Bankomaty w Belgii – projekt ustawy o dostępie do gotówki krytykowany przez Test-Achats, Financité i Okra, 108 gmin ma tylko jeden automat

Organizacje konsumenckie obawiają się, że w Belgii zniknie jeszcze więcej bankomatów. Jak podaje dziennik La DH w czwartek 12 listopada 2026 roku, projekt ustawy gospodarczej, który ma uregulować dostęp do gotówki, rozczarował organizacje Test-Achats (Testaankoop), Financité i Okra. Ich zdaniem tekst zbyt słabo chroni konsumentów i nie zapobiegnie kolejnym zamknięciom.

Co przewiduje projekt

Projekt zakłada, że rząd będzie negocjował z sektorem bankowym warunki pokrycia kraju siecią bankomatów, ich dostępności i dostępu do nich. Organizacje chwalą jeden element: w finansowaniu automatów będą musiały uczestniczyć wszystkie instytucje, których klienci z nich korzystają, także banki internetowe bez własnych urządzeń. Według Financité cztery największe banki obsługują 44 proc. miejsc z bankomatami, choć mają ok. trzech czwartych klientów. Anne Fily z Financité domaga się, by każda instytucja płaciła zgodnie ze swoim rzeczywistym udziałem w rynku.

Główne zarzuty

Projekt nie zobowiązuje jednak do zawarcia porozumienia. Bez niego nie ma gwarancji ani rozwiązania awaryjnego, gdy bankomat zostanie zlikwidowany. Mało rentowne automaty mogą znikać, a takie lokalizacje nie byłyby brane pod uwagę przy ocenie dostępności geograficznej. Spadek liczby wypłat pozwoliłby renegocjować lub wypowiadać porozumienia. Organizacje ostrzegają też, że usuwanie bankomatów w gminach, które je opodatkowują, uderzy szczególnie w południe kraju, gdzie takie podatki są częstsze.

Organizacje chcą, by bankomat był najdalej 5 km od mieszkańców na wsi, 3 km w strefach pośrednich i 1 km w miastach, by w gęsto zaludnionych dzielnicach było wystarczająco dużo urządzeń i by wypłacały one małe nominały. Żadnej z tych gwarancji nie ma w projekcie. Według Financité 108 gmin ma tylko jeden bankomat, z czego w 51 obsługuje go bpost. „Wzywamy rząd do wpisania tych gwarancji do ustawy” – mówi Julie Frère z Test-Achats. Anne Fily przypomina, że poprzednie negocjacje zakończyły się protokołem „więcej niż dyskusyjnym”.

Propozycja PS

Posłowie PS Patrick Prévot i Sophie Thémont proponują zastąpić porozumienia zasadami ustalanymi dekretem królewskim po konsultacjach z bankami, konsumentami, handlowcami i gminami. Ich tekst gwarantowałby co najmniej jeden bankomat bankowy w każdej gminie i wykluczałby likwidację z powodu deficytu lub lokalnego podatku. Koszty ponosiłyby instytucje finansowe, bez bezpośredniego obciążania posiadaczy belgijskich kart debetowych i bez pieniędzy publicznych.

Według dziennika tekst przyjęto w parlamencie w pierwszym czytaniu. Przed debatą na posiedzeniu plenarnym potrzebne jest jeszcze drugie czytanie.