W dniu rozpoczęcia przed sądem procesu przeciwko koncernowi chemicznemu 3M mieszkańcy Zwijndrecht nadal czekają na konkretne informacje, kiedy rozpocznie się wywóz zanieczyszczonej ziemi z ich ogrodów i jej zastąpienie czystą glebą. W przypadku osób mieszkających w promieniu 5 kilometrów od zakładu 3M prace mają ruszyć pod koniec tego roku. Harmonogram dla terenów położonych dalej wciąż nie został jednoznacznie określony.
Zatrzymanie produkcji i przygotowania do rekultywacji
Po całkowitym wstrzymaniu pod koniec 2024 r. produkcji chemikaliów w zakładzie 3M w Zwijndrecht uwaga opinii publicznej i władz skupiła się na szeroko zakrojonej rekultywacji skażonych terenów. Dla mieszkańców najbardziej zanieczyszczonych obszarów pojawiają się wreszcie bardziej precyzyjne informacje dotyczące terminu rozpoczęcia prac w bezpośrednim sąsiedztwie ich domów.
Pierwsze przygotowania do działań naprawczych były widoczne już pod koniec ubiegłego roku. W listopadzie rozpoczęto budowę tymczasowego mostu nad autostradą E34. Ma on umożliwić sprawny przejazd ciężkiego sprzętu budowlanego oraz transport skażonej ziemi bez nadmiernego obciążania lokalnej sieci dróg.
Czerwona strefa – prace pod koniec roku
Usuwanie wierzchniej warstwy gleby w tzw. czerwonej strefie – oznaczonej na mapach kolorem ciemnopomarańczowym i obejmującej obszar w promieniu 5 kilometrów od fabryki – pierwotnie planowano na połowę 2026 r. Jak jednak przekazał Jan Verheyen z flamandzkiej agencji ds. odpadów OVAM, termin ten najpewniej zostanie przyspieszony do końca bieżącego roku.
Dla mieszkańców tej strefy wymiana skażonej ziemi ma charakter obowiązkowy. W praktyce wszystkie odsłonięte powierzchnie gruntu zostaną zastąpione czystą glebą. Prace nie obejmą natomiast utwardzonych elementów, takich jak tarasy czy podjazdy.
Fioletowa strefa – wciąż brak jasnego harmonogramu
W tzw. strefie fioletowej, gdzie rekultywacja ma dotyczyć wyłącznie ogrodów warzywnych oraz wybiegów dla kur, sytuacja jest mniej klarowna. Powodem są trwające procedury odwoławcze dotyczące planu oczyszczania gleby. OVAM zaleca jednak mieszkańcom tej części obszaru, by składali wnioski o przeprowadzenie prac – także w przypadku osób, które dopiero zamierzają założyć ogród warzywny lub wybieg dla drobiu.
Strefa pomarańczowa – plan do 2027 r.
Na terenie samego zakładu 3M, zaliczanego do tzw. strefy pomarańczowej, prowadzone są już działania związane z wychwytywaniem i oczyszczaniem zanieczyszczonych wód gruntowych przy użyciu systemu studni pompowych. Spółka ma czas do czerwca na przedstawienie kompleksowego planu rekultywacji obejmującego zarówno obszar fabryki, jak i pobliski ciek wodny Palingbeek.
W odniesieniu do pozostałej części strefy pomarańczowej, obejmującej tereny rolnicze i obszary przyrodnicze, 3M również musi opracować szczegółowy plan usunięcia zanieczyszczeń z gleby. Na przygotowanie tego dokumentu koncern otrzymał czas do 2027 r.
