Pobyt w szpitalu w Belgii coraz częściej wiąże się z bardzo wysokimi i trudnymi do przewidzenia wydatkami po stronie pacjenta. Wynika to z dwóch raportów opublikowanych przez Agencję Intermutualną (AIM) za 2024 r. Z analizy danych wynika, że wybór jednoosobowego pokoju oznacza średnio koszt aż ośmiokrotnie wyższy niż hospitalizacja na sali wieloosobowej. Łączne obciążenia finansowe pacjentów w belgijskich szpitalach osiągnęły w ubiegłym roku 1,6 mld euro. Szczególnie wyraźnie rosną dopłaty do honorariów lekarskich, które w ciągu jednego roku zwiększyły się o ponad 9 procent.
Wyraźna przepaść między salą wspólną a jednoosobową
Dane AIM pokazują ogromne różnice w kosztach standardowej hospitalizacji w zależności od rodzaju pokoju. W 2024 r. średni rachunek za pobyt na sali jednoosobowej wynosił 2 778 euro, podczas gdy pacjenci hospitalizowani na salach wspólnych płacili przeciętnie 323 euro. Oznacza to różnicę sięgającą ośmiu razy. Jak zaznacza Agencja Intermutualna, są to wartości uśrednione, które w praktyce mogą znacząco się różnić w zależności od szpitala oraz rodzaju leczenia.
Jednocześnie raport wskazuje, że nawet wybór sali wspólnej nie zawsze chroni przed wysokimi kosztami. W około 5 procentach przypadków hospitalizacji na takich oddziałach rachunek dla pacjenta przekraczał 1 000 euro. Pokazuje to, że realne obciążenie finansowe bywa znacznie wyższe, niż mogłoby wynikać z samego rodzaju zakwaterowania.
Dziesiątki tysięcy bardzo wysokich rachunków
Jeszcze bardziej wymowne są dane dotyczące skrajnych przypadków. W niemal 105 000 hospitalizacji kwota do zapłaty przez pacjenta przekroczyła 3 000 euro. W blisko 7 500 przypadkach rachunki były jeszcze wyższe i sięgały ponad 10 000 euro.
AIM zwraca uwagę, że tak wysokie koszty niosą ze sobą poważne ryzyko społeczne. Zbyt duże i trudne do przewidzenia wydatki mogą prowadzić do sytuacji, w których pacjenci odkładają lub całkowicie rezygnują z potrzebnego leczenia ze względów finansowych. Zdaniem autorów raportu przewidywalność i umiarkowany poziom opłat są kluczowe dla realnego dostępu do opieki zdrowotnej.
Dopłaty do honorariów bez limitu kwotowego
Jednym z głównych źródeł rosnących kosztów są dopłaty do honorariów lekarskich. W belgijskim systemie nie obowiązuje górna granica tych dopłat wyrażona w konkretnej kwocie. Ich maksymalny poziom określany jest procentowo i w zależności od szpitala wynosi od 100 do nawet 300 procent podstawowej taryfy.
Dopłaty te są bezpośrednio powiązane z decyzją pacjenta o wyborze pokoju jednoosobowego. W 2024 r. stanowiły one niemal połowę wszystkich wydatków ponoszonych przez pacjentów w trakcie hospitalizacji. Łącznie osiągnęły poziom około 760 mln euro, co czyni je największym pojedynczym składnikiem rachunków szpitalnych.
Ponad 1,6 mld euro obciążeń dla pacjentów
W ubiegłym roku pacjenci hospitalizowani w belgijskich szpitalach ogólnych i uniwersyteckich – zarówno w ramach pobytów standardowych, jak i hospitalizacji jednodniowych – otrzymali rachunki na łączną kwotę 1,6 mld euro. Struktura tych wydatków jasno pokazuje, które elementy systemu generują największe koszty po stronie pacjentów.
Największą pozycję stanowiły wspomniane dopłaty do honorariów lekarskich w wysokości 760 mln euro. Kolejne 460 mln euro, czyli blisko jedna trzecia całej kwoty, to tzw. tikety moderujące, czyli część oficjalnych taryf, którą pacjent musi pokryć samodzielnie. Pozostałą część rachunków tworzyły różnego rodzaju dodatkowe opłaty związane z pobytem w szpitalu.
Koszty rosną szybciej niż refundacje
Porównanie danych z 2024 r. z wynikami z roku poprzedniego pokazuje wyraźną i niepokojącą dynamikę wzrostu kosztów. Dopłaty do honorariów lekarskich wzrosły o 9,1 procent – z 697 mln euro w 2023 r. do 760 mln euro rok później.
Tempo tego wzrostu jest wyraźnie wyższe niż w przypadku innych elementów systemu ochrony zdrowia. Refundacje ze strony ubezpieczenia zdrowotnego zwiększyły się w tym samym okresie o 5,6 procent, natomiast tikety moderujące jedynie o 1,5 procent. Oznacza to, że ciężar finansowy przerzucany bezpośrednio na pacjentów rośnie szybciej niż ogólne koszty funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej.
