Unia Europejska zadeklarowała gotowość do wprowadzenia w życie umowy o wolnym handlu z państwami Mercosur w momencie, gdy przynajmniej jeden z krajów tego bloku zakończy własne procedury wewnętrzne. Takie stanowisko przedstawiła przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen po zakończeniu szczytu w Brukseli. Jednocześnie decyzja Parlamentu Europejskiego z tej środy o skierowaniu porozumienia UE-Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości UE oznacza opóźnienie ratyfikacji przez europosłów o kilka miesięcy. W odpowiedzi Komisja zapowiedziała konsultacje z Parlamentem oraz Radą UE w sprawie ewentualnego tymczasowego wdrożenia umowy.
Rada UE opowiada się za prowizorycznym wdrożeniem
Z perspektywy Rady UE sprawa jest jasna i nie wymaga dalszych debat. Przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa przypomniał podczas konferencji prasowej kończącej szczyt w Brukseli, że zatwierdzając umowę w ubiegłym tygodniu, Rada jednocześnie wyraziła zgodę na jej prowizoryczne stosowanie. Zwracając się bezpośrednio do przewodniczącej Komisji Europejskiej, podkreślił, że Komisja powinna skorzystać z tej decyzji.
Ursula von der Leyen potwierdziła, że temat tymczasowego wdrożenia był poruszany przez kilku szefów państw i rządów w trakcie obrad. Jak zaznaczyła, istnieje wyraźne zainteresowanie tym, aby korzyści wynikające z porozumienia zostały uruchomione możliwie jak najszybciej. Jednocześnie przyznała, że na obecnym etapie nie zapadła jeszcze ostateczna decyzja w tej sprawie.
Procedury po stronie Mercosur kluczowe dla dalszych kroków
Szefowa Komisji Europejskiej wyjaśniła również mechanizm proceduralny. Jej zdaniem formalna decyzja po stronie UE będzie konieczna dopiero w momencie, gdy przynajmniej jedno państwo Mercosur zakończy swoje wewnętrzne procedury ratyfikacyjne. Jak ujęła, Unia będzie gotowa do działania wtedy, gdy gotowość wykażą partnerzy po drugiej stronie Atlantyku.
Skierowanie umowy przez Parlament Europejski do Trybunału Sprawiedliwości UE spowodowało przesunięcie harmonogramu ratyfikacji o kilka miesięcy. W reakcji na ten krok Komisja Europejska zapowiedziała rozmowy zarówno z europosłami, jak i z Radą UE, dotyczące zasadności czasowego wejścia w życie porozumienia jeszcze przed zakończeniem całego procesu ratyfikacyjnego.
Umowa handlowa między Unią Europejską a Mercosur, obejmującym Argentynę, Brazylię, Paragwaj i Urugwaj, od lat budzi w Europie silne emocje. Przeciwnicy porozumienia podnoszą argumenty dotyczące ochrony środowiska oraz możliwych konsekwencji dla europejskiego rolnictwa. Zwolennicy wskazują natomiast na potencjalne korzyści gospodarcze oraz znaczenie geopolityczne zacieśnienia relacji handlowych z Ameryką Południową.