Kontrole skarbowe w MŚP niemal podwoiły się w ciągu ośmiu lat

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Belgii przeszły w 2025 r. łącznie 102 652 kontrole skarbowe. Z danych federalnego ministerstwa finansów SPF Finances wynika, że liczba kontroli w tym sektorze niemal podwoiła się w ciągu ośmiu lat. Wynikające z nich korekty dochodów przyniosły administracji skarbowej w ubiegłym roku 1,66 miliarda euro. Jednocześnie tylko około 25 procent kontroli w MŚP kończy się zmianą zeznania. Adwokat specjalizujący się w prawie podatkowym Thierry Litannie wyjaśnia, że małe firmy łatwiej skontrolować niż duże przedsiębiorstwa, których działalność generuje znacznie więcej danych. Równocześnie coraz więcej MŚP wykupuje ubezpieczenia na wypadek kontroli skarbowej.

Coraz większe ryzyko kontroli

Właściciele małych i średnich firm w Belgii muszą liczyć się z coraz większym prawdopodobieństwem kontroli skarbowej. W 2017 r. administracja zweryfikowała 57 800 zeznań przedsiębiorstw z tego sektora. W kolejnych latach liczba kontroli systematycznie rosła, osiągając w 2025 r. poziom 102 652. Oznacza to wzrost o 77,6 procent w ciągu ośmiu lat.

W wyniku kontroli dochody i podstawa opodatkowania były podwyższane średnio o niemal 40 000 euro. Łącznie przyniosło to administracji 1,66 miliarda euro. Zmian wymagało blisko 25 procent zeznań MŚP zweryfikowanych w 2025 r.

Jak tłumaczy Thierry Litannie, małe i średnie przedsiębiorstwa są łatwiejsze do skontrolowania. Chodzi między innymi o jednoosobowe spółki, na przykład kancelarie adwokackie, oraz firmy zatrudniające zaledwie kilku pracowników. W przypadku dużego przedsiębiorstwa administracja musi przeanalizować znacznie większą ilość danych.

Mniej kontroli w dużych firmach

Liczba kontroli w dużych belgijskich przedsiębiorstwach nie wykazuje równie stałej tendencji – w poszczególnych latach rośnie lub spada. W 2023 r. fiskus sprawdził zeznania 1 601 dużych firm. Dla porównania w 2017 r. było ich 507, a w 2025 r. – 679. W 54 procentach skontrolowanych przypadków zeznania wymagały zmian. Średnia kwota korekty wyniosła 145 534 euro. Jest ona naturalnie wyższa niż w MŚP, ponieważ dotyczy większych podmiotów.

Według adwokata połowę kontroli wyznacza komórka administracji zajmująca się automatycznym przetwarzaniem danych. Jeśli określona wartość wykracza poza zakres uznawany przez fiskus za normalny, uruchamiana jest kontrola. Pozostałe 50 procent to działania skierowane konkretnie na zawody, sytuacje lub operacje budzące zastrzeżenia administracji skarbowej. Często dotyczą one MŚP, na przykład firm korzystających z praw autorskich albo konstrukcji związanych z nieruchomościami użytkowanymi przez kadrę zarządzającą.

Thierry Litannie podkreśla jednak, że brak korekty po 75 procentach kontroli w MŚP jest raczej dobrą wiadomością dla przedsiębiorców. Oznacza bowiem, że wcześniejsze rozliczenia zostały przygotowane prawidłowo.

Ubezpieczenia na wypadek kontroli skarbowej

Osoby prowadzące działalność na własny rachunek i małe firmy coraz częściej wykupują polisy chroniące przed ryzykiem podatkowym. Liantis, lider tego rynku, odnotowuje wzrost o 15 procent rocznie.

Pod koniec września własną polisę wprowadziła również Accountable, platforma księgowa dla osób samozatrudnionych. Ubezpieczenie pokrywa koszty księgowego, a w razie potrzeby także honorarium adwokata. Nie obejmuje natomiast podatków, grzywien, dodatkowych opłat ani ewentualnych oszustw podatkowych.