Osoby ubiegające się o azyl – Anneleen Van Bossuyt zapewnia w Izbie Reprezentantów, że przestrzega prawa

Minister ds. azylu Anneleen Van Bossuyt zapewniła w czwartek 12 marca 2026 r. w Izbie Reprezentantów, że działa zgodnie z prawem i respektuje niedawny wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący ustawy kryzysowej przyjętej latem ubiegłego roku. Jednocześnie podkreśliła, że wykorzystuje wszystkie dostępne narzędzia prawne, aby kontynuować dotychczasową politykę azylową rządu. Jej wypowiedź padła w odpowiedzi na liczne interpelacje poselskie i doprowadziła do intensywnej debaty parlamentarnej na temat przestrzegania zasad państwa prawa.

Czego dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego

Trybunał Konstytucyjny zawiesił przepis pozwalający na odmowę przyjęcia do systemu opieki osób posiadających tak zwany status M. Chodzi o osoby ubiegające się o azyl w Belgii, które wcześniej uzyskały już ochronę międzynarodową w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Zawieszenie przepisu ma charakter tymczasowy i obowiązuje do czasu uzyskania odpowiedzi na pytanie prejudycjalne skierowane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Wypowiedzi minister Van Bossuyt wywołały jednak duże kontrowersje. Wcześniej zasugerowała bowiem publicznie, że nie zamierza w pełni podporządkować się temu orzeczeniu i chce utrzymać praktykę odmawiania przyjęcia osób ze statusem M do systemu recepcyjnego. Stanowisko to spotkało się z ostrą krytyką ze strony części opozycji oraz środowisk prawniczych.

Stanowisko minister – inne przepisy pozwalają na odmowę przyjęcia

Podczas czwartkowej debaty w Izbie Reprezentantów Van Bossuyt szczegółowo wyjaśniła swoje stanowisko. Jak stwierdziła, nie ignoruje orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, lecz opiera swoje działania na innych przepisach belgijskiego prawa, które w jej ocenie również umożliwiają odmowę przyjęcia osób ze statusem M do systemu opieki. Minister powołała się przede wszystkim na ustawę o przyjmowaniu uchodźców oraz przepisy dotyczące tak zwanych wniosków następczych, czyli składanych w sytuacji, gdy w sprawie danej osoby zapadła już wcześniej decyzja administracyjna.

Van Bossuyt zapewniła także, że rząd będzie respektował orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Podkreśliła przy tym, że w pełni szanuje zasady państwa prawa i trójpodziału władzy, a korzystanie z dostępnych instrumentów prawnych nie może być traktowane jako naruszenie tych zasad.

Odpowiadając na krytykę opozycji, minister przypomniała sytuację z poprzedniej kadencji parlamentarnej. Zwróciła uwagę, że w tamtym okresie osoby ubiegające się o azyl nocowały na ulicach z powodu braku miejsc w ośrodkach recepcyjnych, a państwo belgijskie było wielokrotnie karane finansowo za niewykonywanie orzeczeń sądowych nakazujących zapewnienie im schronienia. Uwaga ta była skierowana przede wszystkim do partii ekologicznych oraz do PS.

Opozycja oskarża minister o łamanie zasad państwa prawa

Argumenty przedstawione przez minister nie przekonały jednak posłów opozycji. Claire Hugon Lecharlier i Matti Vandemaele z frakcji Ecolo-Groen, Khalil Aouasti z PS, Greet Daems z PTB oraz François De Smet z DéFI oskarżyli Van Bossuyt o podważanie podstawowych zasad państwa prawa.

Politycy opozycji zwrócili również uwagę, że minister uzyskała w tej sprawie poparcie ze strony partii Vlaams Belang, co ich zdaniem podważa wiarygodność prezentowanego stanowiska. W ich ocenie działania rządu mogą prowadzić do ignorowania wyroków sądowych.

Partia PS złożyła w Izbie Reprezentantów wniosek wzywający do odejścia Anneleen Van Bossuyt ze stanowiska. Koalicja rządząca zablokowała jednak tę inicjatywę, przedstawiając własną rezolucję zwykłą. W praktyce uniemożliwiło to przeprowadzenie głosowania nad wnioskiem opozycji o zwolnienie dyscyplinarne minister.