Kolejne oszczędności w opiece zdrowotnej – lekarze i szpitale mają dołożyć po około 36 milionów euro

W 2027 r. belgijska opieka zdrowotna będzie musiała zaoszczędzić dodatkowe 141,5 miliona euro, ponad działania już uwzględnione w planach. Na lekarzy i szpitale ma przypaść po około 36 milionów euro. Znaczna część nowych oszczędności wiąże się z zaległymi rozliczeniami szpitali. Organizacje lekarskie mają przedstawić konkretne propozycje cięć do wieczora we wtorek 29 września. Przewiduje to projekt propozycji budżetowej, którym Komitet Ubezpieczeniowy Krajowego Instytutu Ubezpieczeń Chorobowo-Inwalidzkich (INAMI/RIZIV) po raz pierwszy zajął się w poniedziałek 28 września.

Budżet większy o 2 miliardy euro

Na posiedzeniu 28 września nie przewidziano jeszcze głosowania. Budżet opieki zdrowotnej na 2027 r. ma wynieść 46,27 miliarda euro, czyli około 2 miliardy euro więcej niż w 2026 r. Z tej kwoty 252,3 miliona euro nie będzie jednak mogło zostać wydane. Sektor leków ma zaoszczędzić 41,85 miliona euro, a pozostałe sektory opieki – łącznie niemal 100 milionów euro.

Prawie 37 milionów euro z honorariów lekarskich

Projekt zakłada ograniczenie wydatków na honoraria lekarskie o 36,9 miliona euro. W przypadku szpitali przewidziana kwota to 36,1 miliona euro. Oszczędności mają też objąć pielęgniarską opiekę domową (7 milionów euro), stomatologię (5,4 miliona euro) i fizjoterapię (4,4 miliona euro). Każdy sektor będzie musiał zmniejszyć wydatki o około 0,29 procent.

Lekarze musieli już w 2026 r. znaleźć dodatkowe 150 milionów euro oszczędności. Objęły ich również działania ograniczające wydatki o 62,2 miliona euro. W 2027 r. do tych kwot doszłoby kolejne 36,9 miliona euro. Nowe oszczędności są w dużej mierze związane z zaległymi rozliczeniami szpitali, które władze przeprowadzają obecnie w przyspieszonym trybie.

W 2026 r. federalne ministerstwo zdrowia publicznego (SPF/FOD Santé publique) dokonało takich rozliczeń na kwotę o 35,6 miliona euro wyższą od przewidywanej. Chodzi o korekty finansowania szpitali sięgające 2018 r. Pozostałe sektory opieki nie mają wpływu na tempo tych rozliczeń, ale również będą musiały proporcjonalnie uczestniczyć w nowych oszczędnościach.

W przypadku lekarzy ustalono na razie jedynie kwotę – nie wiadomo jeszcze, których honorariów lub świadczeń dotkną cięcia. Konkretnych działań nie określono także w innych sektorach opieki. Gotowy pakiet rozwiązań ma tylko sektor leków. Komitet Ubezpieczeniowy domaga się ponadto większej przejrzystości finansowania szpitali. Zaległe rozliczenia i inne przepływy finansowe są trudne do zrozumienia dla przedstawicieli pozostałych sektorów.

Surowsze limity przepisywania leków

Obok oszczędności na honorariach lekarskich planowane są zmiany w zasadach przepisywania leków. Z 41,85 miliona euro, które ma zaoszczędzić sektor leków, 4,5 miliona euro powinno pochodzić z zaostrzenia limitów dotyczących przepisywania tańszych preparatów.

Komitet Ubezpieczeniowy chce zmienić limity obowiązujące lekarzy rodzinnych i specjalistów, uwzględniając możliwości leczenia w poszczególnych specjalizacjach. Sposób przepisywania leków przez każdego lekarza byłby porównywany z wynikami innych lekarzy z tej samej grupy referencyjnej.

Szczególną uwagę poświęcono by lekarzom, których recepty wyraźnie odbiegają od oczekiwanego profilu. Pierwszym krokiem byłoby przekazanie im informacji zwrotnej i zapewnienie wsparcia. Rozważane jest także powiązanie zachęt finansowych z przepisywaniem tańszych leków oraz stosowaniem leków generycznych i biopodobnych. Nowe zasady miałyby wejść w życie w lipcu 2027 r.

W 2025 r. średnia kwota refundacji dziennej dawki wynosiła 0,35 euro w przypadku tańszych leków i 1,56 euro w przypadku pozostałych. Według wyliczeń INAMI zwiększenie udziału tańszych zamienników o 1 procent mogłoby przynieść około 18 milionów euro oszczędności rocznie.

Komitet Ubezpieczeniowy proponuje również dalsze zmiany. W 2027 r. komisja lekarsko-ubezpieczeniowa (médico-mut) ma opracować system, który od 2028 r. pozwoli na stałe monitorowanie wystawianych recept. Lekarze regularnie otrzymywaliby informacje zwrotne, a używane przez nich oprogramowanie do wystawiania recept lepiej wskazywałoby tańsze możliwości leczenia.

Moratorium na wzrost kosztów ponoszonych przez pacjentów

Komitet Ubezpieczeniowy domaga się moratorium na wzrost kosztów opieki ponoszonych przez pacjentów. Chce zapobiec dalszemu przerzucaniu na nich ciężaru finansowania systemu. Rząd zdecydował już o podwyższeniu udziału własnego pacjentów w 2027 r. o łączną kwotę 125 milionów euro. Sposób wdrożenia tej decyzji muszą jednak jeszcze zatwierdzić organy INAMI.

Możliwości finansowe świadczeniodawców także pozostają ograniczone. Komitet nie chce finansować nowych inicjatyw, jeśli nie ma na nie dostępnych środków. Jednocześnie mają być kontynuowane reformy nomenklatury świadczeń, finansowania szpitali i struktury sieci szpitalnej. Do 31 maja 2027 r. Komitet Ubezpieczeniowy chce przygotować plan wieloletni, który zapewni większą stabilność finansową i możliwości inwestowania przy utrzymaniu normy wzrostu na poziomie 2 procent.

Propozycje do wtorkowego wieczoru

Na wtorek 29 września zaplanowano nieformalne konsultacje. Organizacje lekarskie i pozostałe zainteresowane strony mają do wieczora przekazać uwagi oraz konkretne propozycje oszczędności. Komitet Ubezpieczeniowy chce ostatecznie uzgodnić treść dokumentu w środę 30 września. Końcowa nota budżetowa, tabela budżetowa i załączniki muszą trafić do INAMI w obu wersjach językowych najpóźniej w piątek 2 października do południa. Rada Generalna INAMI ma wydać opinię o budżecie na 2027 r. najpóźniej 19 października.