekomunikacyjnego. Problemem są niewystarczające zabezpieczenia – wiele z tych kont chronionych jest krótkimi, przestarzałymi hasłami, które mogą zostać złamane nawet w ciągu kilkudziesięciu minut.

Straty sięgające dziesiątek tysięcy euro

Przestępcy celują przede wszystkim w płatności o wysokiej wartości, takie jak zaliczki na zakup nieruchomości, pojazdów, prace remontowe czy maszyny rolnicze. Ofiary nie podejrzewają zagrożenia, ponieważ rzeczywiście oczekują na daną fakturę. Straty finansowe bywają bardzo wysokie. W jednym z przypadków osoba zapłaciła dwukrotnie za maszynę rolniczą wartą 37 000 euro – najpierw na konto oszustów, a następnie właściwemu sprzedawcy. W innej sprawie z 2025 r. poszkodowany stracił aż 130 000 euro. Policja federalna przyznaje, że dokładny sposób uzyskiwania dostępu do skrzynek pocztowych przez przestępców nie jest w pełni znany lub pozostaje objęty tajemnicą śledztwa.

Jak się chronić przed podmianą IBAN

Służby oraz eksperci IT zalecają zachowanie szczególnej ostrożności przy realizacji przelewów na podstawie otrzymanych faktur. Przed dokonaniem płatności warto zawsze sprawdzić numer konta bankowego na oficjalnej stronie internetowej wystawcy dokumentu. W razie wątpliwości najlepiej skontaktować się z firmą telefonicznie, korzystając z numeru znalezionego samodzielnie – nie z tego podanego w wiadomości e-mail. Zaleca się również rezygnację ze starszych skrzynek pocztowych oferowanych przez operatorów internetu na rzecz nowoczesnych usług z uwierzytelnianiem dwuskładnikowym, które znacząco zwiększa poziom bezpieczeństwa.