Ponad połowa sprzedawców w Belgii łamie zakaz sprzedaży wyrobów tytoniowych nieletnim

Mimo obowiązującego w Belgii zakazu sprzedaży wyrobów tytoniowych i e-papierosów osobom poniżej 18. roku życia, ponad połowa skontrolowanych sprzedawców nie przestrzega tych przepisów. Wynika to z kontroli przeprowadzonych z udziałem tzw. tajemniczych klientów, o których informują dzienniki De Standaard i Het Belang van Limburg. Dane pokazują wyraźną różnicę między skutecznością standardowych kontroli a wynikami uzyskanymi dzięki tej metodzie.

Tajemniczy klienci ujawniają skalę problemu

Z danych Federalnego Ministerstwa Zdrowia Publicznego (SPF Santé publique) wynika, że tradycyjne kontrole pozwalają wykryć jedynie około 3 procent naruszeń. Tymczasem kontrole z udziałem podstawionych klientów wykazały, że aż 54 procent sprzedawców sprzedaje wyroby tytoniowe osobom niepełnoletnim. Przepisy zaostrzone w 2019 r. jasno zakazują takiej sprzedaży, a za ich złamanie grożą kary finansowe sięgające nawet 24 000 euro.

Najgorsza sytuacja w Walonii

W ubiegłym roku w ramach ogólnokrajowej operacji SPF Santé publique skontrolowano 902 punkty sprzedaży z wykorzystaniem tajemniczych klientów. Wyniki wskazują na duże różnice regionalne. W Walonii aż 75 procent sprzedawców zostało przyłapanych na łamaniu przepisów. W Regionie Stołecznym Brukseli odsetek ten wyniósł 57 procent, natomiast we Flandrii – 48 procent.

Problem dotyczy także sprzedaży alkoholu

Nieprawidłowości nie ograniczają się wyłącznie do wyrobów tytoniowych. Kontrole obejmują również sprzedaż alkoholu osobom niepełnoletnim. W 2025 r. sprawdzono ponad 1 065 punktów sprzedaży i aż 76 procent sprzedawców dopuściło się naruszeń w tym zakresie.

Mniej młodych palaczy, ale cele pozostają ambitne

Pomimo niepokojących wyników kontroli, ogólny trend dotyczący palenia wśród młodych osób mieszkających w Belgii jest spadkowy. Badania prowadzone w ramach międzyfederalnej strategii antytytoniowej do 2028 r. pokazują, że odsetek palaczy w grupie wiekowej 15-24 lata zmniejszył się z 22 procent w 2013 r. do 15 procent w 2022 r. Codzienne palenie deklarowało wówczas 11 procent osób z tej grupy.

Cele wyznaczone przez Federalne Ministerstwo Zdrowia Publicznego pozostają ambitne. Strategia zakłada ograniczenie odsetka palących nieletnich do 10 procent do 2028 r., a w dłuższej perspektywie osiągnięcie społeczeństwa wolnego od tytoniu do 2040 r.