Niedobór nauczycieli w szkołach średnich we Flandrii – Trybunał Obrachunkowy: brakuje około 3,5 procent, najgorzej w Brukseli

Niedobór nauczycieli we flamandzkich szkołach średnich wynosił w marcu 2025 r. 3,6 procent, co w przeliczeniu daje prawie 40 000 godzin lekcyjnych. Wynika to z raportu Trybunału Obrachunkowego (Rekenhof) – informuje dziennik Het Nieuwsblad, powołując się na agencję Belga. Braki są bardzo nierówno rozłożone. Znacznie większe problemy mają szkoły w Regionie Stołecznym Brukseli, szkoły z ofertą nastawioną na rynek pracy oraz placówki z dużą liczbą uczniów z rodzin w trudnej sytuacji.

Jedno z największych wyzwań flamandzkiej oświaty

Niedobór nauczycieli od lat jest jednym z największych wyzwań flamandzkiego szkolnictwa. Choć braki wydają się nieznacznie maleć, nadal wpływają na funkcjonowanie szkół. Ponieważ trudno uzyskać dokładny obraz rzeczywistego niedoboru, Trybunał Obrachunkowy przyjrzał się tej kwestii w dwóch latach szkolnych – 2022-2023 i 2024-2025 – i w różnych momentach tych lat.

Trzy sposoby liczenia braków

Trybunał wyliczył kilka rodzajów niedoborów. Niedobór strukturalny, czyli sytuacja, w której na wolne stanowisko nie ma nauczyciela, wynosił w badanych latach szkolnych około 2 procent. Po doliczeniu braków w zastępstwach – gdy nie ma odpowiedniej osoby na zastępstwo za nieobecnego nauczyciela, choć według przepisów zastępstwo jest możliwe – łączny niedobór sięga około 3,5 procent.

Szkoły muszą też radzić sobie w okresach, gdy nauczyciele są nieobecni, a płatne zastępstwo nie jest możliwe. Chodzi o krótkie nieobecności albo takie, które przypadają zbyt blisko ferii. Po uwzględnieniu także tych braków tzw. integralny niedobór rośnie do 6,4 procent, czyli mniej więcej co szesnastego nauczyciela.

Ostrzeżenie przed negatywnymi skutkami

Według Trybunału Obrachunkowego niedobór wyraźnie wpływa na organizację szkół i politykę kadrową. Placówki muszą stosować „rozwiązania awaryjne”, takie jak zmiany w planie lekcji, dodatkowe godziny nauki własnej czy zatrudnianie w roli nauczycieli osób o „mniej typowych profilach”. Trybunał ostrzega przed negatywnymi konsekwencjami takich działań.

W dłuższej perspektywie takie działania mogą szkodzić zarówno jakości nauczania i wynikom uczniów, jak i dobrostanowi nauczycieli, uczniów i dyrekcji – czytamy w raporcie.