Światłowód czy kabel coax? Polityczny spór o cyfrową przyszłość Flandrii

Partia Vooruit alarmuje, że planowana rozbudowa sieci światłowodowej we Flandrii może pozostawić setki tysięcy gospodarstw domowych poza zasięgiem szybkiego internetu. Według posła Jeroena Soete nawet 700 000 domów, głównie na terenach wiejskich w Zachodniej Flandrii i Limburgii, nie zostanie podłączonych do pełnoprawnej sieci światłowodowej. Parlamentarzysta apeluje o wydłużenie okresu konsultacji społecznych dotyczących kontrowersyjnego porozumienia między operatorami Proximus i Wyre (spółką Telenetu i Fluvius), zanim zapadną ostateczne decyzje.

Od konkurencji do współpracy operatorów

Początkowo operatorzy Proximus i Telenet planowali budowę dwóch konkurencyjnych sieci światłowodowych. Ostatecznie jednak, w obliczu wysokich kosztów i dublowania inwestycji, władze publiczne otworzyły możliwość współpracy między nimi. Choć rozwiązanie to ma ograniczyć wydatki i przyspieszyć realizację projektów, wzbudza również obawy o ograniczenie konkurencji i przejrzystości w sektorze telekomunikacyjnym.

700 000 domów poza siecią światłowodową

Soete krytykuje ustalenia zawarte między Proximusem a Wyre. Jego zdaniem aż 700 000 gospodarstw nie zostanie objętych budową światłowodu, lecz pozostanie przy starszej technologii kabli koncentrycznych (coax). Dotyczy to w dużej mierze obszarów peryferyjnych, gdzie inwestycje są dla operatorów mniej opłacalne.

„Nie ma jasności, które miejscowości otrzymają światłowód, a które pozostaną przy kablu koncentrycznym. Lokalne władze często dowiadują się o decyzjach z mediów” – podkreśla poseł Vooruit. Brak transparentności utrudnia gminom skuteczną obronę interesów mieszkańców i może doprowadzić do pogłębienia cyfrowego podziału między miastem a wsią.

Technologiczna przepaść i różnice regionalne

Zgodnie z planem operatorów, w części gmin połączenie między szafkami ulicznymi a domami będzie realizowane nie światłowodem, lecz istniejącą siecią coax. W praktyce oznacza to, że mieszkańcy tych rejonów otrzymają internet o niższej stabilności i mniejszym potencjale rozwojowym.

Przedstawiciele Wyre uspokajają, że ich infrastruktura również zapewnia prędkości gigabitowe – obecnie do 2,5 Gb/s, a w przyszłości do 10 Gb/s. Eksperci podkreślają jednak, że światłowód ma znacznie większy potencjał i lepiej przystosowany jest do przyszłych technologii wymagających ogromnych przepustowości.

Budowa sieci na kolejne dekady

„To inwestycja na pół wieku lub więcej” – zauważa Soete. – „Jeśli teraz zdecydujemy się na gorszą technologię, światłowód w tych regionach już się nie pojawi. Dlatego trzeba działać teraz, zanim decyzje staną się nieodwracalne.”

Różnice między pełną siecią światłowodową a systemem hybrydowym mogą dziś wydawać się niewielkie, ale w perspektywie kilkudziesięciu lat zdecydują o konkurencyjności całych regionów. Wraz z rozwojem sztucznej inteligencji, telepracy, automatyzacji i inteligentnych miast zapotrzebowanie na stabilne połączenia danych będzie rosnąć lawinowo.

Potrzeba szerszej debaty publicznej

Vooruit domaga się, by proces decyzyjny został spowolniony, a konsultacje społeczne rozszerzone. Partia chce, by w dyskusji uczestniczyły nie tylko firmy i organy regulacyjne, ale również samorządy, organizacje społeczne i eksperci.

Zdaniem Soete infrastruktura cyfrowa jest dziś równie kluczowa jak drogi czy sieć energetyczna, dlatego jej planowanie powinno być oparte na zasadach równości i długofalowego rozwoju, a nie wyłącznie na rachunku ekonomicznym operatorów.

Od ambitnych planów do kompromisu

W 2022 roku Proximus – którego połowa udziałów należy do państwa – zapowiadał objęcie siecią światłowodową 95 proc. belgijskich gospodarstw. Z czasem jednak plany te zostały ograniczone, a priorytetem stało się szybsze osiągnięcie widocznych rezultatów. Porozumienie z Wyre ma ułatwić realizację projektu, lecz kosztem rezygnacji z pierwotnej wizji pełnej cyfrowej równości.

Cyfrowa przyszłość Flandrii

Światłowód, wykorzystujący transmisję danych za pomocą impulsów świetlnych, stanowi podstawę infrastruktury cyfrowej nowej generacji. Jego rozwój wspierają m.in. rząd flamandzki, Fiberklaar i Proximus, realizując projekty instalacyjne krok po kroku – ulica po ulicy, gmina po gminie.

Jednak obecne spory pokazują, że tempo i sposób realizacji tej transformacji wciąż budzą kontrowersje. Dla Vooruit i lokalnych społeczności stawką jest nie tylko jakość internetu, lecz także przyszła równość szans edukacyjnych, zawodowych i gospodarczych.