Flandria może sprzedać zamki i rezydencje gubernatorów – minister Depraetere szuka oszczędności

„Nie sądzę, żeby teraz był czas na to, by rząd flamandzki sam zarządzał zamkami” – powiedziała minister Melissa Depraetere (Vooruit) w programie VRT NWS De Ochtend. Aby uporządkować flamandzki budżet, chce rozważyć sprzedaż budynków należących do Flandrii. Od rezydencji gubernatorów po zamki – oto niektóre z możliwych opcji.

Inwestycje z poprzedniej kadencji pod lupą

Nie jest tajemnicą, że flamandzkie władze posiadają wiele budynków w różnych sektorach i w nie inwestują. Przykładem są budynki administracji w miastach prowincjonalnych czy niedawna inwestycja rządu flamandzkiego w wysokości 42,5 miliona euro w Thermae Palace w Ostendzie.

Takich projektów jest znacznie więcej.

„Zauważyłam, że w poprzedniej kadencji dokonano wielu zakupów: zamki, Smaakhaven w Antwerpii… i tak dalej. Nie uważam tego za podstawowe zadanie władz” – powiedziała Depraetere w VRT NWS De Ochtend.

„Mogą tam działać obiekty turystyczne. To wszystko jest miłe, kiedy sytuacja jest dobra, ale gdy wszędzie trzeba zaciskać pasa, trzeba też odważyć się przyjrzeć temu, czym się samemu zarządza. I wtedy po prostu to sprzedać” – mówi dalej minister. „I to właśnie zrobię”.

Smaakhaven w Antwerpii to inwestycja z 2024 r., warta 38 milionów euro. Projekt miał zostać otwarty w 2029 r. w budynku Loodswezen. Szczególnie kosztowny miał być remont tego budynku nad nabrzeżem Skaldy, który stoi pusty od 2016 r. Miejsce miało stać się centrum dla przedsiębiorców z branży gastronomicznej.

Tę właśnie inwestycję Depraetere obecnie krytykuje.

Zamki na sprzedaż?

Jako możliwe obiekty do sprzedaży minister wymieniła również zamki.

Być może chodzi m.in. o zamek Poeke w Aalter. Od lata 2021 r. należy on za symbolicznego jednego euro do Toerisme Vlaanderen i od tego czasu przeszedł renowację.

Kandydatem do sprzedaży może być także Hof De Draeck. Ten hotel z restauracją w Voeren został zamknięty w grudniu 2025 r. i przekazany Toerisme Vlaanderen.

„Toerisme Vlaanderen wielokrotnie dawało nam do zrozumienia, że tego rodzaju projekty nie należą już właściwie do jego podstawowej działalności i że sprzedaż byłaby bardziej oczywistym rozwiązaniem” – powiedzieli Ghislain i Yvan Duijsens dziennikowi Het Belang van Limburg.

Istnieje szansa, że sprzedaż rzeczywiście stanie teraz na porządku dziennym.

Złoty środek?

Prof. Bie Plevoets z UHasselt przybliżyła w programie VRT NWS Het Kwartier sytuację zamków we Flandrii. „Pod zarządem Herita – organizacji dziedzictwa, która w imieniu flamandzkich władz zarządza obiektami zabytkowymi – znajduje się pięć zamków. Flandria posiada ponadto kilka innych zamków, którymi nie zarządza za pośrednictwem Herita, ale jest ich właścicielem”.

Plevoets ma nadzieję, że władze nie pozbędą się wszystkich zamków. „Jeśli Flandria jest właścicielem, może świadomie zdecydować o nadaniu tym budynkom funkcji publicznej”.

Jednocześnie zdaje sobie sprawę z wyzwań finansowych. Dlatego proponuje: „Być może powinniśmy dążyć do modelu, w którym władze wychodzą z inicjatywą, ale szukają współpracy z partnerami prywatnymi, którzy mogą dysponować większym kapitałem”.

W ten sposób można by znaleźć rozwiązanie pośrednie, które pozwoliłoby zachować zarówno publiczną funkcję zamku, jak i zwrot ekonomiczny.

Od Tel Awiwu po Moskwę

Zamki nie są jedynymi obiektami, których sprzedaż zostanie rozważona w trakcie negocjacji budżetowych. W grę mają wchodzić także rezydencje gubernatorów – w Hasselt, Gandawie i Brugii. Wszystkie to budynki zabytkowe.

Rezydencja w Hasselt to neoklasycystyczny budynek z końca XVIII w. z okazałym ogrodem. Budynek w Gandawie również jest cennym przykładem architektury. W rezydencji w Brugii, kilkakrotnie przebudowywanej, gościły znane osobistości, od Winstona Churchilla po Xi Jinpinga.

Analizowana jest również kwestia wynajmu budynków za granicą. Władze flamandzkie mają nadal wynajmować budynki w Moskwie i Tel Awiwie. Pytanie brzmi, jaką wartość dodaną wnoszą jeszcze te obiekty i czy w obecnej sytuacji geopolitycznej warto je utrzymywać.

W programie VRT NWS De Ochtend minister Depraetere zaapelowała do pozostałych ministrów, aby również przyjrzeli się tego rodzaju sprawom.