Radioaktywny gaz w domach – czy Bruksela jest narażona na radon?

Radon nie daje żadnych widocznych oznak swojej obecności, a mimo to długotrwałe narażenie na ten gaz może poważnie zaszkodzić zdrowiu. Jest to naturalnie występujący w gruncie radioaktywny gaz, który może przedostawać się do budynków mieszkalnych, gromadzić się w ich wnętrzu i zwiększać ryzyko raka płuc. Uznaje się go za drugą po paleniu tytoniu przyczynę tej choroby. W Brukseli zagrożenie jest ogólnie niewielkie, ale nie można go całkowicie wykluczyć. Dlatego w stolicy trwa akcja pomiarowa z udziałem brukselskiej agencji ds. środowiska Bruxelles Environnement.

Kampania Action Radon, prowadzona do 31 grudnia przez Federalną Agencję Kontroli Jądrowej AFCN/FANC wraz z partnerami regionalnymi, zachęca mieszkańców do sprawdzenia, czy w ich domach występuje radon. W Brukseli w akcji uczestniczy Bruxelles Environnement.

Ryzyko w Brukseli ogólnie niskie

Poziom zagrożenia radonem w Belgii jest bardzo zróżnicowany i zależy od budowy podłoża. Najbardziej narażone obszary znajdują się głównie na południu kraju, natomiast w Regionie Stołecznym Brukseli ryzyko jest ogólnie niskie.

Sytuacja może się jednak różnić w zależności od konkretnego budynku. Na tle pozostałej części stolicy nieco wyróżnia się Uccle. Według mapy AFCN gmina należy do kategorii, w której od 2 do 5 procent budynków mieszkalnych może przekraczać poziom 300 bekereli na metr sześcienny (Bq/m³), będący belgijskim poziomem referencyjnym dla istniejących budynków. Nie oznacza to jednak, że w 2-5 procent mieszkań stężenie rzeczywiście przekracza tę wartość. Jest to szacunek ryzyka dla całego obszaru, natomiast poziom radonu w konkretnym domu można ustalić wyłącznie za pomocą pomiaru.

Druga po paleniu przyczyna raka płuc

Radon powstaje wskutek naturalnego rozpadu uranu obecnego w glebie i skałach. Na zewnątrz gaz się rozprasza, ale do budynków może przenikać przez pęknięcia oraz inne otwory mające kontakt z gruntem. W zamkniętych pomieszczeniach może się następnie gromadzić.

Długotrwałe narażenie na radon zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) gaz ten może odpowiadać za od 3 do 14 procent przypadków tej choroby, w zależności od poziomu narażenia oraz rozpowszechnienia palenia tytoniu. Radon jest uznawany za drugą po paleniu przyczynę raka płuc, a szczególnie wysokie ryzyko dotyczy palaczy.

Gdy radon pozostaje w mieszkaniu, trafia do płuc. Bezpośrednio oddziałuje na komórki i w średniej oraz długiej perspektywie może wywołać raka płuc – wyjaśnia Mélanie Boulanger, rzeczniczka AFCN.

Jak sprawdzić swój dom?

Radon jest niewidoczny i bezwonny, dlatego bez pomiaru nie da się stwierdzić jego obecności. W ramach akcji Action Radon osoby prywatne mogą zamówić niewielki detektor, który należy pozostawić przez trzy miesiące w regularnie użytkowanym pomieszczeniu. Po zakończeniu pomiaru urządzenie odsyła się do analizy.

W Belgii średnie stężenie radonu w budynkach mieszkalnych wynosi 46 Bq/m³, natomiast poziom referencyjny dla istniejących budynków ustalono na 300 Bq/m³. Jeśli zostanie on przekroczony, możliwe jest podjęcie działań ograniczających stężenie – od poprawy wentylacji po prace budowlane zmniejszające przenikanie radonu z gruntu. Jak podkreśla AFCN, nawet w regionie o niskim poziomie zagrożenia, takim jak Bruksela, warto przeprowadzić pomiar, jeśli chce się poznać stężenie radonu we własnym domu. Poziom gazu może bowiem znacznie różnić się w zależności od budynku.