Czerniak w Belgii – po raz pierwszy ryzyko równe dla kobiet i mężczyzn, przeżywalność wzrosła do 96 procent

W Belgii po raz pierwszy ryzyko zachorowania na czerniaka, najbardziej agresywną postać raka skóry, jest takie samo u mężczyzn i kobiet. Jak podaje flamandzki nadawca publiczny VRT NWS w poniedziałek 9 listopada, wynika to z danych belgijskiego rejestru nowotworów Stichting Kankerregister (Belgian Cancer Registry, BCR).

Więcej diagnoz u kobiet, szybszy wzrost u mężczyzn

W 2024 roku czerniaka nadal częściej rozpoznawano u kobiet niż u mężczyzn: u 2256 kobiet wobec 2029 mężczyzn. W ciągu ostatnich 20 lat ryzyko rosło w obu grupach, ale u mężczyzn wzrost był silniejszy. W ostatnich trzech latach u mężczyzn tendencja wzrostowa trwała, a u kobiet ryzyko się ustabilizowało. Jak podaje rejestr, po uwzględnieniu struktury ludności ryzyko jest teraz po raz pierwszy równe.

Nie oznacza to jednak, że ryzyko w ciągu całego życia jest takie samo. Do około 60. roku życia pozostaje ono wyższe u kobiet, a później proporcja odwraca się na niekorzyść mężczyzn.

Możliwe przyczyny

Dlaczego ryzyko u mężczyzn wciąż rośnie, nie jest do końca jasne. Bart Van Gool z rejestru nowotworów wskazuje, że historycznie to kobiety częściej wystawiały się na słońce, a teraz wydaje się, że robią to także mężczyźni. Znaczenie mają też wzrost liczby ludności i starzenie się społeczeństwa, bo z wiekiem rośnie ryzyko nowotworów, w tym raka skóry.

Prof. Bart Neyns, kierownik oddziału onkologii medycznej szpitala UZ Brussel, zwraca uwagę, że z powodu ocieplenia klimatu wszyscy w Belgii są częściej narażeni na promieniowanie UV. Jego zdaniem kampanie uświadamiające koncentrowały się dotąd głównie na kobietach, a przyczyną mogą być też zmiany zachowań, np. częstsze przebywanie na słońcu bez ochrony.

Wcześniejsze wykrycie, lepsze rokowania

Dobra wiadomość jest taka, że czerniak jest wykrywany coraz wcześniej. Trzy na cztery przypadki rozpoznaje się w stadium I. Odsetek przeżyć wzrósł z 88 procent w latach 2004-2009 do 96 procent w latach 2020-2024. Także u pacjentów z przerzutami szanse rosną: w stadium IV pięcioletnie przeżycie netto zwiększyło się z 27 do 39 procent. Według prof. Neynsa dzięki m.in. immunoterapii nawet zaawansowanego czerniaka coraz częściej udaje się długo kontrolować.

Zmniejsza się też grubość wykrywanych zmian, szczególnie we Flandrii: z 1,0 mm w 2009 roku do 0,7 mm w 2024 roku. Różnice między Flandrią a Brukselą i Walonią praktycznie zniknęły. Prof. Neyns radzi unikać silnego słońca, które pali skórę, a w razie ekspozycji stosować ochronę, np. krem z filtrem.