Nowy poradnik na wypadek sytuacji kryzysowych – „Kto jest dobrze przygotowany, jest lepiej chroniony”

Krajowe Centrum Kryzysowe przygotowało broszurę, która ma pomóc mieszkańcom Belgii lepiej przygotować się na sytuacje nadzwyczajne. Jak podkreśla instytucja, publikacja jest praktycznym przewodnikiem zawierającym konkretne wskazówki, zalecenia i działania, które można podjąć przed wystąpieniem zagrożenia, w jego trakcie oraz po zakończeniu sytuacji kryzysowej. Broszurę opublikowano w dniu corocznego ogólnokrajowego testu systemu ostrzegania BE-Alert.

Powody powstania broszury

Krajowe Centrum Kryzysowe przypomina, że w ostatnich latach Belgia wielokrotnie mierzyła się z różnego rodzaju sytuacjami nadzwyczajnymi. Należały do nich pandemia koronawirusa, poważne powodzie i wichury, a w ostatnim czasie również fale upałów oraz pożary naturalne na Wysokich Ardenach.

Sytuacje kryzysowe często pojawiają się niespodziewanie, a odpowiednie przygotowanie pozwala ograniczyć ich skutki. „Minionego lata znów widzieliśmy, że sytuacje nadzwyczajne mogą zdarzyć się zawsze i wszędzie” – mówi rzecznik instytucji Yves Stevens. Jak dodaje, do takich zdarzeń przygotowują się władze i służby ratunkowe, ale również każdy mieszkaniec może poprzez stosunkowo proste działania przyczynić się do ograniczenia szkód.

Dostępna w internecie broszura gromadzi konkretne wskazówki i praktyczne zalecenia. Wyjaśnia między innymi, co powinno znaleźć się w zestawie awaryjnym, jak postępować w przypadku konieczności schronienia się lub ewakuacji oraz w jaki sposób wspólnie z rodziną przygotować plan działania na wypadek sytuacji nadzwyczajnej.

Krajowe Centrum Kryzysowe jest federalną służbą publiczną, która przez całą dobę czuwa nad bezpieczeństwem w Belgii oraz wspiera reagowanie na poważne sytuacje nadzwyczajne i kryzysy. Instytucja zbiera i analizuje informacje, wspiera władze oraz służby ratunkowe, a także koordynuje krajowe planowanie kryzysowe i komunikację. Nie zajmuje się bezpośrednim zwalczaniem zagrożeń w terenie, lecz dba o sprawną wymianę informacji i skoordynowane działania władz, służb ratunkowych, policji, ekspertów oraz innych zaangażowanych podmiotów, szczególnie gdy kryzys wykracza poza poziom lokalny lub prowincjonalny. Centrum z wyprzedzeniem analizuje również potencjalne zagrożenia i informuje o nich mieszkańców.

Pierwszy krok: zdobycie informacji

Mieszkańcom zaleca się przede wszystkim zdobycie wiedzy o zagrożeniach, które mogą występować w pobliżu ich miejsca zamieszkania lub pracy. Niektóre obszary są przykładowo bardziej narażone na powodzie, a inne znajdują się w sąsiedztwie zakładów wykorzystujących niebezpieczne substancje.

Ważne jest również śledzenie odpowiednich kanałów przekazujących wiarygodne informacje. Mogą to być komunikaty gminy zamieszkania lub pracy, informacje służb ratunkowych, strona internetowa Krajowego Centrum Kryzysowego, komunikaty prasowe czy wiadomości wysyłane za pośrednictwem systemu ostrzegania BE-Alert.

Ponieważ podczas sytuacji nadzwyczajnych mogą wystąpić przerwy w dostawie energii elektrycznej lub awarie sieci komórkowych, Centrum zaleca również posiadanie pod ręką radia na baterie albo dodatkowego powerbanku.

Drugi krok: plan awaryjny

Plan awaryjny powinien zostać przygotowany wspólnie ze wszystkimi domownikami. Warto wcześniej ustalić numery alarmowe, osoby kontaktowe i ich dane, sposób bezpiecznego opuszczenia domu lub mieszkania, a także zasady opieki nad zwierzętami domowymi, jeśli znajdują się w gospodarstwie domowym.

Centrum Kryzysowe zaleca regularne omawianie oraz ćwiczenie przygotowanego planu, również z dziećmi – w ich przypadku można zrobić to w formie zabawy. Instytucja radzi także rozmawiać o ustaleniach z sąsiadami, znajomymi i współpracownikami. Na swojej stronie internetowej udostępnia bezpłatnie prosty formularz, który pomaga przygotować rodzinny plan awaryjny.

