Belgia zacznie 2027 rok na „tymczasowych dwunastkach” – De Wever mówi o porażce, opóźnienie oszczędności może kosztować budżet do 1,1 mld euro

Belgijski rząd federalny nie zdążył z budżetem na przyszły rok i pierwsze miesiące 2027 roku spędzi w trybie awaryjnym. Jak podaje dziennik ekonomiczny L’Echo w piątek 13 listopada 2026 roku, z powodu braku porozumienia budżetowego Belgia przez pierwsze trzy miesiące 2027 roku będzie działać w systemie tzw. tymczasowych dwunastek (douzièmes provisoires, voorlopige twaalfden). „To dotkliwa porażka” – przyznał w Izbie Reprezentantów premier Bart De Wever.

Na czym polegają „dwunastki”

Aby zapewnić ciągłość działania państwa, rząd poprosi parlament o zgodę na wydawanie co miesiąc jednej dwunastej budżetu z 2026 roku. Nie ma w tym czasie miejsca na nowe polityki, które wiązałyby się z nowymi wydatkami. Belgia zaczynała w ten sposób także 2026 rok – wtedy również przez trzy miesiące.

Jak podaje L’Echo, przygotowanie tego rozwiązania leży obecnie w rękach federalnej służby ds. strategii i wsparcia (SPF BOSA). Pensje w administracji publicznej zostaną zindeksowane, z uwzględnieniem ograniczenia indeksacji, o którym zdecydował rząd De Wevera. Koszty funkcjonowania mają zostać zamrożone na poziomie z 2026 roku. Przewidziano wyjątki pozwalające wypełnić istniejące zobowiązania prawne i umowne, np. wypłatę dotacji dla kolei SNCB/NMBS, która ma osobny harmonogram. Rząd może też wprowadzać odstępstwa, jeśli zatwierdzi je parlament. W ubiegłym roku było ich setki.

Ile może kosztować opóźnienie

Problem polega na tym, że opóźniają się także działania, które mają naprawić poślizg budżetowy. Według byłej sekretarz stanu ds. budżetu Alexii Bertrand (Anders) trzy miesiące „dwunastek” na początku 2026 roku kosztowały „niecały miliard euro”, głównie w postaci utraconych wpływów z VAT, ale też niezrealizowanych oszczędności na emeryturach.

Dokładne oszacowanie kosztu na 2027 rok nie jest na razie możliwe, bo nie ma porozumienia co do samych działań budżetowych. Opozycyjna partia PS przedstawiła jednak wyliczenia. Rząd De Wevera zakłada wysiłek budżetowy rzędu 10 mld euro w 2029 roku. Według PS przy opóźnieniu działań o dwa miesiące koszt sięgnie 733 mln euro, a przy trzech miesiącach – 1,1 mld euro. W wariancie, w którym przesunięta zostałaby tylko połowa efektów, byłoby to odpowiednio 367 mln i 550 mln euro.

Alexia Bertrand uważa, że rozumowanie jest spójne, ale nie do końca trafne. Niektóre działania, jak VAT czy podwyżka dopłat pacjentów (ticket modérateur, remgeld), liczy się proporcjonalnie do liczby miesięcy, a inne, zwłaszcza podatkowe, obejmują mimo wszystko cały rok.