Co zmienia się w Belgii od 1 listopada – nowe zaliczki na podatek w pensjach, szczepienia niemowląt, dopłaty u położnych i pochówki w Walonii

Niedziela 1 listopada przynosi w Belgii kilka zmian, które odczują pracownicy, rodzice niemowląt, kobiety w ciąży i młode matki, a także mieszkańcy Walonii. Jak podaje portal 7sur7, powołując się na agencję Belga, od tego dnia obowiązują nowe zasady obliczania zaliczki na podatek pobieranej z pensji, nowy kalendarz szczepień niemowląt w Federacji Walonia-Bruksela oraz możliwość pobierania przez położne niewielkiej opłaty od pacjentek. Zmieniają się też przepisy o pochówkach w Walonii, a duże firmy energochłonne zapłacą mniej za przesył prądu.

Pensje netto mogą się zmienić

Od 1 listopada zaczyna obowiązywać dekret królewski zmieniający zasady potrącania zaliczki na podatek dochodowy (précompte professionnel/bedrijfsvoorheffing) – czyli części podatku, którą pracodawca co miesiąc zatrzymuje z wynagrodzenia brutto. Dekret opublikowano w dzienniku urzędowym Moniteur belge/Belgisch Staatsblad 2 października. W efekcie pensje netto mogą wzrosnąć albo spaść, w zależności od sytuacji danego pracownika.

Zmiany mają lepiej dopasować zaliczkę do reformy podatku dochodowego od osób fizycznych, przyjętej ustawą z 15 lipca 2026 r. Dotyczą zasad obliczania zaliczki od wynagrodzeń, z wyjątkiem emerytur i niektórych zasiłków dla bezrobotnych z dodatkiem od pracodawcy. Konkretny skutek zależy od sytuacji podatnika – poziomu dochodów, składu gospodarstwa domowego czy liczby osób na utrzymaniu – dlatego nie da się ogólnie wskazać, kto zyska, a kto straci.

Federalne ministerstwo finansów SPF/FOD Finances zaleca skorzystanie z kalkulatora zaliczki na podatek w serwisie Fisconetplus, dostosowanego już do nowych przepisów. Pozwala on wykonać symulację według sytuacji rodzinnej i zawodowej.

Trzy dawki zamiast czterech u niemowląt

W Federacji Walonia-Bruksela (Wspólnota Francuska) od 1 listopada zmienia się kalendarz szczepień niemowląt. Szczepionka sześciowalentna (heksawalentna) będzie podawana w trzech dawkach zamiast czterech – w wieku dwóch, czterech i 12 miesięcy. Ostatnią dawkę szczepionki PCV13 przeciw pneumokokom przesunięto z 12. na 15. miesiąc życia. Zmiana wynika z opinii Najwyższej Rady Zdrowia (CSS/HGR) i ma oszczędzić dziecku trzech zastrzyków podczas jednej wizyty.

Szczepionka sześciowalentna chroni przed sześcioma chorobami: polio, błonicą, tężcem, krztuścem, zakażeniami Haemophilus influenzae typu b i wirusowym zapaleniem wątroby typu B. Szczepionka PCV13 chroni przed 13 odmianami bakterii Streptococcus pneumoniae i zapobiega m.in. zapaleniu płuc, zapaleniu opon mózgowych i sepsie. W kalendarzu pozostają też inne zalecane i bezpłatne szczepienia, m.in. przeciw odrze, różyczce i śwince, doustna szczepionka przeciw rotawirusom w wieku dwóch, trzech i czterech miesięcy oraz szczepionka przeciw meningokokom ACWY w 15. miesiącu. Zalecana jest także ochrona przed wirusem RSV tuż przed sezonem albo w jego trakcie.

Udział własny u położnych

Od 1 listopada położne, które tego chcą, mogą pobierać od pacjentek ograniczony udział własny (ticket modérateur/remgeld) za niektóre świadczenia refundowane przez ubezpieczenie zdrowotne. Pieniądze mają sfinansować podwyżkę ich honorariów. Położna może pobrać całą kwotę, jej część albo zrezygnować z opłaty.

Przy opiece przed porodem i po porodzie (z wyłączeniem pierwszych pięciu dni po porodzie) udział własny wyniesie 4,25 euro, a dla osób z prawem do podwyższonej refundacji – 1 euro. Za wizyty w ciągu pierwszych pięciu dni po porodzie będzie to 2,50 euro (0,50 euro przy podwyższonej refundacji). Zastrzyki, prowadzenie porodu i sam poród są z opłat całkowicie zwolnione. Jak wyjaśnia krajowy instytut ubezpieczeń zdrowotnych INAMI/RIZIV, honoraria wzrosną o 9,13 procent za zwykłe konsultacje i o 7,13 procent za opiekę tuż po porodzie. Kwoty zapłacone przez pacjentki będą wliczane do maksymalnej kwoty do zapłaty (MàF/MAF).

Fizjoterapia dla osób z tetraplegią i paraplegią

Od 1 listopada osoby z tetraplegią i paraplegią mogą korzystać z refundowanych, specjalnych 60-minutowych sesji fizjoterapii. Pacjentom z tetraplegią przysługuje maksymalnie 100 takich sesji w roku kalendarzowym, jedna dziennie. Pacjenci z paraplegią mają prawo do takiej samej liczby sesji, jeśli spełnią dwa warunki: sesje muszą wyraźnie poprawiać ich stan funkcjonalny lub chodzi o powikłania (m.in. mięśniowo-stawowe, oddechowe, sercowe czy neurologiczne), a terapeuta musi uzasadnić potrzebę intensywnej fizjoterapii oceną funkcjonalną według modelu ICF.

Nowe zasady pochówków w Walonii

W Walonii 1 listopada wchodzi w życie reforma przepisów o pochówkach, wynikająca z rozporządzenia z 2024 r. – region dał gminom czas na przygotowanie się. Trumny muszą odpowiadać przeznaczeniu i być wykonane z litego drewna albo z materiałów biodegradowalnych. Będzie można zostać pochowanym razem ze swoim zmarłym zwierzęciem, które wcześniej musi zostać skremowane. Dopuszczony zostanie też pochówek w tzw. miękkiej trumnie – wyłącznie w ziemi, nie w grobowcu. Ma to być nieprzezroczysta, nieprzepuszczalna przez osiem tygodni osłona z mocnymi uchwytami, która po tym czasie zaczyna się rozkładać. Całun nadal pozostaje zakazany.

Niższe taryfy przesyłu prądu dla wielkiego przemysłu

Około 50 firm zużywających najwięcej energii elektrycznej, takich jak BASF czy Nyrstar, od listopada i w 2027 r. zapłaci o 50 do 70 procent mniej za korzystanie z sieci. Obniżka będzie kosztować od 130 do 160 milionów euro w tym i w przyszłym roku. Aby nie podniosła rachunków pozostałych odbiorców, rząd obniża akcyzę na prąd dla firm i gospodarstw domowych i sięga po nadwyżki taryfowe operatora sieci przesyłowej Elia. Dzięki temu taryfy dla gospodarstw domowych i małych firm w 2026 i 2027 r. pozostaną bez zmian. Nowe stawki dla wielkich odbiorców musi jeszcze ostatecznie zatwierdzić federalny regulator energii CREG – decyzja ma zapaść w czwartek 29 października.