Przemoc domowa – jak Belgia stara się lepiej łączyć sygnały ostrzegawcze

Mimo licznych sygnałów alarmowych osoby dotknięte przemocą domową w Belgii nadal nie zawsze otrzymują wystarczającą ochronę. W 2025 r. odnotowano co najmniej 27 kobietobójstw oraz jeden przypadek pośredni – wynika z danych blogu Stop Féminicide. Od początku 2026 r. doszło już do czterech kolejnych. Powtarzający się wniosek jest alarmujący: ostrzeżenia pojawiają się, ale pozostają rozproszone i nie są właściwie przekazywane między instytucjami, co utrudnia skuteczne działania ochronne. W odpowiedzi na ten problem powstały wyspecjalizowane struktury koordynacyjne – centrum Olista w Brukseli oraz system DIViCo w Walonii.

Brukselskie centrum Olista – wsparcie dla profesjonalistów

Region brukselski stworzył w ostatnich latach szczególny mechanizm koordynacji działań na rzecz osób dotkniętych przemocą domową – centrum Olista, działające w ramach regionalnej instytucji ds. bezpieczeństwa i prewencji safe.brussels. Jego zadaniem jest skupienie wokół jednej sprawy wszystkich zaangażowanych podmiotów – policji, prokuratury, służb społecznych oraz domów sprawiedliwości – tak aby ograniczyć luki w systemie wsparcia.

Jak wyjaśnia Mélanie Scherding, odpowiedzialna za komunikację w safe.brussels, Olista nie jest miejscem pierwszego kontaktu dla ofiar. To narzędzie przeznaczone dla profesjonalistów – sprawy trafiają tam za pośrednictwem partnerów terenowych, gdy są uznawane za szczególnie złożone lub wymagające intensywnej koordynacji.

Ocena ryzyka i plan działania

W praktyce, po zgłoszeniu sprawy do centrum, wyznaczony opiekun dokonuje oceny ryzyka i określa potrzeby osoby dotkniętej przemocą. W zależności od sytuacji możliwe są różne scenariusze: przekierowanie do odpowiednich służb, przygotowanie opinii dla pracownika terenowego lub objęcie sprawy skoordynowanym wsparciem wielu instytucji. W tym ostatnim przypadku Olista inicjuje współpracę wszystkich zaangażowanych podmiotów.

DIViCo – waloński odpowiednik o węższym zakresie

Zbliżony mechanizm funkcjonuje w Walonii pod nazwą DIViCo i obejmuje obecnie okręgi sądowe Liège oraz Brabancji Walońskiej. Jak podkreśla Jean-Louis Simoens, kierownik ośrodków zasobów w zakresie przemocy domowej oraz koordynator infolinii dla ofiar, impulsem do jego powstania była obserwacja, że w przypadkach kobietobójstw kluczowe informacje pozwalające zapobiec tragedii istniały, ale były rozproszone pomiędzy różnymi instytucjami. Dopiero ich zestawienie pozwala uzyskać pełny obraz sytuacji.

Jeśli dana sytuacja zostanie uznana za szczególnie niebezpieczną, działania nie ograniczają się do samej oceny zagrożenia – wdrażany jest skoordynowany plan mający zapewnić bezpieczeństwo osobie zagrożonej. Choć oba systemy służą wsparciu profesjonalistów w złożonych przypadkach i promują współpracę między instytucjami, DIViCo działa w węższym zakresie i koncentruje się wyłącznie na sytuacjach o najwyższym poziomie ryzyka.