Trzeci krok: zestaw awaryjny

Dobrze przygotowany zestaw awaryjny pozwala mieć najważniejsze rzeczy zawsze w zasięgu ręki. Nie istnieje jednak jeden standardowy zestaw odpowiedni dla wszystkich – jego zawartość powinna być dostosowana do sytuacji konkretnego gospodarstwa domowego. Znaczenie ma między innymi to, czy w rodzinie są niemowlęta, małe dzieci, zwierzęta domowe albo osoby, które każdego dnia muszą przyjmować leki.

Centrum zaleca ponadto posiadanie w domu zapasu wody i żywności wystarczającego na co najmniej 72 godziny. Warto także przygotować plecak, który można szybko zabrać w przypadku konieczności opuszczenia mieszkania. Lista potrzebnych rzeczy znajduje się zarówno w broszurze, jak i na stronie internetowej Centrum Kryzysowego. Jak podkreśla instytucja, przygotowanie takiego zestawu nie musi oznaczać dużych wydatków, ponieważ wiele potrzebnych przedmiotów większość osób ma już w domu.

Czwarty krok: właściwe odruchy

W sytuacji nadzwyczajnej ważne jest również wcześniejsze poznanie podstawowych zasad postępowania. Pierwszym krokiem jest podniesienie alarmu. W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia należy dzwonić pod numer 112. Numer 1722 przeznaczony jest do zgłaszania pilnych sytuacji wymagających pomocy, ale niezagrażających życiu, natomiast pod numerem 1733 można skontaktować się z lekarzem dyżurnym.

W niektórych sytuacjach konieczne może być pozostanie w budynku i schronienie się wewnątrz. O takim zaleceniu poinformują odpowiednie władze, dlatego szczególnie ważne jest śledzenie oficjalnych kanałów komunikacji oraz zapisanie się między innymi do systemu BE-Alert.

Władze lub służby ratunkowe poinformują także o konieczności opuszczenia domu lub mieszkania oraz wskażą miejsce, do którego należy się udać. Przebieg ewentualnej ewakuacji warto wcześniej omówić z domownikami i uwzględnić go w przygotowanym planie awaryjnym.

Bez odniesień do wojny

Broszura jest elementem czteroletniej kampanii „Razem przygotowani”, którą Krajowe Centrum Kryzysowe rozpoczęło wcześniej w tym roku. Publikacja jest dostępna w internecie w językach niderlandzkim, francuskim, niemieckim i angielskim. Wersja przeznaczona do druku zostanie natomiast przekazana urzędom i organizacjom, które będą mogły dalej ją rozpowszechniać.

W publikacji nie znalazły się odniesienia do wojny. Zdaniem rzecznika Yvesa Stevensa istnieją obecnie inne, bardziej pilne zagrożenia. Jak wyjaśnia, najczęściej występującymi sytuacjami nadzwyczajnymi w Belgii są pożary naturalne i powodzie, dlatego właśnie o nich instytucja chce informować w pierwszej kolejności. Zalecenia zawarte w broszurze mogą jednak przydać się również w przypadku innych rodzajów zagrożeń.

Minister spraw wewnętrznych Bernard Quintin (MR) zwraca uwagę w komunikacie prasowym, że kryzysy i różnego rodzaju zagrożenia występują coraz częściej zarówno w Belgii, jak i poza jej granicami. Część społeczeństwa reaguje na to niepokojem, podczas gdy inni są przekonani, że podobne problemy dotyczą wyłącznie innych osób.

Musimy znaleźć właściwą równowagę: nigdy nie poddawać się panice, ale też nigdy nie być naiwnym. Dlatego uczyniłem odporność priorytetem mojej polityki, poczynając od odporności każdego obywatela. Nasz przekaz jest jasny: kto jest dobrze przygotowany, jest lepiej chroniony – stwierdza minister.

Dzień testu BE-Alert

Publikacja przewodnika nieprzypadkowo zbiegła się z ogólnokrajowym dniem testowym systemu ostrzegania BE-Alert, organizowanym każdego roku w pierwszy czwartek października.

Wiadomość testową do mieszkańców wysyła 260 miast, gmin i prowincji. Celem akcji jest nie tylko przypomnienie o istnieniu systemu, ale również umożliwienie władzom przećwiczenia korzystania z platformy w warunkach, w których nie występuje rzeczywista sytuacja kryzysowa.

Krajowe Centrum Kryzysowe radzi osobom, które otrzymają wiadomość BE-Alert z numerów 1789 lub 0477 77 77 55, aby zapisały je w swoich telefonach. Dzięki temu łatwiej będzie rozpoznać, że przyszłe wiadomości lub połączenia rzeczywiście pochodzą z oficjalnego systemu ostrzegania. Warto także oznaczyć adres e-mail BE-Alert jako wiarygodny w skrzynce pocztowej, aby komunikaty nie były automatycznie kierowane do spamu. Rejestracja w systemie BE-Alert jest bezpłatna.