Blisko 50 000 zrzeczeń spadku w Belgii w 2025 r.

W 2025 r. w Belgii odnotowano 49 802 bezpłatne akty zrzeczenia się spadku – wynika z danych Federacji Notariuszy (Fednot). Oznacza to spadek o 2,27 procent w porównaniu z 2024 r., kiedy liczba takich przypadków wyniosła 50 959. Próg wartości majątku, do którego zrzeczenie pozostaje bezpłatne, zostanie ponownie zaktualizowany w sierpniu bieżącego roku.

Stabilizacja po okresie wzrostów

Jak wskazuje Sylvain Blavier, notariusz i rzecznik portalu notaire.be, trudno jednoznacznie wyjaśnić przyczyny tego trendu. W jego ocenie wcześniejszy wzrost liczby zrzeczeń był efektem szeroko zakrojonej kampanii informacyjnej na temat tej możliwości. Obecnie sytuacja wydaje się stabilizować.

Zrzeczenie się spadku jest rozwiązaniem szczególnie rozważanym w sytuacji, gdy zobowiązania zmarłego przewyższają wartość jego majątku. Jeśli natomiast aktywa są wyższe niż długi, spadkobiercy mogą przyjąć spadek w całości. W przypadku niepewności co do rzeczywistego stanu majątku zaleca się przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, co oznacza, że spadkobierca odpowiada za długi tylko do wysokości odziedziczonego majątku.

Bezpłatność do progu 6 093,20 euro

Sporządzenie aktu zrzeczenia się spadku u notariusza jest bezpłatne, o ile wartość netto majątku – czyli po odjęciu wszystkich zobowiązań – nie przekracza 6 093,20 euro. Próg ten podlega aktualizacji co trzy lata na podstawie inflacji.

Kolejna indeksacja została zaplanowana na 1 sierpnia 2026 r. i będzie oparta na wskaźniku cen konsumpcyjnych z lipca 2026 r.

Konsekwencje dla dzieci spadkobiercy

W przypadku gdy osoba zrzekająca się spadku ma dzieci, przechodzą one automatycznie na kolejne miejsce w kolejności dziedziczenia. Oznacza to, że również one muszą zdecydować, czy przyjmują spadek, czy się go zrzekają.

Jeśli dzieci są niepełnoletnie, konieczna jest zgoda sędziego pokoju na zrzeczenie się spadku w ich imieniu. Procedura ta wiąże się z dodatkowymi kosztami, a sąd może zdecydować o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, co generuje kolejne opłaty.

Ochrona przed wierzycielami, ale utrata wszystkiego

Zrzeczenie się spadku chroni spadkobiercę przed roszczeniami wierzycieli zmarłego. Po sporządzeniu aktu wystarczy przedstawić jego kopię, aby wykazać brak odpowiedzialności za długi.

Dokument trafia automatycznie do cyfrowego sejfu Izimi, dostępnego poprzez aplikację notarialną funkcjonującą od 2020 r., co ułatwia jego późniejsze wykorzystanie.

Należy jednak pamiętać, że decyzja o zrzeczeniu oznacza całkowitą rezygnację z majątku. Spadkobierca traci prawo do wszystkich elementów spadku, także tych o wartości sentymentalnej, jak zdjęcia rodzinne czy pamiątki.

Ryzyko milczącego przyjęcia spadku

Osoby rozważające zrzeczenie się spadku powinny zachować szczególną ostrożność w podejmowanych działaniach. Niektóre czynności mogą zostać uznane za dorozumiane przyjęcie spadku.

Choć formalnie decyzję można podjąć nawet w ciągu 30 lat, w praktyce zwlekanie zwiększa ryzyko nieświadomego przyjęcia majątku. Przykładem jest przelanie nawet niewielkiej kwoty z konta zmarłego na własne konto – taka czynność może zostać uznana przez administrację za akceptację spadku